Ξυπνάς μέσα στη νύχτα, νιώθεις πιο ευερέθιστη, δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς ή αισθάνεσαι ότι το σώμα σου αλλάζει χωρίς προφανή λόγο; Η περιεμμηνόπαυση δεν ξεκινά πάντα με αλλαγές στην περίοδο. Υπάρχουν και άλλα σημάδια που αξίζει να γνωρίζεις.
Υπάρχει μια περίοδος στη ζωή πολλών γυναικών κατά την οποία αρχίζουν να παρατηρούν μικρές, αλλά αισθητές αλλαγές στο σώμα και στη διάθεσή τους.
Ο ύπνος δεν είναι πια τόσο ξεκούραστος. Η υπομονή μοιάζει να εξαντλείται πιο γρήγορα. Η συγκέντρωση δυσκολεύει, ενώ κάποιες ημέρες η κούραση είναι μεγαλύτερη από ό,τι συνήθως. Κι όμως, η περίοδος συνεχίζει να έρχεται κανονικά.
Για αρκετές γυναίκες, αυτές οι αλλαγές μπορεί να συνδέονται με την περιεμμηνόπαυση, τη μεταβατική φάση πριν από την εμμηνόπαυση, κατά την οποία τα επίπεδα των αναπαραγωγικών ορμονών αρχίζουν να παρουσιάζουν διακυμάνσεις.
Η περιεμμηνόπαυση εμφανίζεται συνήθως κατά τη δεκαετία των 40, αν και μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα ή αργότερα. Η διάρκειά της διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα. Και κάτι που συχνά δεν γνωρίζουμε: οι αλλαγές στην περίοδο δεν είναι απαραίτητα το πρώτο σύμπτωμα που θα παρατηρήσουμε.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αλλαγή στον ύπνο, στη διάθεση ή στο σώμα μετά τα 40 οφείλεται στην περιεμμηνόπαυση. Πολλά από αυτά τα συμπτώματα έχουν και άλλες πιθανές αιτίες. Αξίζει, όμως, να γνωρίζουμε τι μπορεί να συμβαίνει, ώστε να αναγνωρίζουμε τις αλλαγές και να αναζητούμε την κατάλληλη υποστήριξη όταν χρειάζεται.
1. Ο ύπνος σου δεν είναι πια ο ίδιος
Μπορεί να κοιμάσαι εύκολα, αλλά να ξυπνάς στις τρεις ή τέσσερις τα ξημερώματα και να δυσκολεύεσαι να ξανακοιμηθείς. Ή να αισθάνεσαι ότι, παρόλο που κοιμήθηκες αρκετές ώρες, δεν ξεκουράστηκες πραγματικά. Οι διαταραχές ύπνου είναι συχνές κατά την περιεμμηνόπαυση. Μπορεί να συνδέονται με τις ορμονικές διακυμάνσεις, τις νυχτερινές εφιδρώσεις ή άλλους παράγοντες. Μάλιστα, οι αλλαγές στον ύπνο μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και χωρίς εξάψεις.
Τι μπορείς να κάνεις: Προσπάθησε να διατηρείς σταθερό ωράριο ύπνου, να περιορίζεις την καφεΐνη αργά μέσα στην ημέρα και να διατηρείς το υπνοδωμάτιο δροσερό. Αν η αϋπνία επιμένει, συζήτησέ το με τον γιατρό σου.
2. Η διάθεσή σου αλλάζει πιο εύκολα
Μπορεί να παρατηρείς ότι εκνευρίζεσαι πιο γρήγορα, ότι πράγματα που παλαιότερα διαχειριζόσουν με ευκολία τώρα σε δυσκολεύουν ή ότι εμφανίζονται περίοδοι άγχους χωρίς κάποια προφανή αιτία.
Οι ορμονικές διακυμάνσεις της περιεμμηνόπαυσης μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση. Παράλληλα, ο κακός ύπνος, το στρες και οι απαιτήσεις της καθημερινότητας μπορεί να εντείνουν αυτά τα συναισθήματα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αλλαγή διάθεσης είναι ορμονική. Ούτε ότι πρέπει να αποδεχτούμε το επίμονο άγχος ή τη θλίψη ως αναπόφευκτο μέρος της ηλικίας.
