Υπήρχε μια εποχή που η επαγγελματική επιτυχία έμοιαζε να έχει μια πολύ συγκεκριμένη διαδρομή: περισσότερες ευθύνες, καλύτερος τίτλος, υψηλότερος μισθός, μεγαλύτερο γραφείο. Κάθε επόμενο βήμα έπρεπε να είναι και ένα βήμα προς τα πάνω. Και αν κάποια στιγμή δεν θέλεις πια να ανεβαίνεις;
Αν η επόμενη προαγωγή δεν σε ενθουσιάζει όσο παλιά; Αν δεν θέλεις να θυσιάσεις τα απογεύματά σου, τον προσωπικό σου χρόνο ή την ψυχική σου ηρεμία για έναν ακόμη επαγγελματικό στόχο; Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχασες τη φιλοδοξία σου. Ίσως απλώς άλλαξε ο τρόπος που ορίζεις την επιτυχία.
Αυτή ακριβώς τη μετατόπιση περιγράφει ο όρος quiet ambition, μια προσέγγιση της καριέρας που αμφισβητεί την ιδέα ότι η συνεχής επαγγελματική ανέλιξη πρέπει να αποτελεί στόχο για όλους.
Τι είναι το quiet ambition;
Το quiet ambition, που θα μπορούσαμε να αποδώσουμε ως «ήσυχη φιλοδοξία», δεν σημαίνει ότι κάποιος σταματά να ενδιαφέρεται για τη δουλειά του. Σημαίνει ότι η επαγγελματική εξέλιξη δεν χρειάζεται απαραίτητα να ταυτίζεται με περισσότερη εξουσία, μεγαλύτερο τίτλο ή συνεχώς αυξανόμενες υποχρεώσεις.
Μπορεί να σημαίνει ότι θέλεις να γίνεις καλύτερη σε αυτό που κάνεις, χωρίς να αναλάβεις μια διευθυντική θέση. Ότι επιθυμείς οικονομική σταθερότητα, αλλά όχι με οποιοδήποτε προσωπικό κόστος. Ή ότι επιλέγεις μια δουλειά που σου επιτρέπει να έχεις χώρο και για άλλες σημαντικές πλευρές της ζωής σου. Δεν πρόκειται απαραίτητα για λιγότερη φιλοδοξία, αλλά για φιλοδοξία με διαφορετική κατεύθυνση.
Γιατί όλο και περισσότερες γυναίκες επανεξετάζουν τι σημαίνει επιτυχία;
Για πολλές γυναίκες, η επαγγελματική ζωή εξελίσσεται παράλληλα με πολλαπλές ευθύνες: οικογένεια, παιδιά, φροντίδα ηλικιωμένων γονέων, οργάνωση του σπιτιού και μια καθημερινότητα που συχνά απαιτεί συνεχή διαθεσιμότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι γυναίκες βιώνουν τις ίδιες προκλήσεις ή ότι η μητρότητα οδηγεί αναπόφευκτα σε αλλαγή επαγγελματικών στόχων.
Σημαίνει, όμως, ότι οι αποφάσεις γύρω από την καριέρα δεν λαμβάνονται σε κενό. Μια προαγωγή μπορεί να συνοδεύεται από μεγαλύτερη οικονομική ανταμοιβή, αλλά και από περισσότερες ώρες εργασίας, διαρκή διαθεσιμότητα ή αυξημένη ψυχική πίεση. Κάποια στιγμή, λοιπόν, το ερώτημα μπορεί να αλλάξει. Από το «Πώς θα φτάσω ψηλότερα;» στο «Τι θέλω να μου προσφέρει η δουλειά μου και τι δεν είμαι πλέον διατεθειμένη να θυσιάσω;»
Δεν είναι το ίδιο με το quiet quitting
Οι δύο όροι συχνά συγχέονται, αλλά περιγράφουν διαφορετικές στάσεις. Το quiet quitting χρησιμοποιείται για να περιγράψει την επιλογή ενός εργαζομένου να περιορίζει την εργασία του στα συμφωνημένα καθήκοντα, χωρίς να αναλαμβάνει συνεχώς επιπλέον υποχρεώσεις.
Το quiet ambition αφορά περισσότερο τον προσωπικό ορισμό της επιτυχίας. Μια γυναίκα μπορεί να εργάζεται με συνέπεια, να αγαπά τη δουλειά της, να επιδιώκει νέες γνώσεις και να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, χωρίς να ενδιαφέρεται για παράδειγμα να γίνει διευθύντρια. Μπορεί επίσης να διεκδικεί καλύτερες αποδοχές και μεγαλύτερη αυτονομία, χωρίς να επιθυμεί μια θέση που θα περιορίσει σημαντικά τον προσωπικό της χρόνο. Η φιλοδοξία δεν εξαφανίζεται. Απλώς παύει να μετριέται αποκλειστικά με την ιεραρχία.
Όταν η επιτυχία παύει να είναι μόνο επαγγελματική
Για χρόνια, πολλές γυναίκες μεγάλωσαν με την πεποίθηση ότι πρέπει να αποδεικνύουν διαρκώς την αξία τους. Να είναι καλές στη δουλειά τους, διαθέσιμες στην οικογένειά τους, οργανωμένες, παραγωγικές και πάντα έτοιμες για την επόμενη πρόκληση. Μέσα σε αυτή τη λογική, το να μη θέλεις περισσότερα μπορεί εύκολα να παρερμηνευθεί ως έλλειψη δυναμισμού.
