Νεύρα και κούραση μετά το σχολείο: Τι συμβαίνει στο παιδί;

Το περιμένατε όλη μέρα. Και αντί να μπει στο σπίτι ενθουσιασμένο, το παιδί πετάει την τσάντα του, εκνευρίζεται με το παραμικρό, τσακώνεται με το αδελφάκι του ή απαντά: «Δεν θέλω να μιλήσω». Πριν σκεφτούμε ότι κάτι πήγε στραβά στο σχολείο, αξίζει να θυμηθούμε πόσο απαιτητική μπορεί να είναι η πρώτη ημέρα — και γενικότερα η πρώτη εβδομάδα.

Για ένα παιδί, το σχολείο απαιτεί πολλή αυτορρύθμιση

Σκεφτείτε πόσα πράγματα πρέπει να κάνει ξανά μετά το καλοκαίρι. Να ξυπνήσει συγκεκριμένη ώρα. Να καθίσει στην τάξη. Να ακολουθήσει οδηγίες. Να περιμένει τη σειρά του. Να συγκεντρωθεί. Να διαχειριστεί τις σχέσεις με τους συμμαθητές. Να ανταποκριθεί σε ένα περιβάλλον με θόρυβο, κανόνες και συνεχή ερεθίσματα. Όλα αυτά απαιτούν ενέργεια.

Έτσι ένα παιδί μπορεί να έχει συμπεριφερθεί υποδειγματικά για ώρες και μόλις επιστρέψει στο ασφαλές περιβάλλον του σπιτιού να… καταρρεύσει. Γιατί όμως ξεσπάει σε εμάς; Παράδοξο αλλά συχνά καθησυχαστικό είναι ότι ένα παιδί μπορεί να αφήνει τα πιο δύσκολα συναισθήματά του να βγουν εκεί όπου αισθάνεται περισσότερο ασφαλές. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχόμαστε οποιαδήποτε συμπεριφορά. Φυσικά καλό είναι να βάλουμε όριο, ταυτόχρονα όμως δεν χρειάζεται να μεταφράσουμε αμέσως την ένταση ως «κακή συμπεριφορά». Μπορεί απλώς να είναι ένα παιδί που κρατήθηκε όλη μέρα και τώρα χρειάζεται αποφόρτιση.

Και ναι, η φυσική μας περιέργεια είναι μεγάλη. Πώς ήταν η δασκάλα; Με ποιον κάθισε; Τι έκανε στο διάλειμμα; Έφαγε; Του άρεσε; Όμως το παιδί μπορεί να μην είναι ακόμη έτοιμο να αφηγηθεί την εμπειρία του. Ένα σνακ, λίγο νερό, ελεύθερο παιχνίδι, κίνηση ή λίγη ησυχία μπορεί να είναι πολύ πιο χρήσιμα από δέκα ερωτήσεις. Η συζήτηση μπορεί να έρθει αργότερα, κάποια στιγμή μέσα στο αυτοκίνητο ή ακόμη και την ώρα του ύπνου.

Μην γεμίσετε αμέσως το πρόγραμμα

Η έναρξη της σχολικής χρονιάς είναι ήδη μεγάλη αλλαγή ρυθμού. Γι’ αυτό, όπου είναι εφικτό, οι πρώτες ημέρες μπορούν να έχουν λίγο περισσότερο «αέρα». Δεν χρειάζεται κάθε απόγευμα να είναι γεμάτο δραστηριότητες, υποχρεώσεις και κοινωνικά σχέδια. Η επιστροφή στη ρουτίνα χρειάζεται χρόνο.

Πότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή;

Μια δύσκολη πρώτη ημέρα δεν σημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα. Αν όμως η έντονη δυσφορία συνεχίζεται, το παιδί αρνείται επίμονα να πάει σχολείο, εμφανίζει συχνά σωματικά συμπτώματα χωρίς σαφή οργανική αιτία, δυσκολεύεται έντονα στον ύπνο ή παρατηρούμε σημαντική και επίμονη αλλαγή στη συμπεριφορά του, τότε αξίζει να διερευνήσουμε περισσότερο τι συμβαίνει και, αν χρειάζεται, να μιλήσουμε με το σχολείο ή έναν κατάλληλο επαγγελματία.

Σήμερα, όταν επιστρέψει το παιδί από το σχολείο, ίσως το καλύτερο καλωσόρισμα να μην είναι:

«Λοιπόν; Πες μου τα πάντα!»

Μπορεί να είναι:

«Χαίρομαι που γύρισες. Θες να φας κάτι και να ξεκουραστείς λίγο;»

Και να αφήσουμε την ιστορία της πρώτης ημέρας να έρθει όταν το παιδί θα είναι έτοιμο να μας την πει.