«Άσε, θα το κάνω εγώ.»
Είναι ίσως η φράση που λέμε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη στα παιδιά μας. Τους δένουμε τα κορδόνια, ετοιμάζουμε την τσάντα τους, απαντάμε αντί για εκείνα όταν κάποιος τους κάνει μια ερώτηση, λύνουμε κάθε μικρή δυσκολία πριν προλάβουν να προσπαθήσουν.
Το κάνουμε από αγάπη. Από βιασύνη. Από την ανάγκη να τα προστατεύσουμε. Όμως, μήπως χωρίς να το καταλαβαίνουμε στερούμε από τα παιδιά μας κάτι πολύ πιο σημαντικό από λίγα λεπτά ταλαιπωρίας;
Αυτό ακριβώς είναι το ερώτημα που άνοιξε πρόσφατα η Jo Frost, η γνωστή Supernanny, επισημαίνοντας ότι πολλοί σύγχρονοι γονείς αναλαμβάνουν συνεχώς πράγματα που τα παιδιά μπορούν να μάθουν να κάνουν μόνα τους. Η άποψή της άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση γύρω από την υπερπροστατευτική γονεϊκότητα και την ανάπτυξη της αυτονομίας.
Γιατί δυσκολευόμαστε να αφήσουμε τα παιδιά να προσπαθήσουν;
Οι σημερινοί γονείς μεγαλώνουμε τα παιδιά μας σε έναν κόσμο γεμάτο πληροφορίες, ανησυχίες και υψηλές προσδοκίες. Θέλουμε να τα προστατεύσουμε από την απογοήτευση, την αποτυχία ή ακόμη και από μια μικρή δυσκολία. Έτσι, συχνά παρεμβαίνουμε πριν καν μας ζητήσουν βοήθεια. Αυτό όμως έχει ένα κόστος. Κάθε φορά που κάνουμε κάτι που το παιδί θα μπορούσε να δοκιμάσει μόνο του, χάνει μία ευκαιρία να αναπτύξει δεξιότητες, αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Η αυτονομία χτίζεται στις μικρές στιγμές
Η ανεξαρτησία δεν εμφανίζεται ξαφνικά στην εφηβεία. Χτίζεται από πολύ μικρή ηλικία μέσα από μικρές καθημερινές εμπειρίες, όπως με το να φορέσει μόνο του τα παπούτσια του, να στρώσει το τραπέζι, να τακτοποιήσει τα παιχνίδια του, να ετοιμάσει τη σχολική του τσάντα. Μια άλλη ιδέα είναι να αφήσουμε το παιδί να παραγγείλει μόνο του σε ένα εστιατόριο. Όλες αυτές οι στιγμές στέλνουν ένα πολύ δυνατό μήνυμα: «Πιστεύω ότι μπορείς.»
Η αποτυχία είναι μέρος της μάθησης
Ως γονείς είναι φυσιολογικό να θέλουμε να αποφύγουμε την απογοήτευση των παιδιών μας. Όμως η πραγματική αυτοπεποίθηση δεν γεννιέται όταν όλα γίνονται εύκολα. Γεννιέται όταν το παιδί δοκιμάζει, δυσκολεύεται, κάνει λάθη και τελικά τα καταφέρνει.
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι η ανάπτυξη της αυτονομίας συνδέεται με μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση, καλύτερες δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και αυξημένη ψυχική ανθεκτικότητα. Με άλλα λόγια, κάθε μικρή δυσκολία που αφήνουμε το παιδί να διαχειριστεί είναι μια επένδυση για το μέλλον του.
Πότε η βοήθεια γίνεται υπερπροστασία;
Η βοήθεια είναι απαραίτητη όταν το παιδί δεν διαθέτει ακόμη τις γνώσεις ή την ωριμότητα για να ανταποκριθεί. Γίνεται όμως υπερπροστασία όταν κάνουμε εμείς ό,τι ήδη μπορεί να κάνει μόνο του, όταν λύνουμε κάθε πρόβλημα πριν προσπαθήσει και όταν παίρνουμε όλες τις αποφάσεις για εκείνο, χωρίς να του επιτρέπουμε να βιώσει τις φυσικές συνέπειες των επιλογών του.
Η πρόθεση είναι πάντα καλή. Το αποτέλεσμα, όμως, μπορεί να είναι ένα παιδί που δυσκολεύεται να εμπιστευτεί τις δικές του δυνατότητες.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Δεν χρειάζεται να σταματήσουμε να βοηθάμε. Χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο που βοηθάμε.
Αντί να δίνουμε αμέσως τη λύση, μπορούμε να αναρωτηθούμε:
Με αυτόν τον τρόπο γινόμαστε συνοδοιπόροι και όχι οι άνθρωποι που λύνουν κάθε δυσκολία.
Η αγάπη δεν μετριέται με το πόσα κάνουμε για τα παιδιά μας, αλλά και με το πόσο πιστεύουμε στις δυνατότητές τους.
Κάποιες φορές, το πιο υποστηρικτικό πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να τους δώσουμε χρόνο. Να τα αφήσουμε να προσπαθήσουν. Να τα αφήσουμε ακόμη και να αποτύχουν.
Γιατί κάθε φορά που τα εμπιστευόμαστε, τους δίνουμε το πιο πολύτιμο μήνυμα:
«Πιστεύω σε σένα. Ξέρω ότι μπορείς.»
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
