Τα δίδυμα αργούν να μιλήσουν; Μεγάλη μελέτη δείχνει τι συμβαίνει μέχρι τα 7 χρόνια

«Τα δίδυμα αργούν να μιλήσουν.»

Είναι μια φράση που ακούν πολύ συχνά οι γονείς διδύμων. Και πράγματι, προηγούμενες έρευνες έχουν καταγράψει διαφορές στη γλωσσική ανάπτυξη μεταξύ διδύμων και παιδιών μονήρους κύησης κατά τα πρώτα χρόνια. Μια μεγάλη νέα μελέτη, όμως, δείχνει ότι η ιστορία δεν τελειώνει εκεί. Γιατί μέχρι την ηλικία των 7 ετών η εικόνα μπορεί να έχει αλλάξει εντυπωσιακά.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Child Development και χρησιμοποίησε δεδομένα από το Twins Early Development Study στη Βρετανία. Οι ερευνητές μελέτησαν 851 οικογένειες που είχαν δίδυμα και ένα μικρότερο παιδί μονήρους κύησης. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Αντί να συγκρίνουν παιδιά από διαφορετικές οικογένειες, μπόρεσαν να συγκρίνουν τα δίδυμα με το μικρότερο αδελφάκι τους μέσα στην ίδια οικογένεια.

Αξιολόγησαν τη γλωσσική, γνωστική και κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη στις ηλικίες των 2, 3, 4 και 7 ετών. Στις μικρότερες ηλικίες, τα δίδυμα είχαν κατά μέσο όρο χαμηλότερες επιδόσεις από τα μικρότερα singleton αδέλφια τους σε αρκετούς δείκτες, όπως η γλώσσα, οι γνωστικές δεξιότητες και η κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη.

Οι διαφορές ήταν μικρές έως μέτριες. Αυτό συμφωνεί σε έναν βαθμό με όσα έχουν δείξει και προηγούμενες μελέτες: ορισμένα δίδυμα μπορεί να ακολουθούν διαφορετική αναπτυξιακή πορεία στα πρώτα χρόνια.

Στα 7 χρόνια όμως συνέβη κάτι ενδιαφέρον

Στη γλωσσική ανάπτυξη η εικόνα αντιστράφηκε. Μέχρι την ηλικία των 7 ετών, τα δίδυμα όχι μόνο είχαν καλύψει τη διαφορά, αλλά κατά μέσο όρο εμφάνισαν υψηλότερες γλωσσικές επιδόσεις από τα μικρότερα singleton αδέλφια τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό γιατί δείχνει ότι μια πρώιμη διαφορά δεν σημαίνει απαραίτητα μόνιμο μειονέκτημα. Η ανάπτυξη είναι δυναμική. Τα παιδιά αλλάζουν, μαθαίνουν και μπορούν να ακολουθήσουν διαφορετικές τροχιές με την πάροδο του χρόνου.

Γιατί μπορεί τα δίδυμα να εμφανίζουν πρώιμες διαφορές;

Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι υπάρχει μία και μοναδική αιτία. Υπάρχουν πολλοί πιθανοί παράγοντες. Οι δίδυμες κυήσεις έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα πρόωρου τοκετού και χαμηλότερου βάρους γέννησης. Παράλληλα, μετά τη γέννηση, δύο παιδιά ίδιας ηλικίας μοιράζονται αναγκαστικά τον χρόνο και την προσοχή των γονιών τους. Σε μια οικογένεια με ένα μωρό, μπορεί να υπάρχουν εκατοντάδες μικρές αποκλειστικές λεκτικές αλληλεπιδράσεις μέσα στην ημέρα. Με δύο μωρά ταυτόχρονα, η καθημερινότητα είναι διαφορετική. Αυτό δεν σημαίνει λιγότερη αγάπη ή λιγότερο καλή γονεϊκή φροντίδα. Σημαίνει απλώς διαφορετικό αναπτυξιακό περιβάλλον.

Και η περίφημη «μυστική γλώσσα» των διδύμων;

Πολλά δίδυμα δημιουργούν δικούς τους τρόπους επικοινωνίας: ήχους, λέξεις ή χειρονομίες που καταλαβαίνουν μεταξύ τους. Αυτό μπορεί να είναι ένα συναρπαστικό κομμάτι της σχέσης τους. Δεν πρέπει όμως να χρησιμοποιείται ως αυτόματη εξήγηση για οποιαδήποτε καθυστέρηση λόγου. Αν ένα παιδί δεν κατακτά τα αναμενόμενα αναπτυξιακά ορόσημα, χρειάζεται αξιολόγηση όπως θα χρειαζόταν και οποιοδήποτε άλλο παιδί. Το «είναι δίδυμα» δεν πρέπει να γίνεται λόγος για να αγνοούνται πραγματικές δυσκολίες.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Δεν χρειάζονται ειδικά μαθήματα ή ατελείωτες ασκήσεις. Οι καθημερινές αλληλεπιδράσεις έχουν μεγάλη αξία όταν μιλάμε ξεχωριστά σε κάθε παιδί, του διαβάζουμε βιβλία, περιγράφουμε τι κάνουμε, ακούμε το κάθε παιδί χωρίς να απαντά πάντα το άλλο για εκείνο και δημιουργούμε μικρές στιγμές one-to-one επικοινωνίας όταν είναι εφικτό.

Ναι, κατά μέσο όρο μπορεί να υπάρχουν αναπτυξιακές διαφορές μεταξύ διδύμων και παιδιών μονήρους κύησης στα πρώτα χρόνια. Όμως η νέα μελέτη μας θυμίζει κάτι πολύ σημαντικό: η ανάπτυξη δεν είναι μια ευθεία γραμμή.

Και ειδικά στη γλώσσα, οι διαφορές που εμφανίζονται στα πρώτα χρόνια μπορούν όχι μόνο να μειωθούν αλλά ακόμη και να αντιστραφούν αργότερα. Γι’ αυτό δεν συγκρίνουμε. Παρατηρούμε το κάθε παιδί ξεχωριστά, υποστηρίζουμε την ανάπτυξή του και ζητάμε αξιολόγηση όταν υπάρχει πραγματική ανησυχία.