Ο αποθηλασμός είναι ένα ακόμη σημαντικό στάδιο στη σχέση μητέρας και παιδιού. Και, όπως ο θηλασμός, δεν έχει την ίδια μορφή για όλες τις οικογένειες. Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ηλικία στην οποία «πρέπει» να σταματήσει ο θηλασμός.
Γράφει η μαία και σύμβουλος θηλασμού Φανή Ζαχείλα Δαμαρλάκη
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συστήνουν τον αποκλειτικό θηλασμό για τουλάχιστον τους 6 πρώτους μήνες και υποστηρίζουν τη συνέχιση του θηλασμού μαζί με τις συμπληρωματικές τροφές έως τα 2 χρόνια ή και περισσότερο, αν το επιθυμούν μητέρα και παιδί. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μια μητέρα που επιθυμεί να ολοκληρώσει νωρίτερα το θηλασμό έχει αποτύχει ή ότι έκανε κάτι λάθος.
Ο αποθηλασμός μπορεί να προκύψει για πολλούς και διαφορετικούς λόγους: Μπορεί να είναι μια προσωπική ανάγκη της μητέρας ή απλώς η αίσθηση ότι έχει έρθει η κατάλληλη στιγμή για εκείνη και το μωρό της.
Συχνά γύρω από τον θηλασμό υπάρχουν πολλές προσδοκίες. Η μητέρα μπορεί να αισθάνεται ότι πρέπει να συνεχίσει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ή, αντίθετα, ότι «θα έπρεπε» ήδη να έχει σταματήσει. Όμως ο θηλασμός δεν είναι ένας διαγωνισμός ούτε μια απόδειξη ικανότητας ή ανικανότητας.
Η αξία του δεν μετριέται σε μήνες ή χρόνια. Και όταν μια μητέρα αποφασίζει να ολοκληρώσει τον θηλασμό, αυτό δεν ακυρώνει όσα προηγήθηκαν. Δεν ακυρώνει τη σύνδεση, την αγκαλιά, την ασφάλεια και όλες τις στιγμές που μοιράστηκε με το παιδί της. Από την άλλη, για ένα παιδί, ο θηλασμός μπορεί να αποτελεί όχι μόνο τρόπο διατροφής, αλλά και έναν τρόπο παρηγοριάς, χαλάρωσης, επαφής και συναισθηματικής σύνδεσης. Γι’ αυτό και ο αποθηλασμός δεν αφορά μόνο την αλλαγή στη διατροφή. Αφορά και μια αλλαγή σε μια πολύ γνώριμη καθημερινή σχέση.
Ο αποθηλασμός μπορεί να συνοδεύεται από διαφορετικά συναισθήματα, τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί. Άλλοτε υπάρχει ανακούφιση και αίσθηση ολοκλήρωσης, άλλοτε συγκίνηση, νοσταλγία ή αμφιθυμία. Όλα αυτά μπορούν να συνυπάρχουν. Δεν χρειάζεται όμως σίγουρα να υπάρχει ενοχή.
Ο αποθηλασμός δεν χρειάζεται να γίνει με ενοχές, συγκρίσεις ή την ανάγκη να ικανοποιηθούν οι προσδοκίες των άλλων.
Χρειάζεται 3 προϋποθέσεις:
1. Να αποτελεί μια συνειδητή απόφαση.
2. Να γίνει με εξατομικευμένη καθοδήγηση από μαία εκπαιδευμένη στο θηλασμό
3. Να γίνει με σεβασμό και ενσυναίσθηση
Ο θηλασμός είναι μια σχέση. Και ο αποθηλασμός είναι η μετάβαση σε ένα νέο στάδιο αυτής της σχέσης. Ο αποθηλασμός δεν είναι ίδιος σε κάθε ηλικία Ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να γίνει ο αποθηλασμός συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την ηλικία του παιδιού και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διατροφή του.
– Στους πρώτους μήνες της ζωής, όταν το μητρικό γάλα αποτελεί την κύρια ή αποκλειστική τροφή, ο αποθηλασμός αφορά και την ανάγκη αντικατάστασης του μητρικού γάλακτος με την κατάλληλη διατροφή για την ηλικία του παιδιού.
– Μετά την έναρξη των στερεών τροφών, ο θηλασμός συνυπάρχει με τη συμπληρωματική διατροφή. Επομένως, ο αποθηλασμός αποτελεί διαφορετική διαδικασία, καθώς το παιδί έχει πλέον και άλλες πηγές διατροφής.
-Στα μεγαλύτερα παιδιά, ο θηλασμός μπορεί να έχει περισσότερο έντονο ρόλο στην παρηγοριά, την εγγύτητα και τη συναισθηματική σύνδεση, πέρα από τη διατροφική του αξία. Επομένως, και η μετάβαση εκτός θηλασμού είναι διαφορετική.
Δεν υπάρχει ένας τρόπος αποθηλασμού που να ταιριάζει σε όλες τις μητέρες και όλα τα παιδιά. Η ηλικία, το στάδιο της διατροφής, οι ανάγκες του παιδιού αλλά και οι ανάγκες της μητέρας είναι παράγοντες που διαμορφώνουν κάθε διαφορετική περίπτωση. Γι’ αυτό ο αποθηλασμός χρειάζεται σεβασμό, κατανόηση και ενσυναίσθηση. Σεβασμό στην απόφαση της μητέρας, στις ανάγκες του παιδιού και στη μοναδικότητα κάθε οικογένειας. Δεν υπάρχει χώρος για ενοχές, κριτική ή συγκρίσεις. Υπάρχει χώρος για ενημέρωση, υποστήριξη και μια προσέγγιση που ακούει πραγματικά τη μητέρα και το παιδί.
Γιατί ο αποθηλασμός δεν είναι απλώς το τέλος του θηλασμού. Είναι μια μετάβαση. Και κάθε μετάβαση αξίζει να γίνεται με σεβασμό και ευαισθησία.



