Μετάβαση στο περιεχόμενο
Υπήρξε μια περίοδος στη ζωή μου που κάθε φορά που έλεγα «ναι» σε μια επαγγελματική πρόκληση, μέσα μου γεννιόταν ένα δεύτερο ερώτημα: «Και τα παιδιά;». Όχι τόσο επειδή δεν ήμουν σίγουρη για το αν υπήρχε τρόπος να συνδυαστούν όλα, αλλά κυρίως επειδή βαθιά μέσα μου είχα μάθει ότι η μητρότητα οφείλει να προηγείται σιωπηλά κάθε φιλοδοξίας. Ότι η ηγεσία είναι κάτι που διεκδικείται, ενώ η μητρότητα κάτι που υπηρετείται τονίζει η Χρυσαυγή Ατσιδάκου Συμβολαιογράφος, Νομικός, διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια καθώς και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΡΤ Α.Ε.
Άλλοτε πάλι συχνά όχι μόνο άνδρες, αλλά και γυναίκες – με καλή πρόθεση –ρωτούν : «μα καλά πώς τα προλαβαίνεις όλα». Δεν θυμάμαι να έχει τεθεί ποτέ η ίδια ερώτηση σε άνδρα. Και αυτή η ερώτηση δε μου δημιουργεί θυμό, αλλά επίγνωση. Το ζήτημα του φύλου στην ηγεσία δεν είναι όμως πια νομικό, αλλά βαθιά κοινωνικό και πολιτισμικό. Είναι ο τρόπος που έχουμε μάθει να φανταζόμαστε ποιος ανήκει φυσικά στον χώρο της εξουσίας.
Θεσμικά, η Ελλάδα έχει προχωρήσει σημαντικά. Το Σύνταγμα της Ελλάδας κατοχυρώνει την ισότητα των φύλων ως θεμελιώδη αρχή. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο, μέσα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει ενισχύσει ουσιαστικά τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, την ίση μεταχείριση στην εργασία και τη διαφάνεια στις ευκαιρίες ανέλιξης. Τα τελευταία χρόνια θεσπίστηκαν και στην Ελλάδα ενισχυμένες άδειες πατρότητας, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι η φροντίδα δεν είναι αποκλειστικά γυναικεία ευθύνη. Παράλληλα, η ενίσχυση της παρουσίας γυναικών σε διοικητικά συμβούλια και σε θέσεις ευθύνης δεν αποτελεί πλέον απλή ρητορική δέσμευση, αλλά συγκεκριμένη πολιτική επιλογή.
Ο νόμος 4808/2021 για την προστασία της εργασίας ενσωμάτωσε την ευρωπαϊκή οδηγία για την ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, ενώ η Εθνική Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων και οι δράσεις για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας διαμόρφωσαν ένα σαφές πολιτικό σήμα: η ισότητα δεν είναι περιφερειακό ζήτημα, αλλά πυλώνας δημοκρατίας. Αυτά δεν είναι μικρά βήματα. Είναι ενδείξεις ωρίμανσης ενός θεσμικού πλαισίου που αναγνωρίζει ότι η ισότητα δεν μπορεί να παραμένει διακήρυξη.
Κι όμως, η κοινωνική αντίληψη κινείται πιο αργά από τη νομοθεσία. Η μητέρα που ηγείται συχνά αντιμετωπίζεται ως εξαίρεση που αξίζει ειδικό σχολιασμό. Αν είναι δυναμική, θεωρείται «σκληρή». Αν είναι συναισθηματική, θεωρείται «ευάλωτη». Αν αφιερώνει χρόνο στην οικογένεια, τίθεται ζήτημα επαγγελματικής αφοσίωσης. Αν αφιερώνει χρόνο στην καριέρα, τίθεται ζήτημα μητρικής επάρκειας. Το διπλό μέτρο αξιολόγησης δεν είναι θεσμικά κατοχυρωμένο, αλλά είναι πολιτισμικά ενσωματωμένο.
