Πρέπει να αφήνουμε το παιδί μας μόνο του με τα μεγάλα του συναισθήματα;

Ίσως έχεις ξανακούσει πια αρκετές φορές ότι είναι σημαντικό να επικυρώνουμε τα συναισθήματα του παιδιού μας, να μένουμε δίπλα του στις έντονες στιγμές του, να μην αγνοούμε τα ξεσπάσματά του και κυρίως να εξασκούμαστε και εμείς οι ίδιοι ώστε να ρυθμίζουμε και τα δικά μας έντονα συναισθήματα.

Όλες αυτές είναι πολύτιμες σκέψεις για όλους τους γονείς. Όμως πολλοί γονείς που συναντώ αναρωτιούνται αν πρέπει να σταματάμε τα πάντα κάθε φορά που το παιδί μας στεναχωριέται. Αν μπορούμε ή αν πρέπει να το αφήσουμε μόνο του με τα συναισθήματά του μέχρι να ηρεμήσει.
Η σύντομη απάντηση είναι: Εξαρτάται.

Τι λέτε να δούμε μερικά πραγματικά παραδείγματα για να καταλάβουμε πότε η παρουσία μας είναι καθοριστική ή χρήσιμη;

Όταν το «μόνο» μοιάζει με απόρριψη

Το τετράχρονο παιδί σου γυρίζει από τον παιδικό σταθμό κουρασμένο και φορτισμένο. Μέσα σε λίγα λεπτά ξεσπά σε κλάματα επειδή δεν του αρέσει το σνακ που του έδωσες. Είσαι εξαντλημένη. Προσπαθείς να το ηρεμήσεις, αλλά χάνεις την υπομονή σου:
«Φτάνει! Μην ξαναβγείς από το δωμάτιό σου μέχρι να ηρεμήσεις».
Το παιδί ουρλιάζει πιο δυνατά. Σε ακολουθεί έξω. Το επιστρέφεις στο δωμάτιο και κλείνεις την πόρτα.
Σε αυτή τη φάση το παιδί δεν επέλεξε το χώρο του. Του επιβλήθηκε. Και το μήνυμα που λαμβάνει είναι:
«Τα έντονα συναισθήματά σου είναι υπερβολικά. Είσαι καλοδεχούμενο μόνο όταν είσαι ήρεμο».
Αυτό λοιπόν είναι μια δική μας αποδοχή υπό όρους και το «μόνο του» δεν φαίνεται να είναι τελικά η καλύτερη λύση.

Τώρα ας δούμε ένα άλλο σενάριο.
Η εννιάχρονη κόρη σου γυρίζει απογοητευμένη από ένα τεστ μαθηματικών. Διάβασε πολύ αλλά δεν τα πήγε όσο καλά ήλπιζε. Είναι δακρυσμένη και μελαγχολική.
Επικυρώνεις τα συναισθήματά της:
«Δούλεψες πολύ σκληρά. Καταλαβαίνω απόλυτα γιατί νιώθεις απογοήτευση».
Κι εκείνη σου λέει:
«Θέλω απλώς να μείνω μόνη μου τώρα»
Πηγαίνει στο δωμάτιό της και κλείνει την πόρτα.
Αυτό είναι διαφορετικό. Εκείνη ζητά χώρο. Εσύ πρόσφερες σύνδεση και τώρα τιμάς την επιθυμία της και την ικανότητά της να διαχειριστεί μόνη της τα συναισθήματα.
Φυσικά και είναι χρήσιμο να την τσεκάρεις λίγο αργότερα. Αλλά το να «αιωρείσαι» από πάνω της ή να νιώθεις ενοχές που μένει μόνη της, είναι κάτι που δεν χρειάζεται να κάνεις. Γιατί σε αυτήν την περίπτωση το να κάνεις πίσω ενισχύει την ανεξαρτησία και τη συναισθηματική της ρύθμιση.

