Η δύναμη της ενθάρρυνσης: Γιατί το «μπράβο» αξίζει περισσότερο από τον βαθμό

Στα σχολεία, στις τάξεις, στις τσάντες των παιδιών μας, οι βαθμοί έχουν γίνει το παν. «Τι βαθμό πήρες;», «Πρέπει να πάρεις καλύτερο!»… κι εμείς, γονείς και εκπαιδευτικοί..χωρίς να το συνειδητοποιούμε, μετατρέπουμε το διάβασμα σε αγώνα για αριθμούς.

Γράφει η Ελευθερία Κουτσιούμπα, Παιδαγωγός με ειδίκευση στην Ειδική Αγωγή

Αλλά η αλήθεια είναι: ο βαθμός δεν φτιάχνει μαθητές που αγαπούν τη μάθηση. Η ενθάρρυνση φτιάχνει παιδιά που αγαπούν τον εαυτό τους και τη γνώση.

Ένα «μπράβο» που λέγεται με συναίσθημα και προσοχή αξίζει περισσότερο από κάθε άριστα ή επαίνους σε μια κόλλα. Όταν το παιδί ακούει: «Μπράβο που προσπάθησες!», «Είδα πόσο συγκεντρωμένος ήσουν!» νιώθει κάτι που κανένας αριθμός δεν μπορεί να δώσει: αναγνώριση, ασφάλεια, περηφάνια για την προσπάθειά του.

Η προσπάθεια είναι το πραγματικό μάθημα. Όταν μαθαίνουμε στα παιδιά να μετράνε μόνο τον βαθμό, τους διδάσκουμε να φοβούνται τα λάθη, να αποφεύγουν τις προκλήσεις και να ψάχνουν την έγκριση έξω από τον εαυτό τους. Όταν τα ενθαρρύνουμε, τους δίνουμε φτερά. Μαθαίνουν ότι η αποτυχία είναι μέρος της διαδικασίας, ότι κάθε σελίδα, κάθε πρόταση, κάθε λάθος είναι ένα βήμα προς την αυτονομία και τη γνώση.

Πώς μπορούμε να το κάνουμε σωστά;

1.Συγκεκριμένο μπράβο: Μην πείτε απλώς «μπράβο». Πείτε «Μπράβο που διάβασες προσεκτικά κάθε λέξη!» ή «Μπράβο που προσπάθησες να λύσεις μόνος σου αυτή την άσκηση!»

2.Εστίαση στη διαδικασία: Δείξτε ότι εκτιμάτε το πώς δουλεύει, όχι μόνο το αποτέλεσμα.

3.Σταθερή υποστήριξη: Το παιδί χρειάζεται να ξέρει ότι η προσπάθειά του μετράει πάντα, όχι μόνο όταν είναι «τέλεια».

4.Αφήστε τα λάθη να γίνουν μάθηση: Δώστε χώρο στο παιδί να προσπαθήσει ξανά. Τα λάθη δεν είναι αποτυχίες.. είναι βήματα προς την αυτοπεποίθηση.

5.Σπάστε την «αυτοεκπληρούμενη προφητεία» : Αποφύγετε εκφράσεις όπως «Δεν είσαι καλός/ή σε αυτό» ή «Πρέπει να πάρεις καλό βαθμό». Το παιδί μαθαίνει να πιστεύει στις δυνάμεις του όταν επικεντρώνεστε στην προσπάθεια, και αυτό οδηγεί σε πραγματική επιτυχία και αυτοπεποίθηση.

Η ενθάρρυνση είναι ισχυρό εργαλείο. Δημιουργεί παιδιά που αγαπούν να μαθαίνουν, που παίρνουν πρωτοβουλίες, που δεν φοβούνται να κάνουν λάθη και που εμπιστεύονται τις δυνάμεις τους. Είναι ο δρόμος προς μαθητές που δεν μαθαίνουν για βαθμούς, αλλά για τον εαυτό τους. Και έτσι σταματούν να αναζητούν συνεχώς την εξωτερική επιβεβαίωση.. σταματούν να «πιστεύουν» ότι δεν μπορούν…

Εδώ μπαίνει η καινοτομία: κάθε φορά που λέμε στο παιδί «Δεν θα τα καταφέρεις» ή «Δεν είσαι καλό σε αυτό», δημιουργούμε χωρίς να το καταλάβουμε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Το παιδί μαθαίνει να πιστεύει ότι δεν μπορεί και, φυσικά, αποτυγχάνει ή εγκαταλείπει. Αντίθετα, όταν λέμε «Μπράβο που προσπάθησες!», «Βλέπω πόσο συγκεντρωμένος είσαι», το παιδί αρχίζει να πιστεύει στις δυνάμεις του, να δοκιμάζει και να επιτυγχάνει.
Η επιστήμη της ψυχολογίας δείχνει ότι οι προσδοκίες μας —όσο μικρές ή ασυνείδητες κι αν είναι— διαμορφώνουν τη συμπεριφορά των παιδιών. Το «μπράβο» γίνεται ένας μικρός, καθημερινός μαγνήτης θετικών αποτελεσμάτων: ενισχύει αυτοπεποίθηση, κίνητρο και περιέργεια. Αυτό είναι πραγματικά καινοτόμο, γιατί δείχνει ότι η ενθάρρυνση δεν είναι μόνο ψυχολογική υποστήριξη, αλλά στρατηγικό εργαλείο μάθησης.

Με λίγα λόγια: αυτό που πιστεύει ένα παιδί για τον εαυτό του καθορίζει τη μάθησή του. Και εμείς, με το «μπράβο» και την ενθάρρυνση, του δίνουμε τα εργαλεία να πιστέψει ότι μπορεί όχι μόνο να διαβάσει καλύτερα, αλλά να αγαπήσει τη μάθηση για πάντα. Αν θέλουμε παιδιά που θα αγαπήσουν τη γνώση για πάντα, πρέπει να αλλάξουμε την προτεραιότητα: ο βαθμός είναι αριθμός, η προσπάθεια είναι ζωή. Και το «μπράβο», αυτό το ζεστό, ειλικρινές «μπράβο», είναι η πιο ισχυρή επένδυση που μπορούμε να κάνουμε.

Σχολείο Για γονείς: Το δώρο στον εαυτό σου για να γίνεις καλύτερος γονιός για τα παιδιά σου

Τα online μαθήματα σε καθοδηγούν βήμα-βήμα στο τι να κάνεις και τι να πεις κατά τη διάρκεια ξεσπασμάτων και συγκρούσεων, τόσο στο σπίτι όσο και δημόσια και που θα σε κάνουν να νιώθεις προετοιμασμένος/η, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές.

Θα το βρείτε εδώ