Γαλλία: «Μπλόκο» στην απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών

Το Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε ότι η καθολική απαγόρευση παραβιάζει δυσανάλογα την ελευθερία της έκφρασης – Τι σημαίνει η απόφαση και τι αλλάζει τώρα

Μια απόφαση που αναμένεται να ανοίξει ξανά τη μεγάλη συζήτηση γύρω από τα παιδιά και τα social media έλαβε στις 14 Αυγούστου 2026, το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας.

Το ανώτατο συνταγματικό όργανο της χώρας έβαλε «φρένο» στη νομοθετική διάταξη που προέβλεπε την απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, κρίνοντας ότι το μέτρο, με τη μορφή που είχε ψηφιστεί, παραβιάζει δυσανάλογα θεμελιώδεις ελευθερίες. Η απόφαση αφορά το άρθρο 1 του νόμου για την προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση των social media, το οποίο είχε εγκριθεί από το γαλλικό Κοινοβούλιο τον Ιούλιο.

Τι προέβλεπε ο γαλλικός νόμος

Η Γαλλία είχε προχωρήσει σε μία από τις αυστηρότερες μέχρι σήμερα ευρωπαϊκές παρεμβάσεις σχετικά με την πρόσβαση των παιδιών στα social media.

Σύμφωνα με τον νόμο, παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούσαν να δημιουργούν λογαριασμό σε συγκεκριμένες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, οι πλατφόρμες θα έπρεπε να προχωρήσουν μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στο κλείσιμο ήδη υπαρχόντων λογαριασμών χρηστών κάτω των 15 ετών και να εφαρμόσουν μηχανισμούς επαλήθευσης της ηλικίας.

Η εφαρμογή του μέτρου επρόκειτο να ξεκινήσει με τη νέα σχολική χρονιά. Ωστόσο, το Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε ότι ο τρόπος με τον οποίο είχε σχεδιαστεί η απαγόρευση δημιουργούσε σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας.

Γιατί απορρίφθηκε η απαγόρευση

Στην απόφασή του, το Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι η προστασία του συμφέροντος των παιδιών αποτελεί συνταγματική απαίτηση. Έκρινε όμως ότι η συγκεκριμένη απαγόρευση δεν ήταν επαρκώς στοχευμένη και αναλογική.

Ένα από τα βασικά ζητήματα ήταν ότι, για να αποκλειστούν οι χρήστες κάτω των 15 ετών, θα έπρεπε ουσιαστικά όλοι οι χρήστες –ακόμη και οι ενήλικες– να αποδεικνύουν την ηλικία τους προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στις συγκεκριμένες υπηρεσίες.

Το Συμβούλιο έκρινε ότι ο νόμος δεν καθόριζε με αρκετή σαφήνεια τις προϋποθέσεις και τα όρια αυτής της διαδικασίας, ούτε παρείχε τις απαραίτητες νομικές εγγυήσεις για την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Παράλληλα, έκρινε ότι η καθολική απαγόρευση για όλους τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών αποτελούσε δυσανάλογο περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης και επικοινωνίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Γαλλία εγκαταλείπει την προσπάθεια

Η απόφαση έχει μια πολύ σημαντική διάσταση: το Συνταγματικό Συμβούλιο δεν αμφισβήτησε την ανάγκη προστασίας των παιδιών από τους κινδύνους των social media. Αμφισβήτησε τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε να επιτευχθεί αυτή η προστασία.

Μετά την απόφαση, ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron δήλωσε αποφασισμένος να προχωρήσει η μεταρρύθμιση και ζήτησε από την κυβέρνηση να επεξεργαστεί νέα, νομικά ισχυρότερη πρόταση, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τόσο την απόφαση του Συνταγματικού Συμβουλίου όσο και το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο. Στόχος της γαλλικής προεδρίας παραμένει να υπάρξει νέο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων πριν από την άνοιξη του 2027.

Η γαλλική υπόθεση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, επειδή φέρνει στο προσκήνιο ένα δύσκολο ερώτημα που απασχολεί όλο και περισσότερες χώρες:

Μέχρι πού μπορεί να φτάσει το κράτος για να προστατεύσει ένα παιδί από το ψηφιακό περιβάλλον;

Οι ανησυχίες γύρω από την έκθεση των παιδιών σε ακατάλληλο περιεχόμενο, τον διαδικτυακό εκφοβισμό, τις εθιστικές λειτουργίες των εφαρμογών και την υπερβολική χρήση των social media έχουν οδηγήσει κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο στην αναζήτηση αυστηρότερων μέτρων.

Από την άλλη πλευρά, μια καθολική απαγόρευση δημιουργεί νέα ερωτήματα: Πώς επαληθεύεται με ασφάλεια η ηλικία εκατομμυρίων χρηστών; Πόσα προσωπικά δεδομένα πρέπει να δώσει ένας πολίτης για να αποδείξει ότι είναι ενήλικος; Και είναι ίδιο ένα παιδί 10 ετών με έναν έφηβο λίγες εβδομάδες πριν κλείσει τα 15;

Η απόφαση της Γαλλίας δείχνει ακριβώς αυτή τη δυσκολία: η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο θεωρείται αναγκαία, αλλά ο τρόπος με τον οποίο θα επιτευχθεί πρέπει παράλληλα να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα. Το ερώτημα ίσως είναι όμως ποιο ψηφιακό περιβάλλον θέλουμε να δημιουργήσουμε για τα παιδιά μας και ποια ευθύνη αναλογεί στο κράτος, στις πλατφόρμες αλλά και στους ίδιους τους γονείς.