Δεν έχεις σηκωθεί ακόμη από το κρεβάτι και ήδη σκέφτεσαι: Τι θα φάνε σήμερα; Έχει προπόνηση το παιδί; Πρέπει να απαντήσω στο email. Τελειώνει το γάλα. Πότε είναι ο οδοντίατρος; Πρέπει να αγοράσω δώρο για τα γενέθλια του Σαββάτου.

Και η ημέρα δεν έχει καν αρχίσει. Αυτό είναι το mental load: όχι μόνο αυτά που κάνουμε, αλλά όλα όσα πρέπει διαρκώς να θυμόμαστε, να προβλέπουμε, να οργανώνουμε και να συντονίζουμε.

Γιατί μας εξαντλεί τόσο;

Γιατί δεν έχει ξεκάθαρη αρχή και τέλος. Μπορεί να κάθεσαι στον καναπέ αλλά το μυαλό σου να οργανώνει την επόμενη ημέρα. Μπορεί να είσαι στη δουλειά αλλά ένα μέρος του εγκεφάλου σου να θυμάται ότι πρέπει να κλείσεις το ραντεβού του παιδιού. Το σώμα σταματά. Το μυαλό όχι. Και αυτή είναι μια από τις βασικές διαφορές ανάμεσα στο physical workload και στο mental load.

Δεν είναι μόνο «να γίνει η δουλειά»

Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα: το παιδί χρειάζεται καινούργια αθλητικά παπούτσια. Η ορατή δουλειά είναι να πας να τα αγοράσεις. Η αόρατη όμως είναι: να παρατηρήσεις ότι τα παλιά μικραίνουν, να θυμηθείς ότι τα χρειάζεται πριν από την επόμενη προπόνηση, να μάθεις το νούμερο, να βρεις χρόνο και τελικά να οργανώσεις την αγορά. Το task είναι ένα. Η νοητική εργασία γύρω του είναι πολλαπλή.

Γιατί το mental load αφορά και τη σχέση

Όταν η ευθύνη αυτή βρίσκεται συνεχώς στον έναν σύντροφο, μπορεί σταδιακά να δημιουργήσει θυμό και απογοήτευση. Και συχνά δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος:

«Μα εγώ βοηθάω όταν μου ζητήσεις». – «Ναι, αλλά κουράστηκα να πρέπει να σου ζητάω».

Η λύση επομένως δεν βρίσκεται μόνο στο να μοιραστούν οι δουλειές. Χρειάζεται να μοιραστεί και η ιδιοκτησία της ευθύνης.

Μπορούμε να ελαφρύνουμε το mental load;

Ναι, αλλά όχι προσπαθώντας απλώς να γίνουμε ακόμη καλύτερες στην οργάνωση. Μερικές φορές χρειαζόμαστε ακριβώς το αντίθετο. Να αποφασίσουμε τι δεν χρειάζεται να γίνει τέλεια. Να μεταβιβάσουμε ολόκληρες ευθύνες και όχι μεμονωμένα tasks. Να χρησιμοποιούμε κοινό ημερολόγιο. Να μην είμαστε εμείς το ανθρώπινο reminder της οικογένειας. Και κυρίως να αποδεχτούμε ότι το να μην μπορούμε να κρατάμε τα πάντα στο κεφάλι μας δεν σημαίνει ότι αποτυγχάνουμε.

Σημαίνει ότι ένα ανθρώπινο μυαλό δεν σχεδιάστηκε για να λειτουργεί ως control room μιας ολόκληρης οικογένειας 24 ώρες το 24ωρο.