Η πρώτη μέρα στο σχολείο τελείωσε. Το παιδί μπαίνει στο αυτοκίνητο ή στο σπίτι, αφήνει την τσάντα του και εμείς έχουμε ήδη μία ερώτηση έτοιμη: «Πώς πέρασες;» Και η απάντηση; «Καλά». «Τι κάνατε;» «Τίποτα». «Με ποιον έπαιξες;» «Δεν θυμάμαι».
Κι όμως, μέσα σε αυτές τις λίγες ώρες έχουν συμβεί τόσα πολλά. Νέα πρόσωπα, φίλοι που ξανασυναντήθηκαν, καινούργια τάξη, δάσκαλος ή καθηγητές, μικρές αμηχανίες, χαρές, ίσως φόβοι και απογοητεύσεις. Το θέμα δεν είναι ότι το παιδί δεν θέλει απαραίτητα να μας μιλήσει. Μερικές φορές απλώς η ερώτηση «Πώς πέρασες;» είναι τόσο γενική που δυσκολεύεται να βρει από πού να αρχίσει.
Πρώτα, δώστε του λίγο χρόνο
Πριν ξεκινήσουμε τις ερωτήσεις, αξίζει να θυμόμαστε κάτι απλό: ένα παιδί που επιστρέφει από το σχολείο μπορεί να χρειάζεται πρώτα να αποσυμπιεστεί. Να φάει κάτι. Να αλλάξει ρούχα. Να παίξει. Να καθίσει λίγο χωρίς να χρειάζεται να απαντήσει σε κανέναν. Δεν χρειάζεται λοιπόν η συζήτηση να ξεκινήσει στην πόρτα. Όταν αισθανθεί πιο χαλαρό, μπορούμε να δοκιμάσουμε ερωτήσεις πιο συγκεκριμένες και ανοιχτές.
10 ερωτήσεις αντί για το «Πώς πέρασες;»
1. Ποια ήταν η καλύτερη στιγμή της ημέρας σου;
Μια θετική ερώτηση που βοηθά το παιδί να ανακαλέσει μια συγκεκριμένη εμπειρία.
2. Υπήρξε κάτι που σε έκανε να γελάσεις σήμερα;
Συχνά μια μικρή αστεία ιστορία ανοίγει τον δρόμο για πολύ μεγαλύτερη συζήτηση.
3. Με ποιον κάθισες ή έπαιξες σήμερα;
Πιο συγκεκριμένο από το «Έκανες φίλους;», το οποίο μπορεί να δημιουργήσει πίεση ειδικά τις πρώτες ημέρες.
4. Υπήρξε κάποια στιγμή που ένιωσες λίγο άβολα ή δυσκολεύτηκες;
Δίνουμε χώρο και στα δύσκολα συναισθήματα χωρίς να προϋποθέτουμε ότι κάτι πήγε στραβά.
5. Τι σου άρεσε περισσότερο στην τάξη σου;
Μπορεί να είναι η θέση του, μια ζωγραφιά, ο δάσκαλος, το θρανίο ή ο φίλος δίπλα του.
6. Ποιο ήταν το πιο περίεργο ή διαφορετικό πράγμα σήμερα;
Ιδιαίτερα χρήσιμη ερώτηση όταν το παιδί ξεκινά καινούργιο σχολείο ή νέα βαθμίδα.
7. Αν μπορούσες να αλλάξεις ένα πράγμα από τη σημερινή ημέρα, ποιο θα ήταν;
Μας επιτρέπει να ακούσουμε μια πιθανή δυσκολία χωρίς να ρωτήσουμε ευθέως «Συνέβη κάτι κακό;».
8. Ποιος σου φάνηκε καλός ή ευγενικός σήμερα;
Ένας ωραίος τρόπος να μάθουμε περισσότερα για τις κοινωνικές σχέσεις του παιδιού.
9. Τι περιμένεις περισσότερο από την αυριανή μέρα;
Η απάντηση μπορεί να μας δείξει τόσο τον ενθουσιασμό όσο και μια πιθανή ανησυχία.
10. Θέλεις να μου πεις κάτι από σήμερα που δεν σε ρώτησα;
Ίσως η σημαντικότερη ερώτηση από όλες. Γιατί υπενθυμίζει στο παιδί ότι η συζήτηση δεν είναι ανάκριση. Είναι χώρος επικοινωνίας.
Δεν χρειάζεται να κάνουμε και τις δέκα!
Το ζητούμενο φυσικά δεν είναι να καθίσουμε απέναντι από το παιδί με μια λίστα ερωτήσεων. Διαλέγουμε μία ή δύο και αφήνουμε τη συζήτηση να εξελιχθεί φυσικά. Και αν το παιδί δεν θέλει να μιλήσει; Το σεβόμαστε. Μπορούμε απλώς να πούμε: «Όποτε θέλεις να μου πεις κάτι από τη μέρα σου, είμαι εδώ».
Γιατί ο στόχος δεν είναι να γνωρίζουμε κάθε λεπτομέρεια της σχολικής του ημέρας. Είναι να ξέρει ότι, όταν υπάρχει κάτι που θέλει να μοιραστεί, υπάρχει κάποιος πρόθυμος να το ακούσει πραγματικά.