Τι μπορείς να κάνεις: Παρατήρησε πότε εμφανίζονται αυτές οι αλλαγές και αν συνδέονται με τον ύπνο ή τον κύκλο σου. Αν επηρεάζουν την καθημερινότητά σου, υπάρχουν αποτελεσματικές επιλογές υποστήριξης, από ψυχολογικές παρεμβάσεις έως κατάλληλες ιατρικές θεραπείες.
3. Δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς ή ξεχνάς μικρά πράγματα
Αυτό που συχνά περιγράφεται ως brain fog, δηλαδή νοητική θολούρα, είναι ένα από τα συμπτώματα που αναφέρουν γυναίκες κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση. Μπορεί να περιλαμβάνει δυσκολίες στη συγκέντρωση, στην ανάκληση λέξεων ή στη βραχυπρόθεσμη μνήμη. Συχνά συνυπάρχει με προβλήματα ύπνου και κόπωση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τέτοιες ήπιες αλλαγές δεν σημαίνουν ότι υπάρχει σοβαρή νευρολογική διαταραχή. Ωστόσο, έντονα, προοδευτικά ή ασυνήθιστα συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση.
Τι μπορείς να κάνεις: Δώσε προτεραιότητα στον ύπνο, περιόρισε το συνεχές multitasking και αξιοποίησε απλές υπενθυμίσεις. Αν οι δυσκολίες επιμένουν ή επιδεινώνονται, ζήτησε ιατρική εκτίμηση.
4. Αρχίζεις να νιώθεις ξαφνικά περισσότερη ζέστη
Οι εξάψεις είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, αλλά μπορούν να εμφανιστούν ήδη από την περιεμμηνόπαυση. Πρόκειται για ξαφνικά επεισόδια έντονης ζέστης, συνήθως στο πρόσωπο, στον λαιμό ή στο στήθος, που μπορεί να συνοδεύονται από εφίδρωση, κοκκίνισμα ή αίσθημα παλμών.
Δεν είναι απαραίτητο να είναι έντονες. Κάποιες γυναίκες παρατηρούν απλώς ότι ζεσταίνονται περισσότερο από τους υπόλοιπους ή ότι ξυπνούν ιδρωμένες τη νύχτα. Σύμφωνα με τη The Menopause Society, έως και 80% των γυναικών εμφανίζουν αγγειοκινητικά συμπτώματα κάποια στιγμή κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση.
5. Παρατηρείς αλλαγές στο σώμα σου, ιδιαίτερα στην περιοχή της κοιλιάς
Σε αυτές τις αλλαγές συμβάλλουν τόσο οι ορμονικές μεταβολές όσο και παράγοντες που σχετίζονται με την ηλικία, όπως η σταδιακή μείωση της μυϊκής μάζας και οι αλλαγές στη φυσική δραστηριότητα. Δεν σημαίνει, όμως, ότι κάθε αύξηση βάρους οφείλεται στην περιεμμηνόπαυση.
6. Εμφανίζονται πόνοι ή δυσκαμψία στις αρθρώσεις
Μια αλλαγή που συχνά δεν συνδέουμε με την περιεμμηνόπαυση είναι η μυϊκή και αρθρική ενόχληση. Μπορεί να παρατηρήσεις περισσότερη δυσκαμψία το πρωί, ενοχλήσεις στους ώμους ή στα γόνατα ή μια διαφορετική αίσθηση στο σώμα μετά από δραστηριότητες που παλαιότερα δεν σε δυσκόλευαν.
Οι μυοσκελετικές ενοχλήσεις αναγνωρίζονται ως πιθανά συμπτώματα της εμμηνοπαυσιακής μετάβασης. Δεν πρέπει, ωστόσο, να αποδίδονται αυτόματα στις ορμόνες, καθώς μπορεί να υπάρχουν και άλλες αιτίες.
Τι μπορείς να κάνεις: Η συστηματική άσκηση, η ενδυνάμωση και η ήπια κινητικότητα μπορούν να υποστηρίξουν τη μυοσκελετική υγεία. Αν υπάρχει επίμονος πόνος, πρήξιμο ή περιορισμός της κίνησης, χρειάζεται ιατρικός έλεγχος.
