Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε αναρωτηθεί γιατί τα παιδιά δεν μπορούν να καθίσουν ήσυχα για πολλή ώρα ή γιατί αλλάζουν δραστηριότητες κάθε λίγα λεπτά. Η αλήθεια είναι ότι η διάρκεια συγκέντρωσης διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την ηλικία και την ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Γράφει η Ελευθερία Κουτσιούμπα, Παιδαγωγός με ειδίκευση στην Ειδική Αγωγή
Και δεν έχει να κάνει με τεμπελιά…!
Γιατί δεν είναι τεμπελιά:
1. Ο εγκεφαλικός φλοιός (που βοηθά στη συγκέντρωση και στην αυτορύθμιση) ωριμάζει σταδιακά στην παιδική ηλικία.
2. Η προσοχή ζωντανεύει όταν κάτι είναι ενδιαφέρον ή είναι παιχνίδι και όχι όταν είναι υποχρεωτικό.
3. Η κούραση, η πείνα, ο θόρυβος, τα πολλαπλά ερεθίσματα (π.χ. οθόνες) επηρεάζουν πολύ το πόσο μπορούμε να μείνουμε συγκεντρωμένοι.
Η προσοχή είναι μια δεξιότητα που αναπτύσσεται σταδιακά. Ο εγκέφαλος των παιδιών χρειάζεται χρόνο για να μάθει να εστιάζει και να μην αποσπάται εύκολα. Οι νευρώνες και οι συνδέσεις τους στον προμετωπιαίο φλοιό – το τμήμα του εγκεφάλου που ελέγχει τον προγραμματισμό, την αυτοσυγκράτηση και την προσοχή – συνεχίζουν να ωριμάζουν μέχρι και τα πρώτα είκοσι χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι η αδυναμία συγκέντρωσης δεν είναι τεμπελιά, αλλά φυσιολογικό αποτέλεσμα της εγκεφαλικής ανάπτυξης.
Η προσοχή δεν εξαρτάται μόνο από το παιδί αλλά και από το περιβάλλον. Ένας χώρος με πολλές οθόνες, θορύβους ή συνεχείς διακοπές μειώνει δραματικά τη διάρκεια συγκέντρωσης. Μικρές αλλαγές όπως καθαρός χώρος, φυσικό φως, ήσυχα διαλείμματα και ήπια μουσική μπορούν να κάνουν θαύματα.
Πολλοί γονείς θεωρούν ότι αν ένα παιδί “χάνει το ενδιαφέρον” γρήγορα, είναι τεμπέλικο. Η αλήθεια είναι ότι ο εγκέφαλος των παιδιών μαθαίνει μέσα από μικρές δόσεις πληροφοριών και πολλαπλές εμπειρίες. Κάθε αλλαγή δραστηριότητας, κάθε παιχνίδι, κάθε ερώτηση είναι μέρος της διαδικασίας εκμάθησης.
Οι παιδίατροι και οι ειδικοί στη γνωστική ανάπτυξη δίνουν μερικούς γενικούς οδηγούς:
Ηλικία Μέση διάρκεια συγκέντρωσης Σημείωση
2–3 ετών 3–5 λεπτά Τα παιδιά μαθαίνουν μέσω παιχνιδιού και σύντομων δραστηριοτήτων.
4–5 ετών 5–10 λεπτά Αγαπούν τις δραστηριότητες που είναι χρωματιστές, κινητικές και διαδραστικές.
6–7 ετών 10–15 λεπτά Μπορούν να κάνουν απλά καθήκοντα, ειδικά αν υπάρχει ποικιλία.
8–9 ετών 15–20 λεπτά Μπορούν να διαβάσουν μικρά κείμενα ή να λύσουν απλές ασκήσεις.
10–12 ετών 20–30 λεπτά Αρχίζουν να εστιάζουν σε πιο σύνθετες εργασίες με μικρές διακοπές.
13+ ετών 30–45 λεπτά Ο προμετωπιαίος φλοιός ωριμάζει, αλλά η κόπωση ή η έλλειψη ενδιαφέροντος μειώνει τη διάρκεια.
Σημαντικό: Πρόκειται για μέσες τιμές. Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και η διάρκεια προσοχής μπορεί να ποικίλει ανάλογα με το ενδιαφέρον, την κούραση, την υγεία και το περιβάλλον.
Μικρά μυστικά για να βοηθήσετε τα παιδιά να συγκεντρωθούν
• Δώστε χρόνο για ζέσταμα: Μην περιμένετε να καθίσει ένα παιδί και να εστιάσει αμέσως. Μικρές δραστηριότητες ή παιχνίδια πριν το διάβασμα ή την εργασία βοηθούν τον εγκέφαλο να μπει σε “mode προσοχής”.
• Χρησιμοποιήστε οπτικά ή κινητικά εργαλεία: Χρώματα, πίνακες, παιχνίδια ή κινητικά αντικείμενα κρατούν ζωντανή την προσοχή, ειδικά στα μικρότερα παιδιά.
• Μικρά βήματα: Σπάστε μεγάλες εργασίες σε σύντομες ενότητες με ξεκάθαρους στόχους.
