Μην βιάζεστε: Η πρώιμη εκπαίδευση ύπνου «ταράζει» τον εγκέφαλο των μωρών

Σημαντική προειδοποίηση απευθύνει η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, τονίζοντας ότι η εκπαίδευση ύπνου των μωρών (sleep training) δεν πρέπει να εφαρμόζεται πριν το μωρό συμπληρώσει 12 μήνες.

Σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, η πρόωρη απομάκρυνση του βρέφους από τον γονέα κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον τρόπο που αναπτύσσεται ο εγκέφαλος και το νευρικό του σύστημα.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι το πρώτο έτος της ζωής αποτελεί κρίσιμο στάδιο για τη δημιουργία ασφαλούς δεσμού (attachment). Η εγγύτητα κατά τη διάρκεια του ύπνου προσφέρει στο μωρό την αίσθηση ασφάλειας που χρειάζεται για να ηρεμήσει και να ρυθμίσει τα συναισθήματά του. Αντίθετα, η πρόωρη απομόνωση μπορεί να προκαλέσει αυξημένες αντιδράσεις στρες, δυσκολεύοντας αργότερα την ικανότητα αυτορρύθμισης.

Η παραμονή του μωρού στο ίδιο δωμάτιο με τους γονείς –σε ξεχωριστή αλλά κοντινή κούνια ή καλαθούνα– δεν είναι απλώς θέμα ευκολίας. Σύμφωνα με τους παιδίατρους, η συνεχής παρουσία του φροντιστή βοηθά το νευρικό σύστημα του βρέφους να «μάθει» ότι το περιβάλλον του είναι προβλέψιμο και ασφαλές. Αυτό αποτελεί θεμέλιο για την ψυχική υγεία, την ανάπτυξη εμπιστοσύνης και τη μελλοντική συναισθηματική ανθεκτικότητα.

Η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία συστήνει στους γονείς:

• Να αποφεύγουν κάθε μορφή sleep training πριν τους 12 μήνες.
• Να εφαρμόζουν ασφαλές room sharing, με το βρέφος να κοιμάται κοντά αλλά σε ανεξάρτητο κρεβατάκι.
• Να διατηρούν κατάλληλες συνθήκες ύπνου, όπως σταθερή επιφάνεια και απουσία χαλαρών αντικειμένων.

«Η εγγύτητα δεν είναι υπερπροστασία ούτε ένδειξη ότι μεγάλωνουμε κακομαθημένα παιδιά», τονίζουν οι ειδικοί. «Είναι μια βιολογική ανάγκη των μωρών που συμβάλλει ώστε να μεγαλώσουν με ασφάλεια, σιγουριά και αυτοπεποίθηση». Με λίγα λόγια, η ασφαλής παρουσία και η φυσική εγγύτητα των γονιών κατά τον ύπνο δεν απλώς καθησυχάζουν τα μωρά· τα βοηθούν να ανθοφορήσουν.

Οι παιδίατροι αναθεωρούν: Γιατί δεν πρέπει τα μωρά να κοιμούνται μόνα τους νωρίς

Όπως τονίζει ο παιδίατρος Κυριάκος Δουλγέρης « Τον τελευταίο καιρό οι γονείς ρωτούν συχνά για προγράμματα ή ρουτίνες ύπνου που προτείνονται για βρέφη! Οι εμπνευστές των προγραμμάτων αυτών υπόσχονται τη γρήγορη ανεξαρτητοποίηση του παιδιού στο θέμα του ύπνου… Δυστυχώς όμως είτε μέσω βιβλίων ή διαδικτυακών συμβουλών είτε μέσω online σεμιναρίων, οι πρακτικές αυτές στερούνται επιστημονικής βάσης. Είναι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων εμπειρικές τακτικές. Η Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής έρχεται για πρώτη φορά να μας τονίσει ότι οι διάφορες ρουτίνες ύπνου μπορεί να είναι και επιζήμιες για την ανάπτυξη και την ψυχοσύνθεση του παιδιού. Αντιθέτως προβάλλεται η ανάγκη για την παραμονή του παιδιού στο δωμάτιο των γονιών, είτε σε ξεχωριστό κρεβάτι είτε ως συγκοίμηση τουλάχιστον έως τους 12 μήνες ζωής.»