Τα δίδυμα έχουν δική τους γλώσσα; Τι ισχύει για την ομιλία τους

Οι ήχοι, οι λέξεις και τα βλέμματα που μοιάζουν να καταλαβαίνουν μόνο εκείνα — και πώς μπορούμε να στηρίξουμε την επικοινωνία κάθε παιδιού.

Τα παρατηρείς να παίζουν. Το ένα λέει κάτι που δεν καταλαβαίνεις, το άλλο απαντά και συνεχίζουν σαν να έχουν κάνει ολόκληρη συζήτηση. «Έχουν τη δική τους γλώσσα», σκέφτεσαι. Και πράγματι, η επικοινωνία ανάμεσα στα δίδυμα μπορεί να μοιάζει εντυπωσιακή.

Τι συμβαίνει όμως; Δημιουργούν έναν μυστικό κώδικα; Και αν οι λέξεις τους αργούν να γίνουν κατανοητές στους υπόλοιπους, μπορούμε να το αποδώσουμε απλώς στο ότι είναι δίδυμα;

Τι εννοούμε όταν λέμε «μυστική γλώσσα»;

Συχνά, αυτό που οι ενήλικες αντιλαμβάνονται ως ξεχωριστή γλώσσα είναι η μεγάλη εξοικείωση των παιδιών με την επικοινωνία του άλλου. Ένας ήχος, μια ατελής λέξη, μια χειρονομία και το κοινό πλαίσιο του παιχνιδιού αρκούν για να συνεννοηθούν.

Ο οργανισμός Twins Trust εξηγεί ότι είναι ασυνήθιστο τα δίδυμα να χρησιμοποιούν μια εντελώς ξεχωριστή γλώσσα ως βασικό τρόπο επικοινωνίας. Συχνότερα, καταλαβαίνουν καλά την ακόμη ανώριμη ομιλία του αδελφού ή της αδελφής τους.

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2001 παρακολούθησε δίδυμα και αδέλφια κοντινής ηλικίας στους 20 και στους 36 μήνες. Οι ερευνητές παρατήρησαν τέτοιες μορφές επικοινωνίας και στις δύο ομάδες, συχνότερα στα δίδυμα. Στις περισσότερες περιπτώσεις μειώνονταν καθώς αναπτυσσόταν η ομιλία. Πρόκειται επομένως για ένα φαινόμενο που έχει μελετηθεί, χωρίς να αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό των διδύμων.

Το «είναι δίδυμα» δεν απαντά σε κάθε ανησυχία

Η γλωσσική ανάπτυξη δεν προχωρά με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα παιδιά. Ακόμη και μέσα στο ίδιο ζευγάρι, το ένα μπορεί να χρησιμοποιεί περισσότερες λέξεις, ενώ το άλλο να εκφράζεται περισσότερο με χειρονομίες.

Η αξιολόγηση χρειάζεται να εξετάζει τη συνολική επικοινωνία κάθε παιδιού: τι καταλαβαίνει, πώς ζητά κάτι, πώς παίζει, αν χρησιμοποιεί χειρονομίες και πώς εξελίσσονται οι δεξιότητές του. Η σύγκριση μόνο με το δίδυμο αδελφάκι δεν αρκεί. Η Αμερικανική Ένωση Ομιλίας, Γλώσσας και Ακοής (ASHA) τονίζει τη σημασία της έγκαιρης αξιολόγησης και παρακολούθησης όταν υπάρχουν ενδείξεις καθυστερημένης γλωσσικής ανάπτυξης.

Μικρές ευκαιρίες επικοινωνίας μέσα στη μέρα

Δεν χρειάζεται κάθε παιχνίδι να μετατρέπεται σε μάθημα. Μπορούμε να αξιοποιούμε όσα ήδη συμβαίνουν στο σπίτι, δίνοντας χώρο σε κάθε παιδί να συμμετέχει.

Αφήνουμε χρόνο για απάντηση. Αν ρωτήσουμε το ένα παιδί τι θέλει και απαντήσει αμέσως το άλλο, μπορούμε να πούμε: «Σε άκουσα. Τώρα περιμένω να μου πει και η Μαρία». Χωρίς πίεση και χωρίς να απορρίπτουμε την προσπάθεια του πρώτου να βοηθήσει.

Ακολουθούμε το ενδιαφέρον τους. Αν παίζουν με αυτοκινητάκια, σχολιάζουμε αυτό που κάνουν: «Το κόκκινο ανέβηκε ψηλά!». Δεν χρειάζεται να ρωτάμε συνεχώς «τι είναι αυτό;» και «πώς το λένε;».

Προσθέτουμε λίγο στη φράση τους. Αν το παιδί πει «μπάλα», μπορούμε να απαντήσουμε «ναι, μεγάλη μπάλα!». Του προσφέρουμε ένα παράδειγμα χωρίς να απαιτούμε να το επαναλάβει.

Βρίσκουμε μικρές στιγμές με το καθένα. Ένα βιβλίο στον καναπέ, ένα τραγουδάκι στο ντύσιμο ή μια κουβέντα την ώρα που τακτοποιούμε παιχνίδια. Η ανάγνωση, το τραγούδι και η ατομική επικοινωνία περιλαμβάνονται στις πρακτικές προτάσεις του Twins Trust για την υποστήριξη της γλώσσας.

Πότε ζητάμε συμβουλή;

Αν ανησυχούμε για την πρόοδο ενός παιδιού, συζητάμε με τον παιδίατρο και έναν λογοθεραπευτή. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν δυσκολεύεται να καταλάβει απλές φράσεις, χρησιμοποιεί ελάχιστες χειρονομίες ή δεν φαίνεται να προσθέτει νέους τρόπους επικοινωνίας. Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει και την ακοή, καθώς αποτελεί μέρος της διερεύνησης γλωσσικών δυσκολιών.

Η όμορφη συνεννόηση ανάμεσα στα δίδυμα μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει, ενώ παράλληλα δίνουμε προσοχή στις ανάγκες του καθενός. Δεν χρειάζεται να επιλέξουμε ανάμεσα στη χαρά για τον δεσμό τους και στην αναζήτηση υποστήριξης.

Να θυμάστε, τα δίδυμα μπορούν να καταλαβαίνουν υπέροχα το ένα το άλλο. Κάθε παιδί αξίζει και τον χώρο να ακουστεί με τη δική του φωνή.