Συναντήσαμε την Διονυσία Παπαδόπουλου με αφορμή την έκθεσή της «Νήμα, Βελόνα, Σταυρός» που θα εγκαινιαστεί την Τρίτη 27 Μαΐου 2025 στο Χώρο Τέχνης Βρυσάκι όπου θα μας συστήσει την άγνωστη τέχνη του κεντήματος και το πάντρεμά της με την παράδοση.
Κεντά με πάθος αλλά και με απόλυτη συνείδηση της επιθυμίας και του προορισμού της βελόνας της, εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια. Ανθισμένοι κάμποι, πλοχμοί και πουλιά, πριγκίπισσες και έφιπποι, περίτεχνα φυτικά μοτίβα, σπείρες και ελλειπτικές φόρμες κεντημένες επίπονα με επιδέξια σταυροβελονιά και στιλπνά χρώματα, οργανώνουν περίτεχνα οπτικά πεδία και διασώζουν παλαιότερα αφηγήματα.
Γιατί εξακολουθεί να κεντά ένας άνθρωπος σήμερα, μετρώντας έτσι αναγκαστικά τον χρόνο με τρόπο επιβραδυμένο και διαφορετικό; «Γιατί αυτός είναι ένας τρόπος να τρέψει τα συναισθήματά του σε μια σταδιακή διαδικασία παρατήρησης και κατανόησης, άσκησης, επινοητικότητας και υπομονής. Γιατί αυτός είναι ένας τρόπος να διασωθούν τα ρευστά περιγράμματα των ιστορικών και ρευστών μας αισθητικών καταβολών, η κρυφή φόδρα και η σάρκα της αναφορικής μας εντοπιότητας», απαντά χωρίς καθυστέρηση η δημιουργός, εξηγώντας ταυτόχρονα ότι το κέντημα στο οποίο επιδόθηκε αρχικά με πάθος κατά τη δύσκολη δίδυμη κύηση των εφήβων πλέον σήμερα παιδιών της, μετατράπηκε σταδιακά στην πραγματικότητα στο τρίτο της αγαπημένο παιδί.
Μέλημά της Διονυσίας Παπαδοπούλου είναι να μεταφέρει την παράδοση στη σημερινή οπτική συνθήκη, διατηρώντας τα οργανικά σχέδια και την αναγνωρίσιμη πρωτογενή σύνθεση που η ίδια εδώ και δεκαετίες γνώρισε και ξεχώρισε, έτσι όπως αυτά μεταλαμπαδεύτηκαν με τρόπο απέριττο μέσω της γυναικείας τεχνογνωσίας περασμένων δεκαετιών, δουλεμένα τώρα ωστόσο με νέα χρώματα και επιζητώντας μια νέα αισθητική νοηματοδότηση και χρήση. Προσαρμόζοντάς τα εργόχειρά της στα νέα αυτά χρωματικά καλειδοσκοπικά δεδομένα χωρίς σχεδιαστική παρέμβαση, προετοιμάζει εντέλει τη σταδιακή τους προσαρμογή στα σημερινά δεδομένα. Διασώζοντας την αφετηρία τους, ενθαρρύνει τη δυνατότητά τους να ξαναγεννηθούν και να ζήσουν μια νέα ζωή σε οποιοδήποτε σύγχρονο σπίτι. Την ικανότητά τους να εκμαιεύουν νέα συναισθήματα αλλά και την προσιτή απτικότητά τους, τη δυνατότητα να τα αγγίξει κανείς και να τα εντάξει στη δική του καθημερινότητα.
Μιλήστε μας για την ενασχόληση σας με την τέχνη του κεντήματος. Πώς επιλέξατε να ασχοληθείτε με αυτή και ποια είναι τα μυστικά της;.
Μεγάλωσε σε ένα σπίτι που το κέντημα είχε σημαντική θέση. Η μητέρα μου καθώς και οι φίλες της είχαν αυτή την ενασχόληση ως αφορμή για συναντήσεις με ατελείωτές κουβέντες και απογευματινούς καφέδες η μία στο σπίτι της άλλης. Εμείς τα παιδιά ακολουθούσαμε και δίπλα τους φτιάχναμε άλλες παρέες με παιχνίδι και κουβέντες μέχρι αργά το βράδυ. Ως έφηβη το κέντημα δεν ήταν στις επιλογές μου μιας και θεωρούσα ότι αρνούμενη να ακολουθήσω το αυτονόητο έκανα επανάσταση. Πολύ αργότερα, μετά την ενηλικίωση μου, άρχισα να αναγνωρίζω την απελευθερωτική δύναμή που είχε για εμένα το κέντημα και κυρίως η σταυροβελονιά. Λευκά πανιά χωρίς κανένα προεπιλεγμένο τυπωμένο σχέδιο γίνονταν ο δικός μου καμβάς ζωγραφικής. Άρχισε να με συγκινούν τα παραδοσιακά σχέδια που έβλεπα στα Μουσεία και αναγνώριζα πίσω από αυτά τις ιστορίες που προσπαθούσαν να μας πουν οι κεντήστρες. Έτσι άρχισα να κεντάω ατελείωτες ώρες, κυρίως βράδι, κρυφά από όλους με τη συντροφιά ενός ραδιοφώνου και να «κανακεύω» το κέντημα μου κάθε φορά ως ένα νέο παιδί στη ζωή μου.
