«Μαμά, όλοι στην τάξη έχουν κινητό.» – Αν δεν το έχεις ακούσει ακόμη, αυτή είναι μία από τις φράσεις που αργά ή γρήγορα θα ακούσει σχεδόν κάθε γονιός. Και κάπου εκεί ξεκινά το δίλημμα. Στα 10 είναι νωρίς; Στα 12; Να περιμένουμε μέχρι το Γυμνάσιο; Κι αν το χρειάζεται για να επικοινωνεί μαζί μας όταν πηγαίνει μόνο του στις δραστηριότητες;
Η συζήτηση γύρω από το πρώτο smartphone επικεντρώνεται συνήθως σε μία ερώτηση: «Ποια είναι η σωστή ηλικία;»
Οι ειδικοί, όμως, προτείνουν να ξεκινήσουμε από μια διαφορετική: «Είναι το συγκεκριμένο παιδί έτοιμο να διαχειριστεί όλα όσα έρχονται μαζί με ένα smartphone;»
Νέος οδηγός για γονείς συγκεντρώνει τις βασικές παραμέτρους που αξίζει να εξετάσει μια οικογένεια πριν αγοράσει το πρώτο κινητό. Παράλληλα, η American Academy of Pediatrics τονίζει ότι δεν υπάρχει μία ηλικία που να σηματοδοτεί αυτόματα την ετοιμότητα.
Ένα smartphone δεν είναι απλώς ένα τηλέφωνο
Αυτή είναι ίσως η πρώτη διάκριση που χρειάζεται να κάνουμε. Ένα απλό κινητό μπορεί να καλύψει μια πολύ συγκεκριμένη ανάγκη: το παιδί να μπορεί να μας τηλεφωνήσει και εμείς να μπορούμε να επικοινωνήσουμε μαζί του. Το smartphone όμως είναι κάτι πολύ περισσότερο. Είναι κάμερα, internet, messaging, παιχνίδια, YouTube, εφαρμογές και δυνητικά social media — όλα μέσα σε μια μικρή συσκευή που το παιδί μπορεί να έχει μαζί του σχεδόν παντού.
Και αυτή ακριβώς η φορητότητα είναι που, σύμφωνα με την American Academy of Pediatrics, το διαφοροποιεί από πολλές άλλες οθόνες. Το κινητό μπορεί να βρίσκεται δίπλα στο παιδί στο τραπέζι, στο διάβασμα, στις μετακινήσεις και στο κομοδίνο του και επομένως να εκτοπίζει άλλες σημαντικές δραστηριότητες, όπως τον ύπνο, την άσκηση και την πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία.
7 ερωτήσεις πριν αγοράσουμε το πρώτο smartphone
1. Γιατί το χρειάζεται;
Υπάρχει πραγματική ανάγκη επικοινωνίας ή το βασικό επιχείρημα είναι «έχουν όλοι οι φίλοι μου»; Και αν υπάρχει ανάγκη επικοινωνίας, απαιτεί αυτή smartphone; Ένα απλό κινητό ή ένα smartwatch με δυνατότητα κλήσεων μπορεί σε ορισμένες ηλικίες να καλύψει την ανάγκη χωρίς να ανοίξει ταυτόχρονα ολόκληρη την πόρτα του διαδικτύου. Αυτή είναι μία από τις εναλλακτικές που προτείνει και η AAP.
2. Πόσο υπεύθυνο είναι στην καθημερινότητά του;
Ξεχνά συνεχώς την τσάντα και τα πράγματά του; Μπορεί να ακολουθήσει συμφωνημένους κανόνες χωρίς να χρειάζεται διαρκή υπενθύμιση; Μπορεί να σταματήσει μια δραστηριότητα που απολαμβάνει όταν έρθει η ώρα; Η ωριμότητα και ο αυτοέλεγχος είναι σημαντικότεροι δείκτες από έναν αριθμό στην τούρτα γενεθλίων.
3. Τι κάνει όταν κάτι online το αναστατώνει;
Ένα παιδί με smartphone κάποια στιγμή είναι πιθανό να συναντήσει κάτι που δεν περιμέναμε: ένα περίεργο μήνυμα, μια εικόνα που το τρομάζει, μια προσβλητική συνομιλία, κάποιον άγνωστο ή μια κατάσταση στην οποία δεν ξέρει πώς να αντιδράσει. Η ουσιαστική ερώτηση είναι: Θα έρθει να μας το πει; Η ψηφιακή ασφάλεια δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στον γονεϊκό έλεγχο της συσκευής. Χρειάζεται να στηρίζεται και στη σχέση.