Η επιτυχημένη μητέρα οφείλει να είναι παρούσα, να είναι επαγγελματικά άρτια, να είναι συναισθηματικά διαθέσιμη, να μην «παραμελεί» τίποτα. Η ηγεσία, αντίθετα, εξακολουθεί να φέρει χαρακτηριστικά απόλυτης διαθεσιμότητας, έντασης και συνεχούς έκθεσης. Η σύγκρουση δεν είναι νομική. Είναι πολιτισμική.
Κανείς δεν αμφισβητεί πια ρητά το δικαίωμα της γυναίκας να ηγηθεί.
Αλλά πολλοί εξακολουθούν να αμφισβητούν σιωπηρά τη δυνατότητά της να το κάνει «χωρίς κόστος». Ως και μητέρα πάντως – μεταξύ πολλών άλλων ρόλων- ας υπενθυμίσω εδώ ότι η ηγεσία δεν είναι ξένη εμπειρία στο οικογενειακό περιβάλλον. Είναι καθημερινή πράξη. Η διαχείριση συγκρούσεων στο οικογενειακό πλαίσιο, η λήψη αποφάσεων που θα επηρεάσουν το μέλλον των πιο πολύτιμων ανθρώπων μας, η ανάγκη να παραμείνεις σταθερή όταν γύρω σου επικρατεί ένταση – όλα αυτά είναι μορφές ευθύνης και η μητρότητα δεν σε απομακρύνει από την ηγεσία, αλλά σε εξασκεί σε αυτήν. Και ας πάψουμε πια να αντιμετωπίζουμε τη φροντίδα ως ιδιωτική υπόθεση χωρίς δημόσια αξία, ενώ ταυτόχρονα ας αποδεχθούμε ότι η ηγεσία μπορεί να είναι σταθερή και την ίδια στιγμή ανθρώπινη.
Η ιστορία μάλιστα δείχνει ότι η μητρότητα όχι μόνο δεν αποτελεί εμπόδιο στην ηγεσία , αλλά συχνά είναι η βαθύτερη πηγή της. Η Golda Meir, μητέρα δύο παιδιών, ανέλαβε την πρωθυπουργία του Ισραήλ σε περίοδο εθνικής κρίσης, αποδεικνύοντας ότι η αποφασιστικότητα μπορεί να συνυπάρχει με τη βιωμένη εμπειρία της οικογενειακής ευθύνης. Η Indira Gandhi κυβέρνησε την Ινδία σε ιδιαίτερα ταραγμένες δεκαετίες, διαμορφώνοντας ισχυρό διεθνές αποτύπωμα, ενώ ήταν μητέρα δύο γιων και η πολιτική της ταυτότητα δεν αναιρούσε τη μητρική της ιδιότητα.
Η ηγεσία όμως δεν πρέπει να είναι άτρωτη ή υπέρ πάντων ή άνευ ηθικών ορίων, αλλά ανθρώπινη και ορθά ιεραρχημένη με τις γυναίκες ηγέτιδες να έχουν ήδη δείξει τον δρόμο. Η Jacinda Ardern, μητέρα που γέννησε εν ενεργεία πρωθυπουργός, συγκλόνισε τον διεθνή διάλογο όταν ανακοίνωσε την παραίτησή της δηλώνοντας ότι «δεν είχε πλέον αρκετό καύσιμο στο ρεζερβουάρ». Δεν επικαλέστηκε αδυναμία, αλλά μίλησε με ειλικρίνεια για τα ανθρώπινα όρια. Αντίστοιχα, η Sanna Marin βίωσε σκληρή δημόσια κριτική που συχνά ξεπερνούσε την πολιτική διαφωνία και άγγιζε την προσωπική της ζωή ως μητέρα, ενώ η Erna Solberg επέλεξε να αναλάβει ευθύνη όταν προέκυψαν ζητήματα που αφορούσαν το οικογενειακό της περιβάλλον.
