Μετάβαση στο περιεχόμενο
Η απώλεια ενός μωρού — είτε πρόκειται για αποβολή, είτε για απώλεια μετά τη γέννηση — είναι μια εμπειρία που αλλάζει βαθιά έναν άνθρωπο. Είναι ένα πένθος που συχνά δεν χωρά εύκολα σε λέξεις. Ένα πένθος για ένα παιδί που ίσως δεν πρόλαβαν όλοι να γνωρίσουν, αλλά που υπήρξε ήδη μέσα στην καρδιά της μητέρας του.
Και όμως, πολλές γυναίκες νιώθουν ότι πρέπει να “προχωρήσουν γρήγορα”, να συνεχίσουν την καθημερινότητά τους ή να κρύψουν τον πόνο τους επειδή «δεν ήταν ακόμη μωρό» ή επειδή «θα υπάρξει άλλη εγκυμοσύνη». Όμως η αλήθεια είναι μία: η απώλεια είναι πραγματική και το πένθος επίσης.
Το πένθος μετά την απώλεια ενός μωρού δεν έχει σωστό ή λάθος τρόπο
Κάθε γυναίκα βιώνει διαφορετικά την απώλεια. Άλλες νιώθουν σοκ, άλλες θυμό, ενοχές, κενό ή βαθιά θλίψη. Κάποιες μπορεί να αισθάνονται αποσυνδεδεμένες από τους γύρω τους ή ακόμη και από το ίδιο τους το σώμα.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι το πένθος μετά από μια απώλεια εγκυμοσύνης ή μωρού δεν είναι γραμμικό. Δεν υπάρχουν στάδια που δεν ακολουθούν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν μέρες πιο διαχειρίσιμες και άλλες που ο πόνος επιστρέφει ξαφνικά — σε ένα σούπερ μάρκετ, σε μια παιδική φωνή, σε μια πιθανή ημερομηνία τοκετού που δεν ήρθε ποτέ.
«Δεν έφταιξες εσύ»
Ένα από τα πιο δύσκολα κομμάτια του πένθους είναι οι ενοχές.
Πολλές γυναίκες αναρωτιούνται μήπως έκαναν κάτι λάθος, μήπως έπρεπε να είχαν προσέξει περισσότερο. Όμως οι ειδικοί τονίζουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, η μητέρα δεν ευθύνεται για την απώλεια. Και παρότι το μυαλό ψάχνει απαντήσεις για να νιώσει έλεγχο, αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποιος πραγματικός λόγος ή ευθύνη πίσω από αυτό που συνέβη.
Το σώμα πενθεί κι αυτό
Μετά από μια απώλεια, δεν πονά μόνο η ψυχή αλλά και το σώμα. Το σώμα συνεχίζει συχνά να βιώνει τις ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης ή της λοχείας. Κάποιες γυναίκες έχουν γάλα, αιμορραγία, σωματική εξάντληση ή πόνους, ενώ ταυτόχρονα καλούνται να διαχειριστούν την απουσία του μωρού τους.
Αυτό το κομμάτι είναι συχνά πολύ μοναχικό και δύσκολο να εξηγηθεί στους άλλους. Οι ειδικοί προτείνουν στις μητέρες να δώσουν χρόνο στο σώμα τους να αναρρώσει, να ξεκουραστούν, να ενυδατώνονται και να ζητούν ιατρική ή ψυχολογική υποστήριξη όταν τη χρειάζονται.
Για κάποιους γονείς βοηθά να κρατήσουν ζωντανή τη μνήμη του μωρού τους μέσα από μικρές συμβολικές πράξεις: να γράψουν ένα γράμμα, να κρατήσουν μια φωτογραφία ή ένα αντικείμενο, να φυτέψουν ένα δέντρο, να δώσουν ένα όνομα στο μωρό ή να ανάβουν ένα κερί σε συγκεκριμένες ημερομηνίες. Ο κάθε άνθρωπος βέβαια λειτουργεί διαφορετικά. Δεν υπάρχει λάθος και σωστό.
Όταν οι άλλοι δεν ξέρουν τι να πουν
Ένα από τα πιο επώδυνα σημεία της απώλειας είναι συχνά η σιωπή ή οι άβολες αντιδράσεις των γύρω. Φράσεις όπως: «Είσαι νέα, θα κάνεις άλλο παιδί», «Τουλάχιστον έγινε νωρίς», «Προσπάθησε να μην το σκέφτεσαι»… μπορεί να πληγώσουν βαθιά, ακόμη κι αν λέγονται με καλή πρόθεση.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι αυτό που χρειάζεται περισσότερο ένας γονιός που πενθεί δεν είναι λύσεις ή παρηγορητικά λόγια, αλλά παρουσία, αποδοχή και χώρος για το συναίσθημα.
Πότε χρειάζεται βοήθεια;
Το πένθος δεν είναι παθολογία. Όμως κάποιες φορές ο πόνος γίνεται τόσο έντονος που δυσκολεύει σοβαρά την καθημερινότητα, τη σχέση με το σώμα, τον ύπνο ή την ψυχική υγεία. Η υποστήριξη από έναν ειδικό ψυχικής υγείας ή από ομάδες γονέων που έχουν βιώσει αντίστοιχη απώλεια μπορεί να βοηθήσει σημαντικά. Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν χρειάζεται κανείς να περάσει αυτή τη διαδρομή μόνος του.
Και η αγάπη δεν χάνεται…
Η απώλεια ενός μωρού δεν είναι κάτι που «ξεπερνιέται». Είναι κάτι που μαθαίνει κανείς να κουβαλά διαφορετικά με τον χρόνο. Ο πόνος μπορεί να αλλάξει μορφή, όμως η αγάπη για αυτό το παιδί παραμένει. Και ίσως αυτό να είναι και το πιο σημαντικό που χρειάζεται να ακούσει μια μαμά που πενθεί: ότι το μωρό της είχε σημασία. Ότι η μητρότητα της είναι αληθινή. Και ότι ο τρόπος που πονά είναι απόδειξη της αγάπης που ήδη υπήρχε.
