Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, ένας έφηβος που ένιωθε ότι δεν μπορεί να μιλήσει σε κανέναν για κάποιο θέμα που τον απασχολεί, το έγραφε συχνά σε ένα ημερολόγιο ή απλώς κρατούσε όσα τον απασχολούσαν μέσα του. Σήμερα υπάρχει ακόμη μία “επιλογή”, να τα πει στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Και δεν μιλάμε φυσικά εδώ για το να ζητήσει από ένα AI chatbot να του λύσει μια άσκηση ή να του εξηγήσει ένα δύσκολο μάθημα. Σύμφωνα με νέες μελέτες, παιδιά και έφηβοι χρησιμοποιούν πλέον το AI για να ζητήσουν συναισθηματική υποστήριξη, συμβουλές για προσωπικά προβλήματα ή απλώς κάποιον (ή κάτι) που θα τους «ακούσει».
Τι σημαίνει αυτή η νέα πραγματικότητα για την ψυχική υγεία των παιδιών;
Άλλο είναι η λειτουργική χρήση του AI, για παράδειγμα για σχολικές εργασίες ή πληροφορίες, και άλλο όταν το παιδί στρέφεται σε αυτό για συναισθηματική υποστήριξη ή προσωπικές συμβουλές. Πρόσφατη μελέτη αναφέρει ότι τα παιδιά που χρησιμοποιούσαν το AI για συναισθηματικούς λόγους ανέφεραν περισσότερα συναισθηματικά προβλήματα. Με λίγα λόγια παιδιά που νιώθουν περισσότερο άγχος, θλίψη ή ψυχολογική δυσφορία, αναζητούν συχνότερα συναισθηματική υποστήριξη από ένα chatbot. Οι ίδιοι οι ερευνητές περιγράφουν αυτή τη χρήση περισσότερο ως έναν πιθανό δείκτη ψυχολογικής δυσφορίας που αξίζει να προσέξουμε.
Γιατί ένα παιδί μπορεί να προτιμήσει το AI;
Αν το σκεφτούμε από την πλευρά ενός εφήβου, δεν είναι τόσο παράξενο. Το AI είναι διαθέσιμο 24 ώρες το 24ωρο. Δεν φαίνεται να σοκάρεται, δεν θυμώνει, δεν διακόπτει. Και κυρίως, το παιδί μπορεί να αισθάνεται ότι δεν θα κριθεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να δαιμονοποιήσουμε την τεχνολογία. Σημαίνει όμως ότι χρειάζεται να αναγνωρίσουμε κάτι καινούργιο: ένα chatbot μπορεί πλέον να καταλαμβάνει χώρο που μέχρι σήμερα ανήκε στις ανθρώπινες σχέσεις.
Άλλο να ζητά ένα παιδί βοήθεια για να οργανώσει μια εργασία και άλλο να αποτελεί το chatbot το πρώτο μέρος όπου στρέφεται κάθε φορά που νιώθει μόνο, φοβάται ή δυσκολεύεται. Όμως ακόμη κι αυτό δεν χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με πανικό. Μπορεί να γίνει αφορμή για σύνδεση.
«Υπάρχουν πράγματα που σου είναι πιο εύκολο να τα πεις εκεί παρά σε εμένα;»
«Όταν κάτι σε απασχολεί πολύ, σε ποιον άνθρωπο αισθάνεσαι ότι μπορείς να μιλήσεις;»
«Έχεις πάρει ποτέ από AI μια συμβουλή που σε έκανε να νιώσεις περίεργα ή άβολα;»
Με λίγα λόγια δεν χρειάζεται να ανταγωνιστούμε την AI. Και φυσκά δεν πρόκειται να κερδίσουμε αυτή τη συζήτηση λέγοντας:
«Αυτά είναι βλακείες, μη μιλάς σε ένα μηχάνημα.» Γιατί τότε το πιθανότερο είναι το παιδί απλώς να σταματήσει να μας λέει ότι το κάνει. Τα παιδιά χρειάζεται να γνωρίζουν ότι ένα chatbot μπορεί να παράγει λανθασμένες ή ακατάλληλες απαντήσεις, ότι δεν αντικαθιστά έναν ειδικό ψυχικής υγείας και ότι υπάρχουν θέματα για τα οποία είναι σημαντικό να απευθυνθούν σε έναν πραγματικό, έμπιστο άνθρωπο. Και εμείς χρειάζεται να αφήνουμε πάντα ανοιχτή την πόρτα ώστε το παιδί να ξέρει ότι α θελήσει μπορεί να μιλήσει και σε εμάς.
NEWSLETTER
Εγγραφείτε στο NewsLetter
Μετάβαση στο περιεχόμενο
