Γιατί η ώρα του ύπνου φέρνει τόσο έντονα συναισθήματα;

Αν η ώρα του ύπνου μοιάζει δύσκολη και στο δικό σας σπίτι, να ξέρεις ότι δεν είστε μόνοι σας! Οι περισσότεροι γονείς μου λένε ότι το παιδί τους, ενώ τα πηγαίνει μια χαρά όλη την ημέρα, δυσκολεύεται την ώρα που πρέπει να πάει για ύπνο.

Ξαφνικά εμφανίζονται κλάματα, νεύρα, προσκόλληση και έντονα συναισθήματα που μοιάζουν να ξεπηδούν από το πουθενά. Ας δούμε λοιπόν τι πραγματικά συμβαίνει.

Στον πυρήνα της, η ώρα του ύπνου είναι ένας αποχωρισμός.

Και μαζί με τον αποχωρισμό έρχονται συναισθήματα απώλειας, μοναξιάς και ανησυχίας. Ναι, ακόμα κι αν βρίσκεσαι απλώς στο διπλανό δωμάτιο! Ακόμα κι αν η ρουτίνα του ύπνου είναι πάντα η ίδια! Ακόμα κι αν το παιδί σου ξέρει ότι το πρωί θα είσαι εκεί! (είμαι σίγουρη ότι αυτές είναι οι πρώτες σου σκέψεις…)

Αφού όλα αυτά ισχύουν, τι γίνεται εδώ, θα μου πεις… Για ένα παιδί, ο αποχωρισμός δεν μετριέται με τη λογική, αλλά με το βίωμα. Και όταν σβήνουν τα φώτα και φεύγεις από το δωμάτιο, το παιδί καλείται να αποχωριστεί:

τη φυσική σου παρουσία
τη φωνή σου
την άμεση αίσθηση σύνδεσης και ασφάλειας που νιώθει όταν είσαι μαζί του

Όλα αυτά μπορεί να μοιάζουν πολύ «μεγάλα» μέσα στο σώμα του.

Όταν τα παιδιά δεν έχουν λέξεις, χρησιμοποιούν τη συμπεριφορά

Το παιδί σου, όταν είναι ακόμη μικρό, δεν έχει ακόμα τη γλώσσα ή τη συναισθηματική κατανόηση για να πει:
«Αγχώνομαι όταν μένω μόνος.»
«Αυτή η μετάβαση είναι δύσκολη για το νευρικό μου σύστημα.»
«Χρειάζομαι να μου διαβεβαιώσεις ότι είσαι ακόμα εδώ.»

Έτσι, αντί για λόγια, αυτό που βλέπεις είναι:

«Άλλο ένα βιβλίο!»
«Άλλη μια αγκαλιά!»
«Διψάω.»
«Πεινάω.»
«Περίμενε! Ξέχασα κάτι.»

Ή οτιδήποτε άλλο μπορέσει να σκεφτεί για να σε κρατήσει εκεί λίγο ακόμα.

Αυτό όμως που μοιάζει με καθυστέρηση ή ακόμη και με χειρισμό, όπως μου λένε συχνά κάποιοι γονείς, είναι η αναζήτηση της σύνδεσης. Και αυτό που μοιάζει με ανυπακοή, συχνά είναι άγχος αποχωρισμού.

Η προσκόλληση, τα επαναλαμβανόμενα «θέλω» και η δυσκολία να ηρεμήσουν την ώρα του ύπνου είναι στην πραγματικότητα τρόποι με τους οποίους τα παιδιά προσπαθούν να διαχειριστούν αυτά τα έντονα συναισθήματα που νιώθουν.

Τι χρειάζονται από εμάς;

«Καληνύχτα» δεν σημαίνει «αντίο»

Μια πολύ ουσιαστική ιδέα που μπορείς να χρησιμοποιήσεις με το παιδί σου είναι να το βοηθήσεις να καταλάβει ότι το «καληνύχτα» δεν είναι το ίδιο με το «αντίο».

