Sandwich generation: Όταν φροντίζεις παιδιά και ηλικιωμένους γονείς

Το πρωί πρέπει να θυμηθείς το ραντεβού του παιδιού. Το μεσημέρι τηλεφωνείς στον γιατρό για τη μητέρα σου. Το απόγευμα υπάρχει προπόνηση. Το βράδυ πρέπει να δεις αν ο πατέρας σου πήρε τα φάρμακά του. Και κάπου ανάμεσα υπάρχουν δουλειά, σπίτι, λογαριασμοί, σχέσεις και —θεωρητικά— εσύ.

Υπάρχει ένας όρος γι’ αυτή τη φάση της ζωής: sandwich generation. Είναι η γενιά των ανθρώπων που βρίσκονται κυριολεκτικά ανάμεσα σε δύο γενιές που τους χρειάζονται. Και νέα στοιχεία δείχνουν πόσο συνηθισμένη έχει γίνει αυτή η πραγματικότητα σήμερα.

Πάνω από τους μισούς ανθρώπους στα 40 τους

Σύμφωνα με πρόσφατη αμερικανική ανάλυση, το 25%  των ενηλίκων βρίσκεται στη sandwich generation, καθώς έχει τουλάχιστον έναν γονέα ηλικίας 65 ετών και άνω και παράλληλα είτε ανήλικο παιδί είτε ενήλικο παιδί που εξακολουθεί να στηρίζει οικονομικά — ή και τα δύο. Στους ανθρώπους ηλικίας 40–49 ετών το ποσοστό φτάνει το εντυπωσιακό 54%. Στους 50–59 είναι 45%. Και το βάρος δεν είναι πάντα μόνο πρακτικό. Μπορεί να είναι οικονομικό, συναισθηματικό, οργανωτικό. Και πολλές φορές αόρατο.

Από τη μία είσαι ακόμη μαμά. Από την άλλη αρχίζεις να γίνεσαι φροντιστής του γονιού σου

Υπάρχει κάτι ιδιαίτερα δύσκολο σε αυτή τη μετάβαση. Οι άνθρωποι που για χρόνια ήταν εκείνοι που σε φρόντιζαν αρχίζουν σταδιακά να χρειάζονται εσένα. Ένα ραντεβού. Μια εξέταση. Μια βοήθεια με την τεχνολογία. Μια μετακίνηση. Ή απλώς περισσότερη παρουσία. Και ταυτόχρονα τα παιδιά σου μπορεί να σε χρειάζονται με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Ένας έφηβος που περνά δύσκολη φάση. Ένα παιδί που δίνει εξετάσεις. Ή ακόμη και ένα ενήλικο παιδί που δεν έχει αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία.

Και ποιος φροντίζει εσένα;

Αυτό είναι ίσως το ερώτημα που δεν κάνουμε αρκετά συχνά. Γιατί η φροντίδα δεν είναι μόνο όσα κάνουμε. Είναι και όσα θυμόμαστε. Να κλείσουμε το ραντεβού, να πάρουμε τηλέφωνο και να οργανώσουμε. Να ανησυχήσουμε. Να προβλέψουμε τι θα χρειαστεί ο καθένας. Και όταν αυτό συμβαίνει ταυτόχρονα για δύο διαφορετικές γενιές, το mental load μπορεί να γίνει τεράστιο.

Ίσως μία από τις δυσκολότερες αλλαγές σε αυτή τη φάση είναι να δεχτούμε ότι η φροντίδα πρέπει να μοιράζεται. Με σύντροφο, με τα αδέλφια. Με μεγαλύτερα παιδιά όπου είναι κατάλληλο. Με επαγγελματίες όταν υπάρχει δυνατότητα. Το να ζητήσεις βοήθεια δεν σημαίνει ότι αγαπάς λιγότερο τους ανθρώπους σου. Σημαίνει αντίθετα ότι αναγνωρίζεις κάτι πολύ απλό: ότι κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να αποτελεί ολόκληρο το σύστημα φροντίδας μιας οικογένειας.