Τι θα δουν οι επισκέπτες της έκθεσης σας; Κάθε κεντίδι κρύβει την δική του ιστορία αλλά ποιο είναι αυτό που έχετε ξεχωρίσει;
Οι επισκέπτες της έκθεσης θα ήθελα να δουν μια νέα οπτική του παραδοσιακού κεντήματος. Θέλω να δουν πως το κέντημα μπορεί να ενταχθεί στο χώρο τους όχι ως ένα μουσειακό κομμάτι αλλά ώς μια ζωντανή αφήγηση. Τα κεντήματα έχουν συναίσθημα, έχουν λόγο και ιστορία που αν προσπαθήσουμε να την ανακαλύψουμε γεννιέται ένας νέος κόσμος γύρω μας. Ας φανταστούμε τις κεντήστρες αυτές που πρώτο «ζωγράφισαν» αυτά τα σχέδια. Κεντούσαν αναγκαστικά, η προίκα τους ήταν υποχρεωτική τους έδινε μια έξτρα οικονομική αξία στον ανδροκρατούμενο κόσμο. Αυτές όμως μέσα από αυτό τον εξαναγκασμό έβρισκαν το ωραίο από γύρω τους και το κεντούσαν. Ανθισμένα λουλούδια, καράβια, πουλιά όμορφοι ιππείς και χαρούμενα κορίτσια μπλέκουν σε κάθε κέντημα ένα αλλιώτικο παραμύθι. Σε αυτή την έκθεση αυτό που ξεχωρίζω είναι το «Πολύχρωμο Πουλί Ιωαννίνων» που είναι και η φωτογραφία στην πρόσκληση. Είναι το πρώτο έργο που έφτιαξα για αυτή την έκθεση με την ανάγκη μου να μπορεί ο κάθε επισκέπτης να πάρει κάτι στο σπίτι του που να του γεννάει όλα αυτά τα συναισθήματα που σας περιέγραψα παραπάνω.
Το κέντημα είναι μια ενδιαφέρουσα τέχνη που αξίζει να μπει στον χάρτη των δραστηριοτήτων των παιδιών. Διδάσκετε κάπου εσείς; Πώς ένας γονιός θα μπορούσε να εμφυσήσει στο παιδί του την αγάπη για την τέχνη αυτή που είναι άμεση συνδεδεμένη με την παράδοση μας;
Το κέντημα είναι μια τέχνη που μπορεί να βοηθήσει πολύ στην παιδική ηλικία για πολλούς λόγους. Βοηθάει τα παιδιά στη λεπτή κινητική, στη συγκέντρωση, στην καλλιέργεια, τη δημιουργικότητα και την έκφραση του συναισθήματος. Εγώ δεν διδάσκω κάπου αυτή τη στιγμή, αλλά με χαρά μπορώ να διδάξω όποιο νέο ή νέα θελήσει την τέχνη μου. Για εμένα είναι σημαντικό να ξαναδιαβάσουν οι νέες γενιές την παράδοσή μας και να την εντάξουν στο σήμερα με χαρά και είμαι σίγουρη ότι θα το κάνουν.
Τα παιδιά μας μιμούνται, αν κάποιος γονέας αγαπήσει αυτή την τέχνη νομίζω ότι με μεγάλη ευκολία θα μπορέσει να του τη μεταλαμπαδεύσει. Θυμάμαι τα παιδιά μου όταν ήταν ακόμα μικρά τριών -τεσσάρων χρόνων που κάθονταν μαζί μου στην αγκαλιά μου και ζητούσαν να κεντήσουμε μαζί. Αυτοί ήταν άλλωστε και η εμπνευστές μου για να αποφασίσω να δείξω σε όλους εσάς την τέχνη μου, αφού θαυμάζουν πολύ την κεντητική. Αναγνωρίζουν το χρόνο, το κόπο και την συγκέντρωσή που χρειάζεται αλλά κυρίως αναγνωρίζουν το συναίσθημα που δίνω σε κάθε κέντημα και που θέλω να νιώσει και ο θεατής.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΚΘΕΣΗΣ
«Νήμα, Βελόνα, Σταυρός» Διονυσία Παπαδοπούλου
Επιμέλεια έκθεσης: Ίρις Κρητικού
Χώρος: Βρυσάκι, Χώρος Τέχνης και Δράσης (Βρυσακίου 17, Πλάκα)
Εγκαίνια: Τρίτη 27 Μαΐου 2025, 19.00-22.00
Διάρκεια Έκθεσης: 27-31 Μαΐου 2025
Ώρες Λειτουργίας: 19:00-22:00
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