Στην Ελλάδα σήμερα υπάρχουν σαφώς πολύ περισσότερα γυναικεία πρότυπα στον δημόσιο χώρο απ’ ό,τι υπήρχαν πριν από δύο ή τρεις δεκαετίες. Υπάρχει μεγαλύτερη ορατότητα, μεγαλύτερη κανονικοποίηση της γυναικείας παρουσίας σε θέσεις ευθύνης. Η δημόσια συζήτηση για τη γυναικεία ενδυνάμωση δεν περιορίζεται σε συμβολικές ημερομηνίες. Αγγίζει ζητήματα δημοκρατίας, εκπροσώπησης και ποιότητας θεσμών. Η νέα γενιά μεγαλώνει βλέποντας παντού γύρω, εντός και εκτός συνόρων, γυναίκες να λαμβάνουν αποφάσεις, να μιλούν σε κοινοβούλια, να διοικούν οργανισμούς. Αυτή η εικόνα, από μόνη της, αλλάζει το φαντασιακό της εξουσίας.
Κι όμως, η εσωτερική πάλη παραμένει. Το ομολογώ. Υπάρχουν στιγμές που αναρωτιέμαι αν ζητώ πολλά από τον εαυτό μου. Αν η φιλοδοξία είναι υπερβολική. Αν θα έπρεπε να είμαι πιο «ήσυχη». Αυτή η σκέψη δεν γεννιέται από τους νόμους. Γεννιέται από χρόνια κοινωνικής διαπαιδαγώγησης που έμαθε στις γυναίκες να περιορίζουν τον εαυτό τους πριν τον περιορίσει κάποιος άλλος.
Εκεί βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, η πραγματική πρόκληση. Όχι να αλλάξουμε το θεσμικό πλαίσιο – αυτό ήδη εξελίσσεται. Αλλά να μετατοπίσουμε τη συλλογική μας αντίληψη για το τι σημαίνει ηγεσία. Να αποδεχθούμε ότι η φροντίδα δεν αντιστρατεύεται την αποφασιστικότητα. Ότι η ενσυναίσθηση δεν αναιρεί τη στρατηγική σκέψη. Ότι η μητρότητα δεν είναι διακοπή πορείας, αλλά μορφή βαθιάς κοινωνικής εμπειρίας.
Το φύλο της ηγεσίας, φυσικά, είναι μύθος ως προς την ικανότητα. Δεν υπάρχει βιολογική προδιάθεση για εξουσία. Υπάρχει όμως κοινωνική προσδοκία. Και αυτή η προσδοκία είναι που χρειάζεται επαναπροσδιορισμό.
Αν θέλουμε μια δημοκρατία ώριμη, ανθεκτική και συμπεριληπτική, οφείλουμε να δούμε τη μητέρα όχι ως εξαίρεση στον δημόσιο χώρο, αλλά ως φορέα εμπειρίας που εμπλουτίζει τον τρόπο άσκησης της εξουσίας. Όχι ως σύμβολο, αλλά ως κανονικότητα.
Και εδώ βρίσκεται το δυνατό μήνυμα της εποχής μας: η Ελλάδα δεν συζητά πια αν οι γυναίκες μπορούν να σταθούν στην κορυφή. Το αποδεικνύει καθημερινά. Το επόμενο βήμα είναι βαθύτερο. Να διαμορφώσουμε ένα συλλογικό ήθος όπου η γυναικεία ηγεσία δεν θα χρειάζεται επεξήγηση, υπεράσπιση ή ειδική μνεία.
Γιατί όταν μια μητέρα μπορεί να ηγείται χωρίς να απολογείται, τότε δεν έχει κερδίσει μόνο η ίδια, αλλά και η κοινωνία συνολικά, η γενιά που μεγαλώνει στην αγκαλιά μας και θα πάρει στη σκυτάλη από τα χέρια μας, αλλά και η ίδια η δημοκρατία στην ουσία της.
The Parents School: Ξεκινούν οι Ομάδες Γονέων. Δήλωσε συμμετοχή!
Η γονεϊκότητα είναι ένα από τα πιο όμορφα, αλλά και απαιτητικά ταξίδια της ζωής. Κάθε μέρα φέρνει προκλήσεις, χαρές, αμφιβολίες και μικρές ή μεγάλες νίκες. Θέλουμε να είμαστε οι καλύτεροι γονείς για τα παιδιά μας, αλλά συχνά νιώθουμε αβέβαιοι, κουρασμένοι ή ότι «δεν φτάνουν» οι δυνάμεις μας.
