Όταν ένα ζευγάρι αποφασίζει ότι θέλει να αποκτήσει παιδί, συνήθως φαντάζεται ότι η εγκυμοσύνη θα έρθει φυσικά και σχετικά γρήγορα. Για αρκετούς ανθρώπους όμως, η διαδρομή προς τη γονεϊκότητα αποδεικνύεται πιο απαιτητική από όσο περίμεναν.
Η υπογονιμότητα αφορά εκατομμύρια ζευγάρια παγκοσμίως και, πολλές φορές, δεν εμφανίζει κανένα εμφανές σύμπτωμα. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου το σώμα στέλνει προειδοποιητικά μηνύματα που αξίζει να ακούσουμε.
Η ιατρική ορίζει ως υπογονιμότητα την αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης μετά από έναν χρόνο τακτικών, ελεύθερων επαφών (ή μετά από έξι μήνες όταν η γυναίκα είναι άνω των 35 ετών).
1. Ακανόνιστος εμμηνορροϊκός κύκλος
Ένας φυσιολογικός κύκλος διαρκεί συνήθως από 21 έως 35 ημέρες. Όταν όμως η περίοδος εμφανίζεται απρόβλεπτα ή παραλείπονται κύκλοι, μπορεί να σημαίνει ότι η ωορρηξία δεν γίνεται κανονικά. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει υπογονιμότητα, αποτελεί όμως έναν σημαντικό λόγο για γυναικολογικό έλεγχο.
2. Πολύ βαριά ή απουσία περιόδου
Η υπερβολικά έντονη αιμορραγία ή, αντίθετα, η πλήρης απουσία περιόδου μπορεί να σχετίζονται με καταστάσεις όπως:
Όλες αυτές οι καταστάσεις μπορεί να δυσκολεύουν τη σύλληψη.
3. Ορμονικές διαταραχές
Οι ορμόνες ρυθμίζουν σχεδόν κάθε στάδιο της αναπαραγωγής.
Συμπτώματα όπως ωαλλαγές στον κύκλο, έντονη ακμή, ανεξήγητη αύξηση βάρους, αυξημένη τριχοφυΐα, μειωμένη libido, ίσως υποδηλώνουν ορμονική ανισορροπία που αξίζει να διερευνηθεί.
4. Χρόνιος πόνος στη λεκάνη
Ο επίμονος πόνος χαμηλά στην κοιλιά μπορεί να σχετίζεται με ενδομητρίωση, κύστεις ωοθηκών, συμφύσεις ή φλεγμονή της πυέλου. Οι παθήσεις αυτές είναι από τις συχνότερες αιτίες δυσκολίας στη σύλληψη.
5. Δυσκολία στη στύση
Η ανδρική γονιμότητα επηρεάζεται εξίσου από ορμονικούς και οργανικούς παράγοντες. Η επίμονη δυσκολία στην επίτευξη ή διατήρηση στύσης μπορεί να αποτελεί ένδειξη προβλήματος που χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.
6. Προβλήματα στην εκσπερμάτιση
Η μειωμένη ποσότητα σπέρματος ή η δυσκολία εκσπερμάτισης μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις πιθανότητες φυσικής σύλληψης και χρήζουν ιατρικής διερεύνησης.
7. Πόνος ή πρήξιμο στους όρχεις
Δεν σχετίζεται πάντα με τη γονιμότητα, μπορεί όμως να αποτελεί ένδειξη λοίμωξης, φλεγμονής ή άλλης πάθησης που επηρεάζει την παραγωγή σπέρματος.
8. Έκθεση σε τοξικές ουσίες
Η χρόνια έκθεση σε χημικά, φυτοφάρμακα, βαρέα μέταλλα ή πολύ υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επηρεάσει τόσο την ποιότητα όσο και την ποσότητα του σπέρματος.
9. Επαναλαμβανόμενες αποβολές
Η υπογονιμότητα δεν σημαίνει μόνο δυσκολία να επιτευχθεί εγκυμοσύνη. Οι επαναλαμβανόμενες αποβολές μπορεί επίσης να αποτελούν ένδειξη ότι χρειάζεται διερεύνηση από εξειδικευμένο γιατρό.
10. Ιστορικό σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων
Λοιμώξεις όπως τα χλαμύδια και η γονόρροια μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στις σάλπιγγες ή στο αναπαραγωγικό σύστημα, επηρεάζοντας σημαντικά τη γονιμότητα, ιδιαίτερα όταν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα.
11. Πολύ χαμηλό ή πολύ υψηλό σωματικό βάρος
Το βάρος επηρεάζει άμεσα τις ορμόνες. Η παχυσαρκία αλλά και το πολύ χαμηλό βάρος μπορούν να διαταράξουν την ωορρηξία στις γυναίκες και να μειώσουν την ποιότητα του σπέρματος στους άνδρες.
12. Η ηλικία
Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες γονιμότητας. Μετά τα 35 χρόνια μειώνεται σταδιακά τόσο ο αριθμός όσο και η ποιότητα των ωαρίων, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει τη σύλληψη και να αυξήσει τον κίνδυνο αποβολής.
13. Τρόπος ζωής
Το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η χρήση ουσιών, η κακή διατροφή και η έλλειψη άσκησης μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη γονιμότητα τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών. Αντίθετα, μια ισορροπημένη διατροφή – όπως η μεσογειακή – φαίνεται να υποστηρίζει καλύτερα την αναπαραγωγική υγεία.
14. Υποκείμενα νοσήματα
Παθήσεις όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η ενδομητρίωση, οι διαταραχές του θυρεοειδούς, αλλά και θεραπείες όπως η χημειοθεραπεία μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη γονιμότητα και χρειάζονται εξατομικευμένη ιατρική παρακολούθηση.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε ειδικό;
Εάν προσπαθείτε να αποκτήσετε παιδί χωρίς επιτυχία για έναν χρόνο (ή για έξι μήνες αν η γυναίκα είναι άνω των 35 ετών), καλό είναι να ζητήσετε τη συμβουλή ενός γυναικολόγου ή ειδικού αναπαραγωγής.
Ωστόσο, αν υπάρχουν συμπτώματα όπως ακανόνιστος κύκλος, έντονος πυελικός πόνος, επαναλαμβανόμενες αποβολές ή προβλήματα στη σεξουαλική λειτουργία, δεν χρειάζεται να περιμένετε. Η έγκαιρη διερεύνηση μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση και περισσότερες θεραπευτικές επιλογές.
Η υπογονιμότητα δεν είναι σπάνια και, κυρίως, δεν αποτελεί προσωπική αποτυχία. Σήμερα υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες διάγνωσης και θεραπείας από ποτέ. Το σημαντικότερο είναι να μην αγνοούμε τα σημάδια του σώματός μας και να ζητάμε βοήθεια όταν τη χρειαζόμαστε.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