4. Μπορεί να δεχτεί ότι το smartphone θα έχει όρια;
Για παράδειγμα: Το κινητό δεν κοιμάται στο δωμάτιο. Δεν χρησιμοποιείται στο οικογενειακό τραπέζι. Υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες για downloads και εφαρμογές. Η αγορά ενός smartphone λειτουργεί πολύ καλύτερα όταν οι κανόνες συμφωνούνται πριν εμφανιστεί η συσκευή και όχι μετά την πρώτη μεγάλη σύγκρουση. Οι ειδικοί προτείνουν ακόμη και μια απλή οικογενειακή συμφωνία για τη χρήση του.
5. Smartphone σημαίνει και social media;
Όχι απαραίτητα. Αυτό είναι ένα λάθος που συχνά κάνουμε. Το ότι ένα παιδί είναι έτοιμο να έχει κινητό για επικοινωνία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι έτοιμο για Instagram, TikTok ή οποιαδήποτε άλλη πλατφόρμα. Κάθε νέο επίπεδο πρόσβασης μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό βήμα.
6. Ξέρει ότι όσα κάνει online αφήνουν ίχνος;
Πριν αποκτήσει smartphone, ένα παιδί χρειάζεται σταδιακά να κατανοήσει την έννοια του digital footprint. Μια φωτογραφία που στέλνουμε μπορεί να αποθηκευτεί. Ένα screenshot μπορεί να κυκλοφορήσει. Ένα μήνυμα που γράφτηκε θυμωμένα μπορεί να διαβαστεί διαφορετικά από ό,τι περιμέναμε. Η ψηφιακή υπευθυνότητα χρειάζεται να διδαχθεί όπως διδάσκουμε οποιαδήποτε άλλη δεξιότητα.
7. Είμαστε εμείς έτοιμοι;
Είμαστε έτοιμοι να βάλουμε όρια και να τα κρατήσουμε; Να συζητάμε αντί να κατασκοπεύουμε; Να ενδιαφερόμαστε για τον ψηφιακό κόσμο του παιδιού χωρίς κάθε συζήτηση να καταλήγει σε κήρυγμα; Και —το δυσκολότερο— να ακολουθούμε κι εμείς κάποιους από τους κανόνες που ζητάμε από εκείνο;
Το πρώτο κινητό δεν χρειάζεται να σημαίνει απαραίτητα ότι δίνουμε ένα ολοκαίνουργιο smartphone με όλες τις εφαρμογές και καλή τύχη! Μπορεί να υπάρξει σταδιακή πρόσβαση. Πρώτα επικοινωνία και στη συνέχεια συγκεκριμένες εφαρμογές. Αργότερα να σημαίνει περισσότερη αυτονομία, εφόσον το παιδί δείχνει ότι μπορεί να τη διαχειριστεί. Η AAP προτείνει ακριβώς αυτή τη λογική: να εξετάζουμε τις ιδιαίτερες δυνάμεις και δυσκολίες κάθε παιδιού και να προσαρμόζουμε την πρόσβαση αντί να βασιζόμαστε αποκλειστικά στην ηλικία.
Ίσως τελικά χρειάζεται να φύγουμε και από τα δύο άκρα. Το smartphone δεν είναι κάτι που ένα παιδί «δικαιούται» επειδή έγινε 11 ή επειδή το έχουν οι φίλοι του. Αλλά ούτε χρειάζεται να αντιμετωπίζεται σαν κάτι εγγενώς κακό. Είναι ένα πολύ ισχυρό εργαλείο. Και όπως με κάθε εργαλείο, η ερώτηση είναι:
Μπορεί το παιδί να το χρησιμοποιήσει χωρίς ακόμη να διαθέτει όλες τις δεξιότητες που απαιτεί; Και αν όχι, ποιες δεξιότητες χρειάζεται να χτίσουμε πρώτα;
Ίσως λοιπόν η καλύτερη απάντηση στο «ποια είναι η σωστή ηλικία για smartphone;» να είναι: Όχι όταν το έχουν όλοι οι άλλοι. Ούτε όταν φτάσει σε έναν συγκεκριμένο αριθμό γενεθλίων. Αλλά όταν η ανάγκη, η ωριμότητα του παιδιού και η ετοιμότητα της οικογένειας αρχίζουν να συναντιούνται.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
