Όταν το μωρό είναι στη ΜΕΝΝ, τραυματίζεται και ο γονιός: Νέα μελέτη για το μετατραυματικό στρες μετά από πρόωρο τοκετό

Η γέννηση ενός παιδιού συνδέεται στο μυαλό μας με χαρά, αγκαλιές και την αρχή μιας νέας ζωής. Για κάποιους γονείς, όμως, η αρχή είναι εντελώς διαφορετική. Ένα μωρό που γεννιέται πολύ νωρίς, μεταφέρεται στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών. Υπάρχουν μηχανήματα, συναγερμοί, εξετάσεις, αβεβαιότητα.

Και ένας γονιός που κάθεται δίπλα σε μια θερμοκοιτίδα περιμένοντας. Νέα ολλανδική μελέτη δείχνει πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάσει αυτή η εμπειρία όχι μόνο το μωρό, αλλά και την ψυχική υγεία της μητέρας και του πατέρα.

Κατά τη μελάτη, οι γονείς συμπλήρωναν ερωτηματολόγια σχετικά με μετατραυματικό στρες και καταθλιπτικά συμπτώματα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές μετά τον τοκετό και μέχρι την ηλικία που αντιστοιχούσε περίπου στην αναμενόμενη ημερομηνία γέννησης του μωρού. Τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά. Στην ηλικία τελειόμηνης κύησης, 35,1% των μητέρων και 16,4% των πατέρων παρουσίαζαν κλινικά αυξημένα συμπτώματα μετατραυματικού στρες. Τα καταθλιπτικά συμπτώματα ήταν επίσης συχνά: κορυφώθηκαν στις μητέρες στις πρώτες εβδομάδες μετά τη γέννηση, φτάνοντας το 39,5%, ενώ στους πατέρες κορυφώθηκαν αργότερα, στο 24,3%.

Γιατί μια ΜΕΝΝ μπορεί να είναι τραυματική εμπειρία;

Ένας πολύ πρόωρος τοκετός περιλαμβάνει πολλά από τα στοιχεία που μπορούν να προκαλέσουν τραυματικό στρες. Έρχεται συχνά ξαφνικά, ο γονιός φοβάται για τη ζωή του παιδιού και νιώθει ότι δεν έχει τον έλεγχο της κατάστασης. Μπορεί να μην μπορεί να κρατήσει το μωρό του όπως είχε φανταστεί. Και αντί να επιστρέψει σπίτι με ένα νεογέννητο, φεύγει από το νοσοκομείο χωρίς αυτό.

Τα συμπτώματα μετατραυματικού στρες μπορεί να περιλαμβάνουν επαναβίωση της εμπειρίας, αποφυγή όσων τη θυμίζουν, έντονη συναισθηματική δυσφορία και υπερεπαγρύπνηση.

Και οι μπαμπάδες δυσκολεύονται

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της έρευνας είναι ότι εξετάζει ξεχωριστά μητέρες και πατέρες. Συχνά ο πατέρας ενός πρόωρου μωρού αναλαμβάνει τον ρόλο εκείνου που «πρέπει να είναι δυνατός» και να στηρίζει τη μητέρα. Αναλαμβάνει να μιλάει με τους γιατρούς και να φροντίζει τα άλλα παιδιά – αν υπάρχουν. Καλείται να επιστρέψει στη δουλειά. Όμως περίπου 1 στους 6 πατέρες εμφάνιζε κλινικά αυξημένα συμπτώματα μετατραυματικού στρες.

Ποιοι γονείς φαίνεται να κινδυνεύουν περισσότερο;

Για μητέρες και πατέρες, προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες, ιστορικό ψυχολογικής υποστήριξης, αυξημένο στρες κατά την εγκυμοσύνη και ιδιαίτερα έντονο στρες κατά τη νοσηλεία του μωρού συνδέθηκαν με περισσότερα συμπτώματα. Οι ερευνητές μάλιστα θεωρούν ότι τα πραγματικά ποσοστά μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερα, καθώς ορισμένες από τις οικογένειες με τις πιο δύσκολες εμπειρίες δεν συμμετείχαν ή δεν ολοκλήρωσαν τα ερωτηματολόγια.

Το σημαντικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η ψυχική κατάσταση των γονέων χρειάζεται να αποτελεί μέρος της φροντίδας γύρω από έναν πολύ πρόωρο τοκετό. Οι ερευνητές προτείνουν συστηματική παρακολούθηση της ψυχικής υγείας των γονέων ώστε εκείνοι που δυσκολεύονται να εντοπίζονται νωρίς και να λαμβάνουν την κατάλληλη υποστήριξη.

Γιατί όταν ένα μωρό βρίσκεται στη ΜΕΝΝ, όλοι κοιτούν δικαιολογημένα τη θερμοκοιτίδα. Αλλά ίσως κάποιες φορές χρειάζεται κάποιος να κοιτάξει και τη μητέρα ή τον πατέρα που κάθεται δίπλα της και να ρωτήσει: «Εσύ πώς είσαι;»