Αλλά η επιτυχία μπορεί να έχει πολλές μορφές. Μπορεί να είναι η δυνατότητα να τελειώνεις τη δουλειά σου σε μια λογική ώρα. Να έχεις την οικονομική ασφάλεια που χρειάζεσαι. Να εργάζεσαι σε ένα περιβάλλον όπου αισθάνεσαι σεβασμό. Να έχεις χρόνο για τους ανθρώπους σου, για τη σωματική σου υγεία ή για μια προσωπική επιθυμία που αναβάλλεις εδώ και χρόνια. Και για κάποιες γυναίκες, μπορεί να είναι ακριβώς το αντίθετο: η δημιουργία μιας δικής τους επιχείρησης ή η διεκδίκηση μιας απαιτητικής θέσης που τους προσφέρει ουσιαστική ικανοποίηση. Το σημαντικό είναι η επιλογή να είναι δική τους.
Τι δείχνουν οι έρευνες για τη γυναικεία φιλοδοξία;
Η συζήτηση για τη φιλοδοξία των γυναικών έχει και μια σημαντική κοινωνική διάσταση.
Σύμφωνα με την έκθεση Women in the Workplace 2025 των McKinsey και LeanIn.Org, το 80% των γυναικών που συμμετείχαν δήλωσε ότι επιθυμεί προαγωγή, έναντι 86% των ανδρών. Παράλληλα, οι γυναίκες εμφανίζονται εξίσου αφοσιωμένες στην εργασία τους. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι όταν γυναίκες και άνδρες λαμβάνουν αντίστοιχη επαγγελματική υποστήριξη, η διαφορά στην επιθυμία για ανέλιξη εξαφανίζεται.
Αυτό μας υπενθυμίζει ότι δεν πρέπει να ερμηνεύουμε κάθε μειωμένη επιθυμία για προαγωγή ως ελεύθερη προσωπική επιλογή. Μερικές φορές, οι γυναίκες δεν απορρίπτουν την εξέλιξη. Απορρίπτουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τους προσφέρεται. Επομένως, το quiet ambition δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για να περιορίζονται οι επαγγελματικές ευκαιρίες των γυναικών.
Πώς καταλαβαίνεις ότι οι προτεραιότητές σου έχουν αλλάξει;
Ίσως αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε ορισμένες από αυτές τις σκέψεις:
Δεν σε ενθουσιάζει πλέον ένας καλύτερος τίτλος αν συνοδεύεται από διαρκές άγχος.
Θέλεις να εξελίσσεσαι επαγγελματικά, αλλά όχι απαραίτητα να διοικείς περισσότερους ανθρώπους.
Δίνεις μεγαλύτερη σημασία στην ευελιξία, στην αυτονομία και στον ελεύθερο χρόνο.
Δεν αισθάνεσαι ότι πρέπει να αποδεικνύεις συνεχώς την αξία σου μέσα από τη δουλειά.
Θέλεις η επαγγελματική σου ζωή να αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της ταυτότητάς σου, όχι ολόκληρη την ταυτότητά σου.
Αυτές οι σκέψεις δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη επαγγελματικής εξουθένωσης. Αν όμως συνοδεύονται από έντονη κόπωση, κυνισμό ή αίσθηση αναποτελεσματικότητας, αξίζει να εξετάσεις μήπως η αλλαγή στάσης σχετίζεται με burnout και όχι μόνο με νέες προτεραιότητες.
Πώς να επαναπροσδιορίσεις την επαγγελματική επιτυχία
Δεν χρειάζεται να πάρεις μια μεγάλη απόφαση ή να αλλάξεις δουλειά για να αρχίσεις να σκέφτεσαι διαφορετικά την καριέρα σου. Μπορείς να ξεκινήσεις με τρεις ερωτήσεις:
Η απάντηση μπορεί να είναι μια προαγωγή, μια επαγγελματική αλλαγή, μια νέα δεξιότητα ή η συνειδητή επιλογή να παραμείνεις εκεί όπου βρίσκεσαι.
Δεν χρειάζεται να θέλεις πάντα περισσότερα
Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε τη φιλοδοξία σαν μια αδιάκοπη κίνηση προς τα πάνω. Σαν να υπάρχει πάντα ένας επόμενος στόχος που πρέπει να κατακτήσουμε. Ίσως, όμως, η ωριμότητα να μας επιτρέπει να αναγνωρίζουμε ότι δεν είναι κάθε ευκαιρία κατάλληλη για εμάς. Ότι μπορούμε να είμαστε ικανές, δημιουργικές και φιλόδοξες χωρίς να επιδιώκουμε συνεχώς περισσότερες ευθύνες.
Και ότι η επαγγελματική επιτυχία δεν χρειάζεται να μοιάζει ίδια σε κάθε φάση της ζωής μας. Γιατί μερικές φορές, η μεγαλύτερη φιλοδοξία δεν είναι να φτάσεις ακόμη ψηλότερα. Είναι να δημιουργήσεις μια ζωή στην οποία πραγματικά θέλεις να βρίσκεσαι.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
