Οι σύντομες απαντήσεις ενός παιδιού στις καθημερινές ερωτήσεις των γονέων συχνά προκαλούν ανησυχία για την ποιότητα της μεταξύ τους επικοινωνίας. Καθώς μεγαλώνει, όμως, η ανάγκη για προσωπικό χώρο και η επιλεκτική κοινοποίηση εμπειριών δεν υποδηλώνουν απαραίτητα συναισθηματική απομάκρυνση. Το ζητούμενο είναι η διατήρηση μιας σχέσης στην οποία το παιδί αισθάνεται ασφαλές να εκφραστεί.
Η Προσωποκεντρική ψυχοθεραπευτική προσέγγιση προσφέρει ένα χρήσιμο πλαίσιο κατανόησης αυτής της σχέσης. Ο Rogers (1957) ανέδειξε την ενσυναίσθηση, την άνευ όρων θετική αποδοχή και την αυθεντικότητα ως βασικές στάσεις στη θεραπευτική διαδικασία. Παρότι η διατύπωσή του αφορά τη θεραπευτική σχέση, οι στάσεις αυτές μπορούν να αποτελέσουν προσανατολισμό για τη γονεϊκή επικοινωνία, ως προσπάθεια κατανόησης της σχέσης με το παιδί, σεβασμός στα συναισθήματά του και ειλικρινής παρουσία.
Η διάθεση ενός παιδιού να μοιραστεί όσα νιώθει συνδέεται με τον τρόπο που οι ενήλικες ανταποκρίνονται. Η ενεργητική ακρόαση, η αναγνώριση των συναισθημάτων και οι ανοιχτές ερωτήσεις υποστηρίζουν την αίσθηση ότι γίνεται κατανοητό. Αντίθετα, η υποτίμηση των ανησυχιών του και η πίεση να μιλήσει μπορούν να δυσκολέψουν την επικοινωνία. Από αγωνία, οι γονείς ενδέχεται να θέτουν διαδοχικές ερωτήσεις, να προσφέρουν πρόωρα συμβουλές ή να αντιδρούν έντονα. Εκφράσεις όπως «δεν έγινε και τίποτα» μπορεί να μεταφέρουν στο παιδί ότι η εμπειρία του δεν θεωρείται σημαντική. Μια ανταπόκριση όπως «φαίνεται ότι αυτό σε στενοχώρησε, θέλεις να μου πεις περισσότερα;» αφήνει χώρο για διερεύνηση, χωρίς να επιβάλλει ερμηνεία ή λύση. Η αποδοχή των συναισθημάτων δεν συνεπάγεται αποδοχή κάθε συμπεριφοράς. Ο γονέας μπορεί να αναγνωρίζει τον θυμό ή την απογοήτευση, διατηρώντας παράλληλα σαφή όρια. Αντίστοιχα, ο σεβασμός στην ιδιωτικότητα μπορεί συνυπάρχει με τη σταθερή διαθεσιμότητα και το ενδιαφέρον.
Η ανοιχτή επικοινωνία καλλιεργείται μέσα από επαναλαμβανόμενες προσπάθειες προσεκτικής ακρόασης. Στόχος είναι το παιδί να γνωρίζει ότι, όταν επιλέξει να μιλήσει, θα συναντήσει έναν γονέα πρόθυμο να κατανοήσει την εμπειρία του πριν επιχειρήσει να την αξιολογήσει ή να την αλλάξει.
Rogers, C. R. (1957). The necessary and sufficient conditions of therapeutic personality change. Journal of Consulting Psychology, 21(2), 95–103. https://doi.org/10.1037/h0045357
UNICEF. (n.d.). 11 tips for communicating with your teen. https://www.unicef.org/parenting/child-care/11-tips-communicating-your-teen
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
