Μετάβαση στο περιεχόμενο
Στην κούρσα για την αριστεία, τα παιδιά χάνουν κάτι πολύτιμο: την παιδικότητά τους. Σχολείο, ξένες γλώσσες, φροντιστήρια, ρομποτική, εξετάσεις… καιρός δεν είναι να τα αφήσουμε λίγο να παίξουν, να βαρεθούν, να ανακαλύψουν τι πραγματικά τα εμπνέει; Οι φιλοδοξίες των γονιών δεν πρέπει να γίνονται βάρος στις πλάτες των παιδιών.
Γράφει η εκπαιδευτικός και Φυσικός της Σχολής Χιλλ Τίνα Νάντσου
Αφήστε τα παιδιά να βαρεθούν. Τα απογευματινά μαθήματα και τα ιδιαίτερα φροντιστήρια έχουν καταλάβει ένα σημαντικό μέρος της καθημερινότητας των παιδιών, στερώντας τους πολύτιμο χρόνο ξεγνοιασιάς στις πιο δημιουργικές και ανέμελες ηλικίες τους. Παιδιά κουρασμένα, χωρίς ενθουσιασμό και χαμόγελο, ήδη από την ηλικία των 12 ετών, είναι μια εικόνα όλο και πιο συνηθισμένη.
Η νέα τάση πλέον αφορά την εντατική προετοιμασία ακόμη και στο Δημοτικό – για τις εξετάσεις εισαγωγής στα Πρότυπα Σχολεία ή για τη διεκδίκηση υποτροφιών σε μεγάλα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια. Σαν να μην έφταναν τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών από πολύ μικρές ηλικίες (συχνά για δύο ή περισσότερες γλώσσες), προστίθενται μαθήματα ρομποτικής, STEM, καθώς και ενισχυτική διδασκαλία για διαγωνισμούς και εξετάσεις – όλα αυτά σε παιδιά που δεν έχουν προλάβει να γνωρίσουν την ανεμελιά της παιδικής ηλικίας. Στη «μάχη» αυτή για την αριστεία, συμμετέχουν πλέον και οι περισσότεροι γονείς – μια νέα «μόδα» ανάλογη με εκείνη των φροντιστηρίων στο Λύκειο, όπου κανείς σχεδόν δεν θεωρεί εφικτό το παιδί να πετύχει χωρίς εξωσχολική υποστήριξη (εκτός βεβαίως αν υπάρχουν οικονομικές αδυναμίες).
Όμως, αναρωτήθηκε άραγε κανείς εάν τα ίδια τα παιδιά επιθυμούν να εμπλακούν τόσο πρόωρα σε αυτή την επίπονη και ανταγωνιστική διαδικασία; Ποιος έχει σκεφτεί πώς θα διαχειριστούν μια πιθανή αποτυχία; Έγινε ποτέ ειλικρινής διάλογος με τους εκπαιδευτικούς τους για το αν πιστεύουν πραγματικά ότι αξίζει να δοκιμαστούν τόσο νωρίς, με κίνδυνο να βιώσουν την απόρριψη σε μια ηλικία που διαμορφώνεται η αυτοεικόνα και η αυτοεκτίμηση; Είναι εντελώς διαφορετικό ένα παιδί με αυθεντική κλίση – για παράδειγμα στα μαθηματικά ή στη φυσική – να θελήσει να συμμετάσχει σε έναν διαγωνισμό ή να διεκδικήσει μια υποτροφία, ακόμη και χωρίς ειδική προετοιμασία, και εντελώς άλλο να ωθείται σε αυτή την πορεία ενώ δεν μπορεί ουσιαστικά να ανταποκριθεί, ή – ακόμα χειρότερα – όταν αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες. Λυπηρό είναι πως σε αυτή την κουλτούρα υπερβολικής προσδοκίας πρωτοστατούν πολλές φορές και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί για τα δικά τους παιδιά. Όλοι φαίνεται να επιθυμούν έναν μικρό «Αϊνστάιν» στο σπίτι – αλλά για ποιον λόγο;
Και ο ίδιος ο «Αϊνστάιν», αν μπορούσε να επιλέξει, θα ήθελε να ακολουθήσει αυτό τον δρόμο ή να απολαύσει απλώς την παιδική του ηλικία; Ας δείξουμε, λοιπόν, κατανόηση και ενσυναίσθηση. Τα παιδιά είναι ακόμη παιδιά. Δεν δίνουν Πανελλαδικές εξετάσεις (αν και η υπερβολή με αυτές αποτελεί άλλο ένα χαρακτηριστικό της ελληνικής εκπαιδευτικής πραγματικότητας). Ας τους επιτρέψουμε να εξερευνήσουν τα ενδιαφέροντά τους, να ανακαλύψουν τι τους εμπνέει, να παίξουν, να κοινωνικοποιηθούν, να χαρούν, ακόμη και να… βαρεθούν. Αν μέσα από αυτό γεννηθεί μια εσωτερική ανάγκη να μάθουν κάτι περισσότερο, να αποκτήσουν μια δεξιότητα ή να καλλιεργήσουν ένα ταλέντο, τότε ναι, ας το ενισχύσουμε με χαρά. Όχι όμως επειδή η Αστροφυσική, η Ρομποτική ή τα Πρότυπα Σχολεία είναι στη μόδα ή επειδή «θα φανούν χρήσιμα» στο μελλοντικό τους βιογραφικό. Οι γονεϊκές φιλοδοξίες παιδεύουν τα παιδιά. Αναρωτήθηκε κανείς ειλικρινά τι ονειρεύονται τα ίδια τα παιδιά;