Για πολλά παιδιά, το καληνύχτα μοιάζει με αντίο – σαν να φεύγεις και να μένουν ολομόναχα. Ακόμα κι αν λογικά ξέρουν ότι αυτό δεν ισχύει, έτσι το νιώθουν.

Γι’ αυτό και το να ονομάζεις ξεκάθαρα τη διαφορά ανάμεσα στο “καληνύχτα” και το “αντίο” μπορεί να είναι εξαιρετικά χρήσιμο.

Τι μπορείς να πεις:

«Όταν λέμε καληνύχτα, αναρωτιέμαι αν μερικές φορές σου μοιάζει σαν αντίο.
Σαν να φεύγω και να μένεις μόνος / μόνη σου.
Δεν φεύγω, αγάπη μου. Τη νύχτα είμαι ακόμα εδώ.
Ξέρω ότι κλείνεις τα μάτια σου και δεν με βλέπεις.
Αλλά μερικές φορές μπορείς να με ακούς, σωστά;
Μερικές φορές πλένω τα πιάτα… άλλες μιλάω με τη μαμά/τον μπαμπά στο άλλο δωμάτιο. Και μετά είμαι στο κρεβάτι μου και κοιμάμαι, όπως και εσύ.
Ακόμα κι όταν δεν με βλέπεις, ξέρεις ότι είμαι εδώ.»

Αν το παιδί ακούει προσεκτικά ή έχει διάθεση να το συζητήσει, μπορείς να πεις περισσότερα.

«Και όταν δεν με βλέπεις, πάντα μπορείς να με σκέφτεσαι όποτε θέλεις.
Και να με νιώθεις στην καρδιά σου όποτε θέλεις, όπως και εγώ.
Λέμε πάντα καληνύχτα όταν είναι ώρα για ύπνο.
Όχι αντίο. Απλώς καληνύχτα. Και το πρωί συναντιόμαστε πάλι και λέμε καλημέρα»

Είναι σημαντικό να βοηθήσεις το παιδί σου να καταλάβει ότι η σύνδεση εξακολουθεί να υπάρχει, ακόμα κι όταν δεν σε βλέπει. Δεν προσπαθείς να εξαφανίσεις τα συναισθήματά του την ώρα του ύπνου. Όμως με αυτό τον τρόπο βοηθάς το παιδί να τα διαχειριστεί με στήριξη και διαβεβαίωση.

Ξέρω καλά (όλοι οι γονείς το περάσαμε…) πόσο πολύ μπορούν να επηρεάσουν μια οικογένεια οι δυσκολίες στον ύπνο. Όταν ένα παιδί αντιστέκεται την ώρα του ύπνου, δεν επηρεάζεται μόνο η ξεκούρασή του. Επηρεάζεται ο ύπνος και η υπομονή των γονιών, αλλά και η μεταξύ τους σχέση.

Γι’ αυτό μέσα στο online πρόγραμμα «Σχολείο Για Γονείς» θα βρεις εργαλεία που θα σε καθοδηγήσουν βήμα-βήμα να κατανοείς τις συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού σου, να διαχειρίζεσαι τις δύσκολες καταστάσεις και να ανταποκρίνεσαι χωρίς πανικό ή τιμωρία.

Αν η ώρα του ύπνου έχει γίνει πεδίο μάχης στο σπίτι σου, θέλω να ξέρεις ότι μπορεί να γίνει καλύτερα. Θα μάθεις περισσότερα στο πρόγραμμα «Σχολείο Για Γονείς».

Σχολείο Για γονείς: Το δώρο στον εαυτό σου για να γίνεις καλύτερος γονιός για τα παιδιά σου

Τα online μαθήματα σε καθοδηγούν βήμα-βήμα στο τι να κάνεις και τι να πεις κατά τη διάρκεια ξεσπασμάτων και συγκρούσεων, τόσο στο σπίτι όσο και δημόσια και που θα σε κάνουν να νιώθεις προετοιμασμένος/η, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές.

Θα το βρείτε εδώ