Η τεχνητή νοημοσύνη δεν βρίσκεται πια μόνο στις οθόνες των ενηλίκων. Μπαίνει σταδιακά και στο παιδικό δωμάτιο: σε παιχνίδια που μιλούν, απαντούν σε ερωτήσεις, θυμούνται προηγούμενες συνομιλίες και μπορούν να δώσουν σε ένα παιδί την αίσθηση ότι απέναντί του βρίσκεται κάποιος που το ακούει και το καταλαβαίνει.
Και κάπου εδώ γεννιέται ένα καινούργιο ερώτημα για τους γονείς: Όταν ένα παιχνίδι μιλά σαν άνθρωπος, ξέρει το παιδί ότι δεν πρέπει να πιστεύει όλα όσα του λέει;
Νέα έρευνα έρχεται να δείξει πόσο σημαντικό είναι να αρχίσουμε να μιλάμε στα παιδιά για την τεχνητή νοημοσύνη πολύ νωρίτερα απ’ όσο ίσως φανταζόμασταν.
Οι ερευνητές μελέτησαν παιδιά ηλικίας 5 έως 10 ετών και τις οικογένειές τους, παρατηρώντας την αλληλεπίδρασή τους με ένα εμπορικά διαθέσιμο ρομπότ που χρησιμοποιεί generative AI. Τα παιδιά μπορούσαν να του κάνουν ερωτήσεις και να συνομιλήσουν μαζί του σχεδόν όπως θα έκαναν με έναν άνθρωπο. Και το ενδιαφέρον ήταν πόσο φυσικά αποδέχτηκαν αυτή τη νέα σχέση. Τα παιδιά έδειξαν μεγάλη διάθεση να αλληλεπιδρούν με το AI παιχνίδι και συχνά αντιμετώπιζαν τις πληροφορίες που τους έδινε ως αληθινές.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να δίνουν λανθασμένες πληροφορίες με μεγάλη αυτοπεποίθηση. Ένα μικρό παιδί όμως δεν διαθέτει ακόμη τις γνωστικές δεξιότητες ενός ενηλίκου για να αναρωτηθεί: «Μήπως αυτό που μου είπε δεν είναι σωστό;»
«Είναι ένας φίλος που δεν με κρίνει»
Ένα ακόμη εύρημα της έρευνας αξίζει ιδιαίτερη προσοχή. Ορισμένα παιδιά που αντιμετώπιζαν δυσκολίες στις σχέσεις με συνομηλίκους φάνηκε να βλέπουν το AI robot ως έναν συνομιλητή με τον οποίο μπορούσαν να μιλήσουν χωρίς τον φόβο ότι θα κριθούν. Και αυτό δείχνει ταυτόχρονα τόσο τη δυνατότητα όσο και τον κίνδυνο αυτής της τεχνολογίας.
Ένα AI παιχνίδι μπορεί να προσφέρει μια ευχάριστη, εκπαιδευτική ή δημιουργική εμπειρία. Δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τις πραγματικές ανθρώπινες σχέσεις, με όλες τις δυσκολίες που αυτές περιλαμβάνουν: τη διαφωνία, την αναμονή, τη διαπραγμάτευση, την ενσυναίσθηση, την απογοήτευση και τελικά τη σύνδεση.
Το νέο digital literacy είναι AI literacy
Μέχρι σήμερα μαθαίναμε στα παιδιά βασικούς κανόνες ψηφιακής ασφάλειας:
Δεν δίνουμε προσωπικά στοιχεία σε αγνώστους.
Δεν πιστεύουμε ό,τι βλέπουμε στο Internet.
Μιλάμε σε έναν ενήλικα αν κάτι μας κάνει να νιώσουμε άβολα.
Στην εποχή της AI χρειάζεται να προσθέσουμε έναν ακόμη:
Δεν είναι απαραίτητα αλήθεια κάτι επειδή το είπε η τεχνητή νοημοσύνη.
Και αυτό μπορούμε να το διδάξουμε χωρίς φόβο και χωρίς να παρουσιάσουμε την τεχνολογία ως κάτι «κακό».
Για παράδειγμα όταν χρησιμοποιούμε ένα AI εργαλείο μαζί με το παιδί, να ρωτήσουμε:
«Πώς ξέρουμε ότι αυτό είναι σωστό;»
«Πού αλλού θα μπορούσαμε να το ελέγξουμε;»
«Λες να μπορεί να κάνει λάθος;»
Έτσι, αντί να διδάσκουμε απλώς στο παιδί πώς να χρησιμοποιεί την AI, του μαθαίνουμε πώς να σκέφτεται όταν τη χρησιμοποιεί.
Ο γονιός δεν χρειάζεται να γνωρίζει περισσότερα από την τεχνολογία
Οι γονείς δεν χρειάζεται να γίνουν experts στην τεχνητή νοημοσύνη για να προστατεύσουν τα παιδιά τους. Χρειάζεται να καλλιεργήσουν κάτι πολύ πιο διαχρονικό: την κριτική σκέψη. Να μάθουν στο παιδί ότι μπορεί να ρωτά, να αμφισβητεί, να ελέγχει και να αναζητά δεύτερη πηγή. Και κυρίως να καταλαβαίνει ότι το γεγονός πως κάτι μιλά σαν άνθρωπος δεν σημαίνει ότι είναι άνθρωπος.
Η τεχνητή νοημοσύνη πιθανότατα θα αποτελεί φυσικό μέρος της ζωής των παιδιών που μεγαλώνουν σήμερα. Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που τη φοβούνται. Είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που ξέρουν πώς να τη χρησιμοποιούν. Στην εποχή της AI, δεν αρκεί να μάθουμε στα παιδιά να βρίσκουν απαντήσεις. Χρειάζεται να τους μάθουμε να αναρωτιούνται αν οι απαντήσεις είναι σωστές.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
