Μπορούν λίγα μαθήματα για γονείς να βοηθήσουν πραγματικά τα παιδιά; Τι έδειξε μεγάλη μελέτη

Χρειάζεται ένας γονιός να αντιμετωπίζει ένα σοβαρό πρόβλημα για να ζητήσει υποστήριξη; Για χρόνια, η εκπαίδευση γονέων αντιμετωπιζόταν συχνά σαν κάτι στο οποίο απευθυνόμαστε όταν τα πράγματα έχουν ήδη δυσκολέψει πολύ. Κάτι μας γέμιζε τύψεις, μόνο που το σκεφτόμασταν, γιατί νιώθαμε ότι αποτύχαμε, ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί… Γιατί έτσι μας είχαν μάθει.

Ευτυχώς μια μεγάλη μελέτη από την Αυστραλία δείχνει όμως κάτι διαφορετικό: ότι ακόμη και μια σύντομη, χαμηλής έντασης παρέμβαση για γονείς μπορεί να συνδέεται με θετικές αλλαγές τόσο στους ίδιους όσο και στα παιδιά τους.

Στη μελέτη συμμετείχαν 912 γονείς παιδιών ηλικίας 4–13 ετών από 160 δημοτικά σχολεία σε τρεις πολιτείες της Αυστραλίας. Οι γονείς παρακολούθησαν μια σειρά τριών αλληλένδετων parenting seminars, τα οποία πραγματοποιήθηκαν διαδικτυακά και μέσω σχολείων. Οι ερευνητές αξιολόγησαν τις οικογένειες πριν από την παρέμβαση, αμέσως μετά και στη συνέχεια σε follow-up.

Στόχος δεν ήταν να «διορθώσουν» τους γονείς! Ήταν να εξετάσουν αν μια σχετικά απλή, evidence-based μορφή γονεϊκής εκπαίδευσης μπορεί να ενισχύσει τις δεξιότητες των γονιών και την κοινωνική, συναισθηματική και συμπεριφορική ευημερία των παιδιών.

Τι άλλαξε στους γονείς;

Μετά τα σεμινάρια καταγράφηκαν βελτιώσεις σε θετικές γονεϊκές πρακτικές και σε δεξιότητες που σχετίζονται με τη γονεϊκή αυτορρύθμιση. Και η αυτορρύθμιση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Γιατί ένα μεγάλο μέρος της γονεϊκότητας δεν αφορά μόνο το πώς θα διαχειριστούμε τη συμπεριφορά ενός παιδιού. Αφορά το πώς θα διαχειριστούμε τη δική μας αντίδραση απέναντι σε αυτή τη συμπεριφορά.

Τι κάνουμε όταν το παιδί φωνάζει; Πώς αντιδρούμε όταν αρνείται; Μπορούμε να παραμείνουμε σταθεροί χωρίς να κλιμακώσουμε τη σύγκρουση;

Και τι άλλαξε στα παιδιά;

Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης βελτιώσεις σε δείκτες που αφορούσαν το άγχος και τις συναισθηματικές ή συμπεριφορικές δυσκολίες των παιδιών. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι τρία σεμινάρια μπορούν να βοηθήσουν ένα παιδί που αντιμετωπίζει μια σοβαρή ψυχική δυσκολία. Ούτε ότι η εκπαίδευση γονέων αντικαθιστά την ψυχολογική ή ψυχιατρική φροντίδα όταν αυτή χρειάζεται. Δείχνει όμως ότι η υποστήριξη των γονιών μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό κομμάτι της πρόληψης.

Για αυτό θέλω με την ευκαιρία να σας θυμίσω ότι δεν χρειάζεται να ζητάτε βοήθεια όταν οι συγκρούσεις έχουν γίνει καθημερινές, όταν η συμπεριφορά του παιδιού έχει γίνει πολύ δύσκολη, η επικοινωνία έχει χαθεί, και κυρίως όταν εσείς οι γονείς έχετε εξαντληθεί.

Η γονεϊκή εκπαίδευση μπορεί να λειτουργήσει πολύ νωρίτερα. Μπορεί να δώσει δώσει σε εμάς τους γονείς εργαλεία πριν φτάσουμε στο σημείο της εξάντλησης.

Η γονεϊκότητα είναι δεξιότητα

Και επιμένω σε αυτό. Κανείς δεν περιμένει από έναν άνθρωπο να γνωρίζει πώς να οδηγήσει χωρίς να μάθει. Κανείς δεν θεωρεί αυτονόητο ότι ξέρουμε να διαχειριζόμαστε μια ομάδα ανθρώπων στη δουλειά χωρίς εκπαίδευση. Κι όμως, στη γονεϊκότητα πολλές φορές υπάρχει η προσδοκία ότι όλα θα έρθουν «φυσικά».

Η αγάπη μπορεί να είναι εκεί από την πρώτη μέρα, το ένστικτο επίσης, όμως οι δεξιότητες καλλιεργούνται. Η επικοινωνία. Τα όρια. Η συναισθηματική ρύθμιση. Η διαχείριση μιας σύγκρουσης. Και κυρίως η ικανότητα να ακούμε το παιδί χωρίς να εγκαταλείπουμε τον γονεϊκό μας ρόλο. Όλα αυτά μπορούμε να τα μάθουμε.

Αυτό θέλω να πάρετε μαζί σας

Η γονεϊκή υποστήριξη δεν χρειάζεται να είναι ούτε πολύμηνη ούτε να ξεκινά μόνο όταν υπάρχει σοβαρό πρόβλημα για να έχει αξία. Μερικές φορές ακόμη και λίγη σωστή, επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε μια δύσκολη στιγμή. Και όταν αλλάζει η δική μας αντίδραση, συχνά αλλάζει σταδιακά και ολόκληρη η δυναμική της σχέσης.

Δεν χρειάζεται λοιπόν να περιμένουμε να δυσκολευτούμε για να μάθουμε να γινόμαστε καλύτεροι γονείς.

Με αγάπη,

Εύη