Μετάβαση στο περιεχόμενο
Μήπως έχεις πιάσει και εσύ τον εαυτό σου να σκέφτεται: «Μα του το έχω πει τόσες φορές» Είναι μια φράση που σχεδόν όλοι οι γονείς έχουμε σκεφτεί ή πει δυνατά. Συχνά συνοδεύεται από απογοήτευση, κούραση ή την αίσθηση ότι το παιδί μας δεν προσέχει αρκετά.
Γράφει η Ελευθερία Κουτσιούμπα, Παιδαγωγός με ειδίκευση στην Ειδική Αγωγή
Όμως η αλήθεια είναι διαφορετική: ο παιδικός εγκέφαλος δεν έχει σχεδιαστεί για να μαθαίνει με τη μία. Ο εγκέφαλος των παιδιών είναι έργο σε εξέλιξη.
Κατά την παιδική ηλικία, ο εγκέφαλος αναπτύσσεται με ταχύ ρυθμό. Οι νευρωνικές συνδέσεις δημιουργούνται και ενισχύονται μέσα από τις εμπειρίες της καθημερινότητας. Όσο πιο συχνά επαναλαμβάνεται μια εμπειρία, μια λέξη ή μια συμπεριφορά, τόσο πιο «σταθερό» γίνεται το νευρωνικό της αποτύπωμα. Με απλά λόγια, η επανάληψη είναι ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος καταλαβαίνει τι αξίζει να κρατήσει.
Γιατί τα παιδιά χρειάζονται επανάληψη;
Οι δεξιότητες που σχετίζονται με τη μνήμη, την οργάνωση, τον αυτοέλεγχο και την προσοχή δεν είναι πλήρως ώριμες στα παιδιά. Ο προμετωπιαίος φλοιός, δηλαδή το τμήμα του εγκεφάλου που μας βοηθά να συγκρατούμε πληροφορίες και να ρυθμίζουμε τη συμπεριφορά μας, συνεχίζει να αναπτύσσεται για πολλά χρόνια.
Γι’ αυτό ένα παιδί μπορεί. να ακούσει μια οδηγία, να την καταλάβειαλλά να μην μπορέσει να τη θυμηθεί ή να την εφαρμόσει. Δεν πρόκειται για αδιαφορία ή πείσμα. Πρόκειται για ανάπτυξη. Η επανάληψη, επομένως είναι ασφάλεια, όχι πίεση.
Τα παιδιά αγαπούν τις επαναλήψεις: το ίδιο παραμύθι, το ίδιο τραγούδι, την ίδια ρουτίνα πριν τον ύπνο. Αυτές οι επαναλαμβανόμενες εμπειρίες δεν είναι τυχαίες· προσφέρουν ασφάλεια και προβλεψιμότητα, στοιχεία απαραίτητα για τη μάθηση.
Όταν η επανάληψη γίνεται με ήρεμο τόνο και σταθερότητα, ο εγκέφαλος του παιδιού μαθαίνει χωρίς άγχος. Αντίθετα, η πίεση και ο θυμός ενεργοποιούν μηχανισμούς άμυνας και δυσκολεύουν την επεξεργασία της πληροφορίας.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς στην πράξη;
Η καθημερινότητα προσφέρει αμέτρητες ευκαιρίες μάθησης μέσα από την επανάληψη:
⦁ Χρήση απλών και σταθερών φράσεων
⦁ Λιγότερες οδηγίες κάθε φορά
⦁ Σταθερές ρουτίνες (ύπνος, φαγητό, διάβασμα)
⦁ Υπομονή και συνέπεια στον τρόπο καθοδήγησης
Η επανάληψη δεν σημαίνει ότι «κολλάμε». Σημαίνει ότι χτίζουμε.
Το μήνυμα που αξίζει να κρατήσουμε
Κάθε φορά που επαναλαμβάνουμε κάτι στο παιδί μας, δεν αποτυγχάνουμε ως γονείς. Αντίθετα, συμμετέχουμε ενεργά στη νευροαναπτυξιακή του πορεία.Η μάθηση δεν είναι στιγμιαία. Είναι μια διαδικασία που χρειάζεται χρόνο, σχέση και επανάληψη.
Και αυτό ακριβώς κάνει τον παιδικό εγκέφαλο να μαθαίνει πραγματικά.
