Ως γονείς, ψάχνουμε συνεχώς τρόπους να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να διαχειρίζονται τα μεγάλα συναισθήματά τους, το θυμό, το φόβο, το άγχος, τη λύπη. Ξέρουμε πως η βαθιά αναπνοή, η κίνηση, η αγκαλιά ή το παιχνίδι είναι εξαιρετικά χρήσιμα εργαλεία.
Όμως υπάρχει κάτι που συχνά ξεχνάμε, κάτι που το παιδί μας ήδη χρησιμοποιεί καθημερινά με φυσικό τρόπο και είναι το μεγαλύτερο εργαλείο. Αυτό δεν είναι άλλο από τη φαντασία. Πώς μπορούμε λοιπόν να αξιοποιήσουμε τη φαντασία του παιδιού μας ως μέσο ενσυναίσθησης, κατανόησης και διαχείρισης συναισθημάτων, χρησιμοποιώντας παραδείγματα που λειτουργούν ακόμη και για μεγαλύτερα παιδιά;
Η φαντασία δεν είναι «απλά» παιχνίδι
Τα παιδιά χρησιμοποιούν τη φαντασία τους για να δημιουργούν ιστορίες, να φτιάξουν ολόκληρους κόσμους, να ντυθούν υπερήρωες, να γίνουν ζώα, να γίνουν… ελεύθερα. Αυτή η ίδια φαντασία είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο αυτορρύθμισης. Γιατί η φαντασία μπορεί να τα βοηθήσει να ξεπεράσουν δύσκολες στιγμές, όχι για να ξεχαστούν, αλλά για να αντέξουν, να επεξεργαστούν και να νιώσουν ότι έχουν κάποιον έλεγχο.
Μερικά παραδείγματα – συναισθήματα που η φαντασία μπορεί να βοηθήσει
Για την πλήξη
«Βαριέσαι; Ναι, μερικές φορές η αναμονή είναι δύσκολη. Ξέρεις τι; Μπορείς να φανταστείς ό,τι θέλεις τώρα! Μπορείς να πας όπου θέλεις με το μυαλό σου. Πού θα πας;»
Για το φόβο
«Νιώθεις φόβο… Το ξέρω, δεν είναι ωραίο. Αλλά ήξερες ότι η ίδια σου η φαντασία που φαντάζεται τέρατα, μπορεί να φανταστεί και κάτι αστείο; Τι θα έλεγες να φανταστείς ότι το τέρας είναι φίλος σου; Εσύ αποφασίζεις τι φαντάζεσαι.»

Για το άγχος του αποχωρισμού
«Αν σου λείψει η μαμά στο σχολείο, μπορείς να σκεφτείς: “Τι να κάνει η μαμά τώρα;” Και μετά να πεις: “Μου λείπει και της λείπω κι εγώ. Θα τη δω μετά το σχολείο και θα της δώσω μια τεράστια αγκαλιά!”»
Για τον θυμό
«Βλέπω ότι είσαι θυμωμένος. Το καταλαβαίνω. Αλλά δεν μπορείς να χτυπάς. Μπορείς όμως να μου δείξεις τον θυμό σου αλλιώς. Θες να πατήσεις δυνατά σαν τον T-Rex; Ή να κάνεις το λιοντάρι; Μπορείς να φανταστείς ότι είσαι ένα τεράστιο δυνατό ζώο μέχρι να νιώσεις καλύτερα.»
Για τα μεγαλύτερα παιδιά
«Αν ένας φίλος σου σου έλεγε ότι αγχώνεται για το τεστ, τι θα του έλεγες; – Μπράβο! Αυτή είναι τέλεια συμβουλή! Θέλεις να τη δώσεις και στον εαυτό σου την επόμενη φορά που θα νιώσεις άγχος; Φαντάσου ότι βοηθάς κάποιον φίλο, αλλά στην πραγματικότητα βοηθάς εσένα».
Γιατί το εργαλείο της φαντασίας έχει αποτελέσματα!
Αυτό δεν προσπαθούμε απλά να αποσπάσουμε την προσοχή του παιδιού. Προσπαθούμε να το ενδυναμώσουμε.
Δίνουμε στο παιδί ένα εσωτερικό του εργαλείο για να βοηθήσει τον εαυτό του όταν δυσκολεύεται. Η φαντασία δεν έχει όρια. Χτίζει αυτοπεποίθηση, καλλιεργεί την ευελιξία και την ανθεκτικότητα.
Μια μικρή υπενθύμιση
Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά που παίζουν φανταστικά παιχνίδια είναι όχι μόνο πιο δημιουργικά, αλλά και πιο ανθεκτικά συναισθηματικά.
Μην υποτιμάς ποτέ τη δύναμη ενός παιδιού που «ονειρεύεται ξύπνιο».
Με αγάπη,
Εύη