Ποια είναι η διαφορά;

Δεν έχει να κάνει δηλαδή με το αν ένα παιδί μένει ή όχι μόνο με τα συναισθήματά του. Έχει να κάνει με το αν νιώθει διωγμένο ή υποστηριζόμενο.
Το να είναι μόνο του δεν είναι το πρόβλημα. Το να νιώθει απόρριψη ή εγκατάλειψη είναι.

Μικρές υπενθυμίσεις:

• Επαινούμε τα παιδιά όταν παίζουν μόνα τους, σωστά; Γιατί γίνονται ανεξάρτητα. Άρα το «μόνο» δεν είναι από μόνο του κακό.
• Τα συναισθήματα δεν χρειάζεται να λυθούν άμεσα. Η επεξεργασία τους και η διαχείρισή τους είναι πιο σημαντική. Μπορείς να επιστρέψεις σε μια δύσκολη στιγμή αργότερα — το ίδιο βράδυ, την επόμενη μέρα, ακόμα και μετά από λίγες μέρες. Γιατί μερικές φορές ο χώρος και ο χρόνος οδηγούν σε βαθύτερη σύνδεση.

Τι να κάνεις όταν το παιδί ξεσπά έντονα
Ας επιστρέψουμε στο τετράχρονο που είναι εξουθενωμένο. Τι μπορεί να βοηθήσει εκεί;
• Έτοιμο σνακ: Μετά από μια γεμάτη μέρα στο σχολείο, το παιδί είναι πιθανότατα κουρασμένο και πεινασμένο. Ένα σνακ και λίγο νερό πριν ξεσπάσει μπορεί να κάνει θαύματα.
• Επανένωση με ηρεμία: Λίγα λεπτά παιχνιδιού, ένας σύντομος ύπνος ή ακόμα κι ένα επεισόδιο στην τηλεόραση μπορούν να το βοηθήσουν το παιδί να «αποφορτιστεί».
• Όχι πολλές ερωτήσεις: Η σύνδεση δεν σημαίνει να αναλύσεις κάθε λεπτομέρεια της μέρας. Αυτό μπορεί να είναι εξουθενωτικό. Σύνδεση σημαίνει παρουσία: κάτσε δίπλα του, πρόσφερε μια αγκαλιά, κράτησε το χέρι του. Συχνά αυτό αρκεί.
• Μείνε διαθέσιμη, αλλά όχι κολλημένη: Αν χρειαστεί να απομακρυνθείς για λίγο, μπορείς. Δεν το εγκαταλείπεις· του δείχνεις εμπιστοσύνη ότι μπορεί να αντέξει και να διαχειριστεί το δύσκολο συναίσθημά του.

Η συναισθηματική ρύθμιση δεν αφορά το «να τα φτιάξεις όλα αμέσως», αλλά το να χτίζεις εμπιστοσύνη και δεξιότητες με το χρόνο.
o Μπορείς να δίνεις χώρο όταν το παιδί τον ζητά.
o Μπορείς να κάθεσαι ήσυχα δίπλα του χωρίς να «λύνεις» το πρόβλημα.
o Μπορείς να επιστρέφεις στη συζήτηση αργότερα.
Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι να δείχνεις στο παιδί σου ότι τα συναισθήματά του δεν σε τρομάζουν.

Αν νιώθεις ότι διανύετε μια περίοδο που το παιδί σου έχει συχνά έντονα ξεσπάσματα — tantrums, φωνές, χτυπήματα — και τίποτα δεν φαίνεται να λειτουργεί, τότε ίσως χρειάζεσαι πρακτικά εργαλεία.

Σχολείο Για γονείς: Το δώρο στον εαυτό σου για να γίνεις καλύτερος γονιός για τα παιδιά σου

Τα online μαθήματα σε καθοδηγούν βήμα-βήμα στο τι να κάνεις και τι να πεις κατά τη διάρκεια ξεσπασμάτων και συγκρούσεων, τόσο στο σπίτι όσο και δημόσια και που θα σε κάνουν να νιώθεις προετοιμασμένος/η, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές.

Θα το βρείτε εδώ