Αν ρωτούσαμε τα παιδιά πώς φαντάζονται μια όμορφη παιδική ηλικία, τι θα απαντούσαν; Περισσότερα παιχνίδια έξω; Περισσότερος χρόνος με φίλους; Λιγότερες ειδοποιήσεις και οθόνες;
Μια πρόσφατη συζήτηση έφερε στο προσκήνιο μια ενδιαφέρουσα διαπίστωση: αρκετά παιδιά και έφηβοι εκφράζουν την επιθυμία να είχαν μεγαλώσει με λιγότερη παρουσία των smartphones στην καθημερινότητά τους. Δεν σημαίνει ότι απορρίπτουν την τεχνολογία. Σημαίνει όμως ότι αναγνωρίζουν πως πολλές φορές οι οθόνες «κλέβουν» χρόνο από πράγματα που έχουν μεγαλύτερη αξία.
Δεν είναι θέμα τεχνολογίας
Τα smartphones προσφέρουν σίγουρα σημαντικά οφέλη, μεταξύ αυτών επικοινωνία, πρόσβαση στη γνώση, εκπαίδευση και ψυχαγωγία. Το ερώτημα δεν είναι λοιπόν αν τα παιδιά πρέπει να χρησιμοποιούν τεχνολογία. Το πραγματικό ερώτημα είναι: Πόσο χώρο καταλαμβάνει η τεχνολογία στη ζωή τους; Όταν οι οθόνες αρχίζουν να αντικαθιστούν το παιχνίδι, τις συζητήσεις, την κίνηση και τον ύπνο, τότε η ισορροπία χάνεται.
Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής επισημαίνει ότι η ποιότητα της χρήσης της οθόνης είναι πιο σημαντική από τον απόλυτο αριθμό των ωρών. Δεν έχουν όλες οι δραστηριότητες την ίδια αξία. Άλλο είναι να δημιουργεί ένα παιδί ένα βίντεο ή να ψάχνει πληροφορίες για μια σχολική εργασία και άλλο να κάνει ατελείωτο scrolling χωρίς συγκεκριμένο σκοπό. Αυτό που φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο την ευημερία των παιδιών είναι όταν η χρήση της οθόνης αντικαθιστά τον ύπνο, την άσκηση, την κοινωνική επαφή, το ελεύθερο παιχνίδι και τον χρόνο με την οικογένεια.
Γιατί πολλά παιδιά λένε ότι «χάνουν χρόνο»
Πολλοί έφηβοι περιγράφουν μια εμπειρία που γνωρίζουμε και οι ενήλικες: «Άνοιξα το κινητό για πέντε λεπτά και πέρασε μία ώρα.» Οι πλατφόρμες είναι σχεδιασμένες ώστε να κρατούν την προσοχή μας όσο το δυνατόν περισσότερο. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που αρκετά παιδιά αισθάνονται ότι στο τέλος της ημέρας θα προτιμούσαν να είχαν κάνει κάτι διαφορετικό.
Τι μπορούμε να κάνουμε οι γονείς;
Τα παιδιά παρατηρούν πολύ περισσότερο από ό,τι ακούν. Αν βλέπουν έναν γονιό να κοιτάζει συνεχώς το κινητό, είναι δύσκολο να πειστούν ότι εκείνα πρέπει να κάνουν το αντίθετο.
Μερικές ιδέες:
Αν απλώς πείτε «κλείσε το κινητό», πιθανότατα θα υπάρξουν αντιδράσεις. Αν όμως προτείνετε μια βόλτα, ένα επιτραπέζιο, να κάνετε παρέα ποδήλατο, να μαγειρέψετε μαζί ή να δείτε μια οικογενειακή ταινία, τότε η μετάβαση γίνεται πολύ πιο εύκολη.
Αντί για: «Πάλι στο κινητό είσαι;»
δοκιμάστε: «Τι σου αρέσει περισσότερο σε αυτό που βλέπεις;» / «Πώς νιώθεις όταν περνάς πολλή ώρα online;»
Οι ερωτήσεις ανοίγουν διάλογο. Η κριτική συνήθως τον κλείνει.
Εξηγήστε, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, ότι πολλές εφαρμογές έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τον χρήστη όσο το δυνατόν περισσότερο μέσα σε αυτές. Έτσι το παιδί αντιλαμβάνεται ότι δεν φταίει επειδή δυσκολεύεται να σταματήσει. Μαθαίνει όμως να αναγνωρίζει αυτούς τους μηχανισμούς και να τους διαχειρίζεται.
Δεν χρειάζεται να επιστρέψουμε στο παρελθόν. Η λύση δεν είναι να μεγαλώσουν τα παιδιά χωρίς καμία τεχνολογία. Η λύση είναι να μη χάσουν όσα κάνουν την παιδική ηλικία μοναδική, όπως τις αυθόρμητες βόλτες, το παιχνίδι στη γειτονιά, τις βαρετές στιγμές που γεννούν φαντασία, τις συζητήσεις χωρίς περισπασμούς και τις αναμνήσεις που δεν χωρούν σε μια οθόνη.
Το πιο ενδιαφέρον μήνυμα άρα δεν είναι ότι τα παιδιά απορρίπτουν τα smartphones. Είναι ότι πολλά από αυτά αναζητούν περισσότερη ισορροπία. Και ίσως αυτό να είναι μια υπενθύμιση και για εμάς τους μεγάλους.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
