Ως γονείς, πολλές φορές πέφτουμε στην παγίδα να κάνουμε τα πάντα για τα παιδιά μας. Τους δένουμε τα κορδόνια ενώ μπορούν να προσπαθήσουν μόνα τους, απαντάμε εμείς στις ερωτήσεις που τους κάνουν οι άλλοι, λύνουμε κάθε μικρό τους πρόβλημα πριν καν προλάβουν να το αντιμετωπίσουν. Φυσικά το κάνουμε από αγάπη, από την επιθυμία να τα προστατεύσουμε. Και άλλες φορές από βιασύνη.
Όμως, η ανεξαρτησία δεν χτίζεται ξαφνικά όταν το παιδί φτάσει στην εφηβεία. Χτίζεται μέσα από μικρές καθημερινές εμπειρίες που του λένε: «Σε εμπιστεύομαι. Πιστεύω ότι μπορείς.» Σύμφωνα με ειδικούς στην παιδική ανάπτυξη, υπάρχουν μερικές απλές συνήθειες που βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα και αυτονομία.
1. Αφήστε το να κάνει λάθη
Ίσως αυτή να είναι η πιο δύσκολη συνήθεια για εμάς τους γονείς. Όταν βλέπουμε το παιδί να δυσκολεύεται, το ένστικτό μας είναι να επέμβουμε. Να διορθώσουμε. Να προλάβουμε το λάθος. Όμως τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τις εμπειρίες τους. Όταν ξεχάσουν κάτι, όταν αποτύχουν σε μια προσπάθεια ή όταν μια επιλογή τους δεν έχει το αποτέλεσμα που περίμεναν, αποκτούν πολύτιμα μαθήματα ζωής. Το ζητούμενο δεν είναι να μην πέσουν ποτέ. Είναι να μάθουν ότι μπορούν να σηκωθούν.
2. Δώστε τους πραγματικές ευθύνες μέσα στο σπίτι
Τα παιδιά νιώθουν ικανά όταν συνεισφέρουν. Δεν χρειάζονται «ψεύτικες» δουλειές για να απασχολούνται. Μπορούν να στρώσουν το τραπέζι, να τακτοποιήσουν τα παιχνίδια τους, να βοηθήσουν στο μαγείρεμα ή να φροντίσουν ένα κατοικίδιο, ανάλογα με την ηλικία τους. Όταν ένα παιδί αισθάνεται χρήσιμο, αρχίζει να βλέπει τον εαυτό του ως ενεργό μέλος της οικογένειας.
3. Προσφέρετε επιλογές
Η ανεξαρτησία συνδέεται άμεσα με την ικανότητα λήψης αποφάσεων. Δεν χρειάζεται να αφήνουμε τα παιδιά να αποφασίζουν τα πάντα. Αρκεί να τους δίνουμε μικρές, ασφαλείς επιλογές:
«Θέλεις να φορέσεις το μπλε ή το κόκκινο μπλουζάκι;»
«Θα κάνεις πρώτα τα μαθηματικά ή την ανάγνωση;»
Με αυτόν τον τρόπο εξασκούνται στη λήψη αποφάσεων και αποκτούν εμπιστοσύνη στην κρίση τους.
4. Αντισταθείτε στην ανάγκη να βοηθάτε αμέσως
Υπάρχει μια μικρή φράση που μπορεί να αλλάξει τα πάντα:
«Τι πιστεύεις ότι μπορείς να κάνεις;»
Πριν δώσουμε λύσεις, ας δώσουμε χώρο. Πολλές φορές τα παιδιά χρειάζονται λίγα λεπτά παραπάνω για να βρουν τον τρόπο. Όταν εμείς αναλαμβάνουμε αμέσως δράση, στερούμε από αυτά την ευκαιρία να εξασκήσουν την επιμονή και την επίλυση προβλημάτων.
5. Αφήστε τα να αναλάβουν μικρές καθημερινές ρουτίνες
Οι ρουτίνες προσφέρουν ασφάλεια, αλλά και ευκαιρίες για αυτονομία. Το παιδί μπορεί να ετοιμάζει μόνο του την τσάντα του, να οργανώνει τα σχολικά του, να βάζει τα άπλυτα στο καλάθι ή να ακολουθεί τη βραδινή του ρουτίνα με όλο και λιγότερες υπενθυμίσεις. Οι μικρές αυτές συνήθειες γίνονται σταδιακά δεξιότητες ζωής.
6. Επαινέστε την προσπάθεια, όχι μόνο το αποτέλεσμα
Όταν ένα παιδί προσπαθεί να κάνει κάτι μόνο του, είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε την προσπάθειά του.
Αντί για: «Μπράβο που το έκανες τέλεια.»
Δοκιμάστε: «Μου άρεσε που επέμεινες μέχρι να τα καταφέρεις.»
Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι η αξία του δεν εξαρτάται από την τελειότητα αλλά από την προσπάθεια, την επιμονή και τη διάθεση να δοκιμάζει.
Πολλοί γονείς φοβόμαστε ότι αν αφήσουμε χώρο, το παιδί θα απομακρυνθεί από εμάς. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Τα παιδιά που νιώθουν ότι οι γονείς τους τα εμπιστεύονται, αναπτύσσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και πιο υγιή αυτονομία. Ξέρουν ότι έχουν μια ασφαλή βάση στην οποία μπορούν πάντα να επιστρέψουν.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να τους προσφέρουμε: Όχι να κάνουμε τα πάντα για εκείνα. Αλλά να τα βοηθήσουμε να ανακαλύψουν ότι μπορούν να κάνουν πολλά μόνα τους.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
