Για πολλά χρόνια, η ψυχική υγεία των παιδιών απασχολούσε κυρίως όταν κάτι δεν πήγαινε καλά. Όταν ένα παιδί εμφάνιζε έντονο άγχος, δυσκολευόταν στο σχολείο, όταν είχε ξεσπάσματα θυμού ή παρουσίαζε αλλαγές στη συμπεριφορά του. Σήμερα, όμως, οι ειδικοί μάς καλούν να αλλάξουμε οπτική.
Η ψυχική υγεία δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Είναι ένα κομμάτι της συνολικής ανάπτυξης κάθε παιδιού και χρειάζεται φροντίδα από την πρώτη κιόλας στιγμή της ζωής του.
Αυτό ακριβώς υπογραμμίζει και η πρόσφατη κατεύθυνση της American Academy of Pediatrics (AAP), η οποία προτρέπει τους επαγγελματίες υγείας αλλά και τους γονείς να αντιμετωπίζουν τη συναισθηματική ευεξία ως βασικό πυλώνα της υγείας ενός παιδιού και όχι ως κάτι που εξετάζεται μόνο όταν εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα.
Από την αντιμετώπιση… στην πρόληψη
Η μεγαλύτερη αλλαγή δεν αφορά κάποια νέα θεραπεία. Αφορά τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Όπως δεν περιμένουμε να χαλάσουν τα δόντια ενός παιδιού για να αρχίσουμε να τα φροντίζουμε, έτσι και η ψυχική υγεία χρειάζεται καθημερινή φροντίδα. Δεν είναι πολυτέλεια. Είναι πρόληψη. Και η πρόληψη ξεκινά μέσα στην οικογένεια.
Τι σημαίνει στην πράξη «καλή ψυχική υγεία»;
Δεν σημαίνει ότι ένα παιδί είναι πάντα χαρούμενο, ότι δεν θα θυμώσει, δεν θα στενοχωρηθεί ή δεν θα φοβηθεί. Αντίθετα, σημαίνει ότι σταδιακά μαθαίνει να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του και να τα εκφράζει με ασφαλή τρόπο. Ένα παιδί μαθαίνει να διαχειρίζεται τις απογοητεύσεις και να ζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται. Πότε; Όταν νιώθει ότι ανήκει και ότι είναι αποδεκτό. Και αυτές οι τόσο σημαντικές δεξιότητες δεν εμφανίζονται από μόνες τους, αλλά χτίζονται καθημερινά μέσα από τις σχέσεις.
Οι γονείς δεν χρειάζεται να είναι ψυχολόγοι ούτε να έχουν όλες τις απαντήσεις. Όμως μπορούν να προσφέρουν ασφάλεια στις δύσκολες στιγμές, να είναι διαθέσιμοι και να βάζουν όταν με σεβασμό. Όλες οι έρευνες δείχνουν ότι η καθημερινή παρουσία ενός σταθερού, ζεστού και προβλέψιμου ενήλικα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προστατευτικούς παράγοντες για την ψυχική υγεία των παιδιών.
Η ψυχική υγεία ξεκινά πολύ πριν εμφανιστεί η δυσκολία
Οι ειδικοί σήμερα μιλούν όλο και περισσότερο για την έννοια των προστατευτικών παραγόντων. Τι σημαίνει αυτό; Ότι υπάρχουν εμπειρίες οι οποίες λειτουργούν σαν «ασπίδα» απέναντι στις δυσκολίες της ζωής. Και αυτές είναι η ασφαλής σχέση με έναν ενήλικα, το παιχνίδι, η σταθερή ρουτίνα, η αίσθηση του «ανήκω», η ενθάρρυνση αντί της συνεχούς κριτικής και οι ευκαιρίες να αναπτύξει αυτονομία.
Δεν προστατεύουν το παιδί από όλες τις δυσκολίες. Το βοηθούν όμως να τις αντιμετωπίζει καλύτερα όταν εμφανιστούν.
θεωρώ ότι αυτή να είναι η πιο αισιόδοξη αλλαγή στη σύγχρονη γονεϊκότητα. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να «χαλάσει» κάτι για να δράσουμε. Το σημαντικό είναι να καλλιεργήσουμε από σήμερα το έδαφος που βοηθήσει ένα παιδί να ανθίσει αύριο. Γιατί η ψυχική υγεία δεν χτίζεται σε μία μεγάλη στιγμή. Χτίζεται στις μικρές στιγμές της καθημερινότητας, εκεί όπου τα παιδιά μαθαίνουν πως ό,τι κι αν συμβεί, υπάρχει πάντα κάποιος που τα βλέπει, τα ακούει και τα αγαπά.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