Οι Ομάδες Γονέων του The Parents School δημιουργήθηκαν για να προσφέρουν έναν ασφαλή, ζωντανό και ουσιαστικό χώρο, όπου οι γονείς μπορούν να μοιραστούν εμπειρίες, να αναρωτηθούν, να ακούσουν και να μάθουν. Είναι ένας χώρος χωρίς κριτική, γεμάτος κατανόηση, εμπιστοσύνη και γνώση, όπου η εμπειρία και η επιστήμη ενώνονται για να σε βοηθήσουν να γίνεις ο γονέας που πραγματικά θέλεις να είσαι.
Σε αυτές τις 5 συναντήσεις, υπό την καθοδήγηση της Ψυχολόγου Νίκης Τόλια και της Πιστοποιημένης Parent Coach Εύης Σταθάτου, θα έχεις την ευκαιρία:
- Να κατανοήσεις καλύτερα τη συμπεριφορά των παιδιών σου και τις ανάγκες τους.
- Να βελτιώσεις την επικοινωνία και τη σύνδεση μαζί τους.
- Να μάθεις πρακτικούς τρόπους για να θέτεις όρια με αγάπη και συνέπεια.
- Να διαχειριστείς δύσκολα συναισθήματα — τόσο τα δικά σου όσο και τα δικά τους.
- Να νιώσεις μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ηρεμία στον καθημερινό σου ρόλο.
Οι ομάδες δεν είναι διαλέξεις. Είναι βιωματικές συναντήσεις, με ανοιχτό διάλογο, κοινή εμπειρία και εργαλεία που μπορείς να εφαρμόσεις άμεσα στην καθημερινότητά σου. Κάθε συζήτηση, κάθε άσκηση και κάθε κοινή στιγμή θα σε βοηθήσει να δεις τη γονεϊκότητα με νέα μάτια — όχι σαν άγχος ή υποχρέωση, αλλά σαν μια καθημερινή ευκαιρία για σύνδεση, αγάπη και ανάπτυξη.
Η συμμετοχή σου σε μια ομάδα γονέων σημαίνει ότι δίνεις χρόνο στον εαυτό σου για ανάπτυξη και φροντίδα, γιατί για να φροντίσεις καλά τα παιδιά σου, πρέπει πρώτα να φροντίσεις τον εαυτό σου. Ταυτόχρονα, ανοίγεις την καρδιά σου για να καταλάβεις τα παιδιά σου καλύτερα, να τα στηρίξεις και να τους δώσεις όσα χρειάζονται για να μεγαλώσουν με ασφάλεια, εμπιστοσύνη και αυτοεκτίμηση.
Οι ομάδες απευθύνονται σε γονείς με παιδιά όλων των ηλικιών:
Μικρά παιδιά (μέχρι 10 ετών): Εστιάζουμε σε θέματα επικοινωνίας, καθημερινών ρουτινών, διαχείρισης συναισθημάτων και ορίων.
Έφηβοι (11-18 ετών): Συζητάμε για την αυτονομία, την εμπιστοσύνη, την κρίση αποφάσεων και την οικοδόμηση μιας υγιούς σχέσης με το παιδί σου σε αυτήν την μεταβατική ηλικία.
Κάθε ομάδα περιλαμβάνει 5 εβδομαδιαίες συναντήσεις, διάρκειας 2 ωρών η καθεμία, σε πρωινά και απογευματινά τμήματα, με αριθμό συμμετεχόντων μέχρι 8 άτομα, για να διασφαλιστεί η προσωπική φροντίδα και η ουσιαστική εμπειρία.
Κάνε το πρώτο βήμα σήμερα: Δώσε χρόνο στον εαυτό σου και στα παιδιά σου, και επένδυσε στη σχέση που είναι η πιο σημαντική της ζωής σου. Μαζί θα ανακαλύψετε τρόπους για να ζείτε την καθημερινότητα με ηρεμία, σύνδεση και αγάπη. Δήλωσε συμμετοχή και επένδυσε στη σχέση με το παιδί σου — τη σημαντικότερη σχέση της ζωής σου.
Συμπλήρωσε τα στοιχεία σου εδώ για να επικοινωνήσουμε μαζί σου για περισσότερες πληροφορίες!
