5 συχνά «λάθη» που κάνουν οι γονείς στο διάβασμα

Λάθη στο διάβασμα που κάνουμε από καλή πρόθεση, αλλά μπερδεύουν το παιδί μας.

Οι περισσότεροι γονείς βοηθάμε στο διάβασμα με αγάπη και αγωνία να τα καταφέρει το παιδί. Κι όμως, ο τρόπος εμπλοκής μας – όχι απλά η παρουσία μας – επηρεάζει έντονα το κίνητρο, τα συναισθήματα και τη μάθηση των παιδιών.

Γράφει η Ελευθερία Κουτσιούμπα, Παιδαγωγός με ειδίκευση στην Ειδική Αγωγή 

Μερικές καθημερινές «καλοπροαίρετες» κινήσεις μπορεί τελικά να δημιουργούν σύγχυση, άγχος ή εξάρτηση από τον γονέα.  Ας δούμε τα πιο συχνά λάθη.. και τι μπορούμε να κάνουμε αντί γι’ αυτά.

1. Δίνουμε έτοιμες λύσεις για να τελειώνει γρήγορα
«Άστο, θα στο δείξω εγώ…»

Όταν οι γονείς αναλαμβάνουν τον έλεγχο ή δίνουν απαντήσεις, το παιδί χάνει ευκαιρίες αυτονομίας και κατανόησης.
Τι βοηθά:
Ρώτα: «Πώς σκέφτηκες να το λύσεις;»
Δώσε μικρά hints, όχι λύση.

2. Μετατρέπουμε το διάβασμα σε πεδίο έντασης

Ακόμη και οι καλοπροαίρετες παρεμβάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε συγκρούσεις και έντονα συναισθήματα κατά τη μελέτη. Ίσως οι υψηλές προσδοκίες, η ελάχιστη υπομονή στην ένταση της καθημερινότητας πυροδοτούν ανούσιες διαμάχες, οι οποίες με τον τρόπο που γίνονται δε βοηθούν καμία πλευρά!
Τι βοηθά:
Σταμάτα πριν ανέβουν οι τόνοι.
Μικρά διαλείμματα 5–10 λεπτών.
Ζήτα βοήθεια.

3. Υπερβολικός έλεγχος και συνεχείς διορθώσεις

Όταν ο γονιός διορθώνει κάθε λάθος μειώνεται το κίνητρο και αυξάνεται το άγχος.
Ειδικά σε δύσκολες περιόδους, οι γονείς τείνουν σε πιο ελεγκτική στάση, κάτι που επηρεάζει τη μαθησιακή εμπειρία του παιδιού.
Τι βοηθά:
Άφησε χώρο για λάθη.
Εστίασε στη διαδικασία, όχι μόνο στο αποτέλεσμα.

4. Συνεχής κριτική αντί για αναγνώριση προσπάθειας

Η έλλειψη θετικής ανατροφοδότησης μπορεί να ρίξει την αυτοπεποίθηση και το κίνητρο του παιδιού.
Τι βοηθά:
«Μου άρεσε που δεν τα παράτησες».
Αναγνώρισε μικρά βήματα.

5. Μεταφέρουμε το δικό μας άγχος (π.χ. στα μαθηματικά)

Η γονεϊκή αγωνία — ειδικά σε μαθήματα που μας δυσκολεύουν — μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη μάθηση και να αυξήσει το άγχος του παιδιού. Είναι προτιμότερο να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να αφήσουμε το παιδί ακόμα και να δυσκολευτεί και να κοπιάσει. Η ματαίωση είναι μέσα στη ζωή!

Τι βοηθά:
Πες: «Ας το μάθουμε μαζί».
Δείξε περιέργεια, όχι φόβο.

6. Πιστεύουμε ότι όσο περισσότερο βοηθάμε… τόσο καλύτερα

Η βοήθεια μπορεί να είναι θετική — αλλά εξαρτάται από τον τρόπο και τις ανάγκες του παιδιού.
Τι βοηθά:
• Προσαρμόσου στο παιδί.
• Στόχος: σταδιακή ανεξαρτησία.
•

Οι έρευνες δείχνουν ότι:

1. Η υπερ-καθοδήγηση μειώνει την εσωτερική παρακίνηση (Self-Determination Theory – Deci & Ryan).
2. Οι ελεγκτικές παρεμβάσεις αυξάνουν το άγχος και μειώνουν τη μαθησιακή αυτοπεποίθηση.
3. Η υποστηρικτική εμπλοκή (ερωτήσεις, ενθάρρυνση, αυτονομία) σχετίζεται με καλύτερες επιδόσεις και θετικότερη στάση προς τη μάθηση.
4. Το γονεϊκό άγχος μπορεί να μεταφερθεί στα παιδιά.
5. Η αναγνώριση προσπάθειας ενισχύει τη νοοτροπία ανάπτυξης (growth mindset – Dweck).

Ως γονείς, εκπαιδευτικοί ή φροντιστές είναι καλό να θυμόμαστε ότι το παιδί δεν χρειάζεται την τελειότητα.. χρειάζεται ασφάλεια, ηρεμία και ενθάρρυνση.
Χρειάζεται λιγότερο έλεγχο και περισσότερη καθοδήγηση.
Στόχος δεν είναι να τελειώσει το διάβασμα… αλλά να μάθει πώς να μαθαίνει.

Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε κάποια από αυτά, δεν σημαίνει ότι κάνεις κάτι «λάθος» σημαίνει ότι προσπαθείς.
Με μικρές αλλαγές στον τρόπο που στεκόμαστε δίπλα στο παιδί, το διάβασμα μπορεί να γίνει στιγμή σύνδεσης, αυτοπεποίθησης και εξέλιξης.