«Κοιμάται όλη τη νύχτα;» – Είναι ίσως μία από τις πρώτες ερωτήσεις που ακούει ένας νέος γονιός. Και όταν η απάντηση είναι «όχι», πολύ εύκολα ξεκινά η σύγκριση. «Το δικό μου ξυπνά τρεις φορές.», «της φίλης μου κοιμάται οκτώ ώρες συνεχόμενα».
«Μήπως κάνω κάτι λάθος;», σκέφτεσαι. Και ο ύπνος του μωρού έχει μετατραπεί σε έναν παράξενο δείκτη γονεϊκής επιτυχίας. Μόνο που η ανάπτυξη του βρεφικού ύπνου είναι πολύ πιο σύνθετη. Και νέα έρευνα υπενθυμίζει ότι ίσως δεν έχει σημασία μόνο το πόσες ώρες κοιμάται ένα μωρό, αλλά συνολικά το μοτίβο του ύπνου του.
Ύπνος και ανάπτυξη στον πρώτο χρόνο
Πρόσφατη μελέτη εξέτασε διαφορετικά χαρακτηριστικά του βρεφικού ύπνου — όπως τη διάρκεια, τη συνέχεια και το timing του νυχτερινού ύπνου σε σχέση με αναπτυξιακούς δείκτες στην ηλικία των 12 μηνών. Τα ευρήματα ενισχύουν ένα αυξανόμενο ερευνητικό ενδιαφέρον γύρω από τη σχέση ανάμεσα στην ωρίμανση του ύπνου και στην ανάπτυξη κατά τον πρώτο χρόνο. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως αν το μωρό ξυπνά τη νύχτα, κινδυνεύει η ανάπτυξή του. Οι φυσιολογικές διαφορές ανάμεσα στα μωρά είναι τεράστιες.
Τα βρέφη ξυπνούν. Για να φάνε,επειδή χρειάζονται επαφή, επειδή αλλάζουν αναπτυξιακή φάση, επειδή βγάζουν δόντια, είναι άρρωστα. Ή απλώς επειδή ο ύπνος τους δεν λειτουργεί όπως ο ύπνος ενός ενήλικα. Η ικανότητα να συνδέουν μεγαλύτερους κύκλους ύπνου εξελίσσεται σταδιακά και με πολύ διαφορετικό ρυθμό από παιδί σε παιδί. Γι’ αυτό και η σύγκριση δύο μωρών ίδιας ηλικίας συχνά δημιουργεί περισσότερο άγχος παρά χρήσιμη πληροφορία.
Πότε αξίζει να μιλήσουμε με τον παιδίατρο;
Το ερώτημα δεν είναι αν το μωρό ξύπνησε δύο ή τρεις φορές χθες. Αξίζει όμως να συζητήσουμε τον ύπνο με τον παιδίατρο όταν παρατηρούμε κάτι που μας ανησυχεί συνολικά. Για παράδειγμα, όταν υπάρχουν δυσκολίες στην αναπνοή κατά τον ύπνο, έντονο ή επίμονο ροχαλητό, παύσεις στην αναπνοή, δυσκολία στη σίτιση ή στην πρόσληψη βάρους, ασυνήθιστα μεγάλη υπνηλία ή όταν το μωρό φαίνεται να δυσκολεύεται επίμονα να κοιμηθεί και παράλληλα υπάρχουν άλλες αναπτυξιακές ανησυχίες. Ο παιδίατρος είναι εκείνος που μπορεί να αξιολογήσει το παιδί συνολικά — όχι έναν αριθμό ωρών απομονωμένα.
Υπάρχει ακόμη ένα κομμάτι που δεν πρέπει να αγνοούμε. Μερικές φορές το μωρό μπορεί να βρίσκεται μέσα σε ένα φυσιολογικό αναπτυξιακό μοτίβο. Ο γονιός όμως είναι εξαντλημένος. Και αυτό έχει σημασία. Αν μια μητέρα ή ένας πατέρας έχει φτάσει σε σημείο που δυσκολεύεται να λειτουργήσει μέσα στην ημέρα, χρειάζεται υποστήριξη ακόμη κι αν το μωρό «κοιμάται φυσιολογικά για την ηλικία του».
Καλώς ή κακώς η αγορά γύρω από τον βρεφικό ύπνο είναι τεράστια. Προγράμματα, apps, gadgets, μέθοδοι. Και πολύ συχνά μεταφέρουν στους γονείς ένα μήνυμα: «Αν το μωρό δεν κοιμάται όπως θα έπρεπε, κάτι πρέπει να διορθώσεις».
Όμως η βρεφική ανάπτυξη δεν είναι πρόγραμμα παραγωγικότητας. Ο στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε το μωρό που κοιμάται περισσότερο από όλα. Είναι να υποστηρίξουμε ασφαλή ύπνο, υγιή ανάπτυξη και μια οικογένεια που μπορεί να λειτουργήσει. Και όταν κάτι μας ανησυχεί, να μην ψάχνουμε απλώς άλλη μία μέθοδο στο internet. Να το συζητάμε με τον παιδίατρο που γνωρίζει το παιδί.
Άρα, το ότι το μωρό μιας φίλης κοιμάται οκτώ ώρες συνεχόμενα δεν σημαίνει ότι το δικό σου μωρό έχει πρόβλημα. Και ευτυχώς η ανάπτυξη δεν βαθμολογείται από το πόσο γρήγορα κοιμήθηκαν όλη τη νύχτα.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
