Έφηβοι και στοίχημα: Πώς η παρέα επηρεάζει τον τζόγο

«Έλα, βάλε κι εσύ ένα δελτίο.», όλοι παίζουν. Για πλάκα είναι, δύο ευρώ βάλαμε.» Για έναν έφηβο, ο τζόγος δεν ξεκινά απαραίτητα από μια συνειδητή απόφαση να «παίξει τυχερά παιχνίδια». Μπορεί να ξεκινήσει από την παρέα. Από έναν αγώνα ποδοσφαίρου. Από ένα στοίχημα μεταξύ φίλων. Από την περιέργεια. Και κυρίως από την αίσθηση ότι «αφού το κάνουν όλοι, δεν είναι κάτι σοβαρό».

Νέα έρευνα σε 4.176 εφήβους στην Ιταλία έρχεται να φωτίσει ακριβώς αυτή την κοινωνική διάσταση του εφηβικού τζόγου: η έκθεση σε ανθρώπους που παίζουν συστηματικά —και ιδιαίτερα σε φίλους— συνδέθηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα να παίζει συστηματικά και ο ίδιος ο έφηβος.

Ο τζόγος δεν συμβαίνει σε κοινωνικό κενό

Στην εφηβεία η παρέα αποκτά τεράστια σημασία. Οι έφηβοι παρατηρούν τι κάνουν οι φίλοι τους, τι θεωρείται αποδεκτό στην ομάδα και ποιες συμπεριφορές προσφέρουν κοινωνικό status ή αίσθηση συμμετοχής. Το ίδιο μπορεί να συμβαίνει και με τον τζόγο.

Όταν ένα παιδί βλέπει φίλους του να στοιχηματίζουν συστηματικά, η συμπεριφορά μπορεί σταδιακά να χάσει στα μάτια του το στοιχείο του κινδύνου. Δεν είναι πια «τζόγος». Είναι κάτι που κάνουν όλοι όταν βλέπουν τον αγώνα. Γιατί η κοινωνική έκθεση φαίνεται να έχει σημασία.

Όταν ποδόσφαιρο και στοίχημα μοιάζουν να πηγαίνουν μαζί

Υπάρχει και μια μεγαλύτερη συζήτηση που αξίζει να κάνουμε. Για πολλά παιδιά, το στοίχημα είναι εξαιρετικά ορατό μέσα στον αθλητισμό. Διαφημίσεις, αποδόσεις, προβλέψεις, συζητήσεις για στοιχήματα και περιεχόμενο στα social media μπορεί να δημιουργούν την εντύπωση ότι το betting αποτελεί σχεδόν φυσιολογική προέκταση της παρακολούθησης ενός αγώνα.

Και για έναν εγκέφαλο που βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη, το «κέρδισα επειδή το προέβλεψα σωστά» μπορεί να είναι ιδιαίτερα ελκυστικό. Η εφηβεία χαρακτηρίζεται άλλωστε από μεγαλύτερη ευαισθησία στην ανταμοιβή, στην κοινωνική αποδοχή και στην αναζήτηση έντονων εμπειριών.

Τι μπορούν να προσέξουν οι γονείς;

Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε κάθε αναφορά στο στοίχημα ως απόδειξη προβληματικού τζόγου. Χρειάζεται όμως να γνωρίζουμε τι συμβαίνει στον κόσμο του παιδιού.

Ένας έφηβος μπορεί να αρχίσει να ασχολείται υπερβολικά με αποδόσεις και στοιχήματα, να δανείζεται ή να ζητά συχνότερα χρήματα χωρίς σαφή εξήγηση, να κρύβει online συναλλαγές, να προσπαθεί να «κερδίσει πίσω» χρήματα που έχασε ή να παρουσιάζει έντονες μεταπτώσεις στη διάθεση ανάλογα με το αποτέλεσμα ενός στοιχήματος.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το gambling αρχίζει να επηρεάζει το σχολείο, τον ύπνο, τις σχέσεις ή τα οικονομικά του παιδιού.

Η συζήτηση χρειάζεται να ξεκινήσει πριν υπάρξει πρόβλημα

Όπως με το αλκοόλ, το vaping ή τα social media, η πρώτη συζήτηση για τον τζόγο δεν χρειάζεται να γίνει όταν ανακαλύψουμε ότι κάτι έχει ήδη συμβεί. Μπορούμε να μιλήσουμε νωρίτερα και να εξηγήσουμε τι σημαίνει πραγματικά «πιθανότητα»; Γιατί οι εταιρείες στοιχημάτων κερδίζουν χρήματα; Γιατί ένα κέρδος στην αρχή μπορεί να μας κάνει να πιστέψουμε ότι «το έχουμε»; Τι σημαίνει να κυνηγάς τα χρήματα που έχασες; Και γιατί το γεγονός ότι όλοι οι φίλοι κάνουν κάτι δεν σημαίνει ότι αυτό είναι ακίνδυνο;

Το ζητούμενο δεν είναι να τρομάξουμε το παιδί. Είναι να του δώσουμε κριτική σκέψη πριν βρεθεί μπροστά στην πίεση της παρέας. Δεν μπορούμε πάντα να επιλέξουμε τις παρέες των παιδιών μας. Μπορούμε όμως να τους δώσουμε τα εργαλεία ώστε το «το κάνουν όλοι» να μην είναι αρκετός λόγος για να κάνουν κάτι και εκείνα.