7. Αλλάζει η σεξουαλική επιθυμία ή εμφανίζεται κολπική ξηρότητα
Οι ορμονικές αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τους ιστούς του κόλπου και του αιδοίου, ενώ η επιθυμία επηρεάζεται επίσης από τον ύπνο, τη διάθεση, τη σχέση και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας. Το σημαντικό είναι ότι αυτά τα συμπτώματα δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζονται ως κάτι που απλώς πρέπει να υπομείνουμε.
Τι μπορείς να κάνεις: Τα κατάλληλα κολπικά ενυδατικά προϊόντα και λιπαντικά μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει τοπική ορμονική θεραπεία.
Πώς θα καταλάβεις αν βρίσκεσαι στην περιεμμηνόπαυση;
Εδώ βρίσκεται μια από τις πιο συχνές παρεξηγήσεις: δεν υπάρχει μία εξέταση αίματος που να επιβεβαιώνει με βεβαιότητα την περιεμμηνόπαυση σε όλες τις γυναίκες.
Τα επίπεδα των ορμονών μεταβάλλονται μέσα στον κύκλο και μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις από ημέρα σε ημέρα.
Στις γυναίκες ηλικίας 45 ετών και άνω, η αναγνώριση της περιεμμηνόπαυσης βασίζεται συνήθως στην ηλικία, στα συμπτώματα και στο ιστορικό της περιόδου, χωρίς να απαιτούνται συνήθως ορμονικές εξετάσεις για την επιβεβαίωσή της.
Αν είσαι μεταξύ 40 και 45 ετών, ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι χρειάζεται διαφορετική διερεύνηση. Αν υπάρχουν ενδείξεις εμμηνόπαυσης πριν από τα 40, απαιτείται ειδική αξιολόγηση.
Είναι επίσης σημαντικό να αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες, όπως διαταραχές του θυρεοειδούς, αναιμία ή προβλήματα ύπνου, όταν το ιστορικό το υποδεικνύει.
Δεν χρειάζεται να περιμένεις να γίνει ακανόνιστη η περίοδός σου για να συζητήσεις με τον γυναικολόγο σου αλλαγές που σε προβληματίζουν. Ένα μικρό ημερολόγιο συμπτωμάτων μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο. Για μερικές εβδομάδες, κατέγραψε πώς κοιμάσαι, πώς αισθάνεσαι, αν εμφανίζονται εξάψεις, ποια είναι η διάθεσή σου και αν παρατηρείς αλλαγές στον κύκλο σου. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό να αξιολογήσει καλύτερα τη συνολική εικόνα.
Αν τα συμπτώματα επηρεάζουν την ποιότητα ζωής σου, υπάρχουν διαθέσιμες επιλογές αντιμετώπισης. Η θεραπεία δεν είναι ίδια για όλες και μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, ορμονικές ή μη ορμονικές παρεμβάσεις, ανάλογα με τις ανάγκες και το ιστορικό.
Η περιεμμηνόπαυση δεν είναι κάτι που πρέπει να περάσεις σιωπηλά
Για πολλές γυναίκες, η δεκαετία των 40 είναι ήδη γεμάτη απαιτήσεις. Εργασία, παιδιά, οικογένεια, υποχρεώσεις και ελάχιστος προσωπικός χρόνος. Μέσα σε αυτή την καθημερινότητα, είναι εύκολο να αποδώσουμε κάθε αλλαγή στην κούραση ή στο στρες. Και μερικές φορές πράγματι αυτή είναι η εξήγηση.
Άλλες φορές, όμως, το σώμα μας περνά μια φυσιολογική ορμονική μετάβαση για την οποία δεν έχουμε ενημερωθεί αρκετά. Η περιεμμηνόπαυση δεν είναι ασθένεια. Δεν χρειάζεται, όμως, να σημαίνει και μια περίοδο κατά την οποία αγνοούμε όσα αισθανόμαστε.
Γιατί το να γνωρίζουμε τι συμβαίνει στο σώμα μας δεν σημαίνει ότι φοβόμαστε τις αλλαγές. Σημαίνει ότι μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε με περισσότερη κατανόηση, ενημέρωση και φροντίδα.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
