Μία από τις ερωτήσεις που έχουν κάνει στον εαυτό τους σχεδόν όλοι οι γονείς ενός μωρού – συνήθως κάπου ανάμεσα στις 2 και στις 5 το πρωί είναι «Γιατί ξυπνάει πάλι;».
Και μια νέα έρευνα από το University of Helsinki έρχεται να προσφέρει μια διαφορετική οπτική: τα βρέφη φαίνεται ότι ξυπνούν μέσα στη νύχτα πολύ συχνότερα απ’ όσο αντιλαμβάνονται οι ίδιοι οι γονείς τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δυσκολία ύπνου πρέπει να αγνοείται. Σημαίνει όμως ότι αυτό που πολλές φορές θεωρούμε «πρόβλημα ύπνου» μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτελεί μέρος της φυσιολογικής βρεφικής ανάπτυξης.
Τι έδειξε η νέα έρευνα
Η ερευνήτρια Sofie de Sena, στο πλαίσιο της διδακτορικής της έρευνας στο University of Helsinki, μελέτησε νέους τρόπους καταγραφής του ύπνου των βρεφών μέσα στο πραγματικό περιβάλλον του σπιτιού. Μεγάλο μέρος όσων γνωρίζουμε για τον βρεφικό ύπνο βασίζεται είτε σε παρατηρήσεις σε εργαστήριο είτε στις αναφορές των γονιών: πόσες φορές ξύπνησε το μωρό, πόσο κοιμήθηκε, πόση ώρα χρειάστηκε για να ξανακοιμηθεί.
Όμως οι wearable συσκευές μπορούν να καταγράφουν την κίνηση και τον ύπνο για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα μέσα στο σπίτι. Τα δεδομένα της έρευνας έδειξαν ότι οι νυχτερινές αφυπνίσεις ήταν συχνότερες από αυτές που ανέφεραν οι γονείς. Και αυτό έχει μια πολύ λογική εξήγηση. Δεν χρειάζεται κάθε φορά που ξυπνά ένα μωρό να ξυπνά και ο γονιός του.
Τα μωρά μπορεί να ξυπνούν χωρίς να μας χρειάζονται
Ένα βρέφος μπορεί να ξυπνήσει για λίγο, να κινηθεί και στη συνέχεια να ξανακοιμηθεί χωρίς να κλάψει ή να ζητήσει βοήθεια. Ο γονιός, επομένως, δεν αντιλαμβάνεται απαραίτητα κάθε αφύπνιση. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί συχνά χρησιμοποιούμε ως κριτήριο του «καλού ύπνου» το αν ένα μωρό κοιμάται αδιάκοπα όλη τη νύχτα. Η πραγματικότητα φαίνεται να είναι περισσότερο σύνθετη.
Ο ύπνος – και των ενηλίκων – αποτελείται από κύκλους και περιλαμβάνει σύντομες αφυπνίσεις. Στα βρέφη, ο ύπνος βρίσκεται επιπλέον σε συνεχή αναπτυξιακή μεταβολή. Το ερώτημα λοιπόν ίσως δεν είναι μόνο: «Ξυπνά το μωρό μου;», αλλά και: «Όταν ξυπνά, τι συμβαίνει μετά;»
Γιατί οι γονείς αγχώνονται τόσο πολύ με τον βρεφικό ύπνο;
Επειδή γύρω από τον ύπνο έχει δημιουργηθεί ένα ολόκληρο σύστημα προσδοκιών.
«Κοιμάται όλη νύχτα;»
«Ακόμη ξυπνάει;»
«Δεν έχει μάθει να κοιμάται μόνο του;»
Για έναν ήδη εξαντλημένο γονιό, τέτοιες ερωτήσεις μπορούν εύκολα να δημιουργήσουν την αίσθηση ότι κάτι κάνει λάθος. Όμως η συχνότητα των νυχτερινών αφυπνίσεων από μόνη της δεν μας λέει όλη την ιστορία. Η νέα έρευνα είναι σημαντική ακριβώς επειδή μας επιτρέπει να δούμε τον ύπνο των μωρών όχι όπως τον θυμάται ο ενήλικας το επόμενο πρωί, αλλά όπως πραγματικά συμβαίνει μέσα στη νύχτα.
Χρειάζεται βέβαια μια σημαντική διευκρίνιση. Τα νέα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι πρέπει να αγνοούμε επίμονες ή σοβαρές δυσκολίες ύπνου. Αν ένα μωρό δυσκολεύεται συστηματικά να κοιμηθεί, φαίνεται να πονά, έχει αναπνευστικές δυσκολίες ή ο ύπνος του προκαλεί έντονη ανησυχία στους γονείς, η συζήτηση με τον παιδίατρο παραμένει απαραίτητη. Η έρευνα δεν δίνει επίσης έναν «σωστό αριθμό» αφυπνίσεων που ισχύει για όλα τα μωρά. Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και ο βρεφικός ύπνος μεταβάλλεται σημαντικά όσο μεγαλώνει.
Ίσως χρειάζεται να αλλάξουμε τον ορισμό του «καλού ύπνου»
Το ενδιαφέρον μήνυμα της νέας έρευνας είναι ίσως ότι ένα μωρό μπορεί να ξυπνά μέσα στη νύχτα και παρ’ όλα αυτά να έχει έναν φυσιολογικό ύπνο. Και το γεγονός ότι ένα άλλο μωρό φαίνεται να «κοιμάται όλη νύχτα» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν ξυπνά ποτέ. Μπορεί απλώς κάποιες από τις αφυπνίσεις του να περνούν απαρατήρητες.
Για τους γονείς που κοιτάζουν το ρολόι στις 3 το πρωί και αναρωτιούνται «γιατί μόνο το δικό μου μωρό ξυπνάει;», αυτή είναι ίσως μια πληροφορία που αξίζει να γνωρίζουν: Πιθανότατα δεν είναι μόνο το δικό σας. Τα μωρά ξυπνούν. Πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