• Σταθερή ρουτίνα: Όταν τα παιδιά ξέρουν τι θα ακολουθήσει, η προσοχή τους βελτιώνεται. Η ρουτίνα δίνει ασφάλεια και μειώνει την “απροθυμία”.
• Ένταξη κινήσεων και διαλειμμάτων: Κάθε 15–20 λεπτά, λίγη κίνηση ή αλλαγή δραστηριότητας ανανεώνει τον εγκέφαλο.
• Θετική ανατροφοδότηση: Αντί να λέμε “γιατί δεν κάθεσαι ήσυχος;”, να ενθαρρύνουμε την προσπάθεια: “Κοίτα πόσο συγκεντρωμένος προσπάθησες!”
•
Η κατανόηση ότι η προσοχή είναι δεξιότητα που αναπτύσσεται με τον χρόνο βοηθάει τους γονείς να είναι πιο υπομονετικοί και τα παιδιά να αισθάνονται υποστήριξη αντί για κριτική.
Η γονεϊκότητα είναι ένα από τα πιο όμορφα, αλλά και απαιτητικά ταξίδια της ζωής. Κάθε μέρα φέρνει προκλήσεις, χαρές, αμφιβολίες και μικρές ή μεγάλες νίκες. Θέλουμε να είμαστε οι καλύτεροι γονείς για τα παιδιά μας, αλλά συχνά νιώθουμε αβέβαιοι, κουρασμένοι ή ότι «δεν φτάνουν» οι δυνάμεις μας.
Οι Ομάδες Γονέων του The Parents School δημιουργήθηκαν για να προσφέρουν έναν ασφαλή, ζωντανό και ουσιαστικό χώρο, όπου οι γονείς μπορούν να μοιραστούν εμπειρίες, να αναρωτηθούν, να ακούσουν και να μάθουν. Είναι ένας χώρος χωρίς κριτική, γεμάτος κατανόηση, εμπιστοσύνη και γνώση, όπου η εμπειρία και η επιστήμη ενώνονται για να σε βοηθήσουν να γίνεις ο γονέας που πραγματικά θέλεις να είσαι.
Σε αυτές τις 5 συναντήσεις, υπό την καθοδήγηση της Ψυχολόγου Νίκης Τόλια και της Πιστοποιημένης Parent Coach Εύης Σταθάτου, θα έχεις την ευκαιρία:
Οι ομάδες δεν είναι διαλέξεις. Είναι βιωματικές συναντήσεις, με ανοιχτό διάλογο, κοινή εμπειρία και εργαλεία που μπορείς να εφαρμόσεις άμεσα στην καθημερινότητά σου. Κάθε συζήτηση, κάθε άσκηση και κάθε κοινή στιγμή θα σε βοηθήσει να δεις τη γονεϊκότητα με νέα μάτια — όχι σαν άγχος ή υποχρέωση, αλλά σαν μια καθημερινή ευκαιρία για σύνδεση, αγάπη και ανάπτυξη.
Η συμμετοχή σου σε μια ομάδα γονέων σημαίνει ότι δίνεις χρόνο στον εαυτό σου για ανάπτυξη και φροντίδα, γιατί για να φροντίσεις καλά τα παιδιά σου, πρέπει πρώτα να φροντίσεις τον εαυτό σου. Ταυτόχρονα, ανοίγεις την καρδιά σου για να καταλάβεις τα παιδιά σου καλύτερα, να τα στηρίξεις και να τους δώσεις όσα χρειάζονται για να μεγαλώσουν με ασφάλεια, εμπιστοσύνη και αυτοεκτίμηση.
Μικρά παιδιά (μέχρι 10 ετών): Εστιάζουμε σε θέματα επικοινωνίας, καθημερινών ρουτινών, διαχείρισης συναισθημάτων και ορίων.
Έφηβοι (11-18 ετών): Συζητάμε για την αυτονομία, την εμπιστοσύνη, την κρίση αποφάσεων και την οικοδόμηση μιας υγιούς σχέσης με το παιδί σου σε αυτήν την μεταβατική ηλικία.
Κάθε ομάδα περιλαμβάνει 5 εβδομαδιαίες συναντήσεις, διάρκειας 2 ωρών η καθεμία, σε πρωινά και απογευματινά τμήματα, με αριθμό συμμετεχόντων μέχρι 8 άτομα, για να διασφαλιστεί η προσωπική φροντίδα και η ουσιαστική εμπειρία.
Κάνε το πρώτο βήμα σήμερα: Δώσε χρόνο στον εαυτό σου και στα παιδιά σου, και επένδυσε στη σχέση που είναι η πιο σημαντική της ζωής σου. Μαζί θα ανακαλύψετε τρόπους για να ζείτε την καθημερινότητα με ηρεμία, σύνδεση και αγάπη. Δήλωσε συμμετοχή και επένδυσε στη σχέση με το παιδί σου — τη σημαντικότερη σχέση της ζωής σου.
Συμπλήρωσε τα στοιχεία σου εδώ για να επικοινωνήσουμε μαζί σου για περισσότερες πληροφορίες!